ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ ႏွင့္ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာ ႏႈိင္းယွဥ္ေဝဖန္ခ်က္ ( ၁၂ )
( ယခင္လမွ အဆက္ )
ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ ပီပီသသျဖစ္လာေရးမွာ ျမတ္ဗုဒၶေဟာၾကားတဲ့ ဒီသုတၱန္မွာျဖင့္ ဘုန္းႀကီးတို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ အေထာက္အကူျဖစ္တယ္လို႔ ယံုၾကည့္ျပီးေတာ့ အဲဒါကိုထပ္ေျပာမယ္။ အဲဒါက အဂၤုတၱိဳရ္မွာရွိတဲ့ စ႑ာလသုတၱန္၊ ဒီလိုမွတ္ရမယ္။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံျပီးတဲ့ေနာက္ ႏွစ္ ၂၃၆-မွာ တတိယသဂၤါယနာတင္။ ကိုးဌာနသာသနာျပဳလႊတ္၊ အဲဒီအထိ သာသနာ့သမိုင္း၊ သာသနာေတာ္မွာ ေထရဝါဒနဲ႔ မဟာယာနဂိုဏ္းကြဲျပီးေတာ့ အယူအဆေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္လာတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းႀကီးကို ၁၄-ပြဲအထိ ဘုန္းႀကီးတို႔ေျပာျပထားျပီးျပီ။ က်န္တဲ့အပိုင္းေတြ ဘုန္းႀကီးတို႔ေျပာဦးမွာ။ စတုတၳသဂၤါယနာတင္ပြဲ ဘုန္းႀကီးတို႔မေရာက္ေသးဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီစ႑ာသုတၱန္မွာ အခ်က္အလက္ေပါင္း ျမတ္ဗုဒၶ ငါးခုေဟာရမွာ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ ပီသေရးအတြက္ အဓိကက်တဲ့ အခ်က္သံုးခု ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္သံုးခုနဲ႔တကြ ငါးခုကိုျခံဳမိေအာင္ ေျပာျပပါမယ္။
နာမည္က စ႑ာလ၊ သဂၤါယနာေျခာက္တန္လံုးတင္ထားတဲ့ ပိဋကတ္မွာရွိတဲ့ အမည္ကိုက ဒီအတိုင္းပဲ။ ဒါဘုန္းႀကီးတို႔ေပးတဲ့ နာမည္လည္းမဟုတ္ပါဘူး။ စ႑ာလ-ဆိုရင္ လူေတြအားလံုး နားလည္သေဘာေပါက္တာက သုသာန္ရဲ႔ အမႈကိစၥ အလုပ္နဲ႔ အသက္ေမြးတဲ့လူမ်ိဳးလို႔ သိထားၾကတယ္။ စ႑-ဆိုတာ ၾကမ္းတမ္းတယ္၊ ယုတ္မာတယ္၊ အလ-ဆိုတာက လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ လုပ္ရဲတယ္။ ၾကမ္းတမ္းေသာ ရုန္႔ရင္းေသာအလုပ္ေတြကို လုပ္ရဲေသာပုဂၢိဳလ္လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ၾကမ္းတမ္းရုန္႔ရင္းေသာ အလုပ္ေတြကို လုပ္ဖို႔ရန္စြမ္းေသာ ပုဂၢိဳလ္ဟာ စ႑ာလ။ အဲဒီအဓိပၸါယ္အတိုင္းသာ မွတ္ရင္ သုသာန္ထဲေနေန၊ မေနေန၊ ရဲတိုက္ႀကီးထဲ ေနေန၊ မေနေန၊ ေနခ်င္တဲ့ေနရာ ေန၊ ၾကမ္းတမ္းရုန္႔ရင္းတဲ့ အလုပ္ကိုလုပ္ရဲရင္ စ႑ာလ ျဖစ္သြားမွာပဲ။
သုတ္ေတာ္အရ စကားလံုးေတာ္အရ စ႑ာလအျဖစ္က လြတ္ေအာင္ ကိုယ္ ႏႈတ္ စိတ္ ၃-ပါးမွာ ၾကမ္းတမ္းရုန္႔ရင္းေသာ အေျပာ အလုပ္ အၾကံတို႔ကို မျဖစ္ေအာင္ေရွာင္ျပီးေတာ့ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ ႏူးညံ႔ျဖဴစင္ေကာင္းျမတ္တဲ့ အက်င့္ေတြ က်င့္သံုးေနရင္ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ဟာ စ႑ာလမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ေအး-ေရႊခ်ထားတဲ့ မွန္ေတြ စိန္ေတြ တေျပာင္ေျပာင္စီထားတဲ့ ျပာသာဒ္ႀကီးမွာေနလဲပဲ ရုန္႔ရင္းခဲ့ရင္ စ႑ာလျဖစ္သြားမွာပဲ။ ဓမၼသဘာဝ အားျဖင့္ စ႑ာလျဖစ္-မျဖစ္ ဒီလိုသိထားၾကရမယ္။
ျမတ္စြာဘုရားက ဒီစ႑ာလသုတ္ကို သာဝတၳိျမိဳ႔ ေဇတဝန္ေက်ာင္း သံဃာေတာ္ေတြ စည္းေဝးရာ မႏၲလာရာမဆိုတဲ့ ဓမၼာရံုႀကီးထဲမွာ ေဟာေတာ္မူပါတယ္။ ညဥ့္ဦးယံမွာေဟာတဲ့ တရားပြဲဆိုေတာ့ သံဃာေတာ္ေတြခ်ည္း မဟုတ္ဘဲ သာဝတၳိျမိဳ႔တံခါးကလဲ မပိတ္ေသးေတာ့ သာဝတၳိျမိဳ႔သူ ျမိဳ႔သားေတြပါ ညဥ့္ဦးယံပြဲကို အားခဲလို႔လာၾကတယ္။ တရားက လူေတြကိုဦးတည္ျပီးေဟာတာ။ ျမတ္စြာဘုရားက တရားေဟာရင္းေခၚတဲ့ အခါက်ေတာ့ လူေတြကို မေခၚဘဲနဲ႔ ရဟန္းေတာ္ေတြကိုေခၚျပီးေတာ့ ေဟာသြားတယ္။ ဘုရားေရွ႔အနီးအနားမွာ ထိုင္တာက ရဟန္းေတြျဖစ္လို႔ ဘိကၡေဝ-ဆိုတဲ့စကားေတြ ဒီသုတ္ထဲမွာ ခပ္မ်ားမ်ားပါတယ္။
ရဟန္းတို႔ ဒီအခ်က္အလက္ငါးမ်ိဳးနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ပုဂၢိဳလ္ကို ဥပါသကာ စ႑ာလ-လို႔ ေခၚရမယ္။ ဥပါသကာ မလႅ-လို႔ေခၚရမယ္။ ဥပါသကာ ကိလိ႒-လို႔ေခၚရမယ္။ ဥပါသကာဆိုတဲ့ စာလံုးကို ေရွးဦးစြာ ရွင္းဖို႔လိုတယ္။ ရတနာသံုးပါးကို ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္သူကို ဥပါသကာ-လို႔ ေခၚတယ္။ အမ်ိဳးသမီးက်ေတာ့ ဥပါသိကာ-လုိ႔ေခၚတယ္။ ရတနာသံုးပါးကို ဆည္းကပ္သူ-လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒီကေန႔ သီလခံယူၾကတယ္။ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ စသည္ျဖင့္ သရဏဂံုသံုးပါးကို အကုန္လံုး ေဆာက္တည္ၾကတယ္။
ဘုရားကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။ တရားေတာ္ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။ သံဃာေတာ္ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။ အဲဒီလို ကိုးကြယ္သိမွတ္ ဆည္းကပ္ပါ၏လို႔ မိမိရဲ႔ရင္ထဲ ႏွလံုးထဲမွာ ရတနာသံုးပါးကို ၾကည္ညိဳတတ္တဲ့ သဒၶါတရား ဝင္လာျပီဆိုရင္ ႏႈတ္ကပဲဆိုဆို၊ သို႔မဟုတ္-စိတ္ထဲကပဲ ေဆာက္တည္ ေဆာက္တည္ တနည္းနည္း တျခားစကားလံုးနဲ႔ သြယ္ဝိုက္လို႔ပဲေျပာေျပာ ဥပမာ-တျခားစကားလံုးနဲ႔ သြယ္ဝိုက္ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ -ငါသည္ ဒီကေန႔ကစ ဦးေခါင္းရြက္ျပီးေတာ့ ရွိခိုးစရာ ရွိတယ္။ ဗုဒၶ, ဓမၼ, သံဃကိုသာလွ်င္ ရွိခိုးေတာ့မယ္။ တျခား ငါ ရွိမခိုးေတာ့ဘူး။-လို႔ စိတ္ကဆံုးျဖတ္ရင္လဲပဲ ဒါ သရဏဂံု ေဆာက္တည္တာပဲ။ အဲဒါ ပဏိပါတသရဏဂံုလို႔ ေခၚတယ္။
ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ ပီပီသသျဖစ္လာေရးမွာ ျမတ္ဗုဒၶေဟာၾကားတဲ့ ဒီသုတၱန္မွာျဖင့္ ဘုန္းႀကီးတို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ အေထာက္အကူျဖစ္တယ္လို႔ ယံုၾကည့္ျပီးေတာ့ အဲဒါကိုထပ္ေျပာမယ္။ အဲဒါက အဂၤုတၱိဳရ္မွာရွိတဲ့ စ႑ာလသုတၱန္၊ ဒီလိုမွတ္ရမယ္။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံျပီးတဲ့ေနာက္ ႏွစ္ ၂၃၆-မွာ တတိယသဂၤါယနာတင္။ ကိုးဌာနသာသနာျပဳလႊတ္၊ အဲဒီအထိ သာသနာ့သမိုင္း၊ သာသနာေတာ္မွာ ေထရဝါဒနဲ႔ မဟာယာနဂိုဏ္းကြဲျပီးေတာ့ အယူအဆေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္လာတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းႀကီးကို ၁၄-ပြဲအထိ ဘုန္းႀကီးတို႔ေျပာျပထားျပီးျပီ။ က်န္တဲ့အပိုင္းေတြ ဘုန္းႀကီးတို႔ေျပာဦးမွာ။ စတုတၳသဂၤါယနာတင္ပြဲ ဘုန္းႀကီးတို႔မေရာက္ေသးဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီစ႑ာသုတၱန္မွာ အခ်က္အလက္ေပါင္း ျမတ္ဗုဒၶ ငါးခုေဟာရမွာ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ ပီသေရးအတြက္ အဓိကက်တဲ့ အခ်က္သံုးခု ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္သံုးခုနဲ႔တကြ ငါးခုကိုျခံဳမိေအာင္ ေျပာျပပါမယ္။
နာမည္က စ႑ာလ၊ သဂၤါယနာေျခာက္တန္လံုးတင္ထားတဲ့ ပိဋကတ္မွာရွိတဲ့ အမည္ကိုက ဒီအတိုင္းပဲ။ ဒါဘုန္းႀကီးတို႔ေပးတဲ့ နာမည္လည္းမဟုတ္ပါဘူး။ စ႑ာလ-ဆိုရင္ လူေတြအားလံုး နားလည္သေဘာေပါက္တာက သုသာန္ရဲ႔ အမႈကိစၥ အလုပ္နဲ႔ အသက္ေမြးတဲ့လူမ်ိဳးလို႔ သိထားၾကတယ္။ စ႑-ဆိုတာ ၾကမ္းတမ္းတယ္၊ ယုတ္မာတယ္၊ အလ-ဆိုတာက လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ လုပ္ရဲတယ္။ ၾကမ္းတမ္းေသာ ရုန္႔ရင္းေသာအလုပ္ေတြကို လုပ္ရဲေသာပုဂၢိဳလ္လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ၾကမ္းတမ္းရုန္႔ရင္းေသာ အလုပ္ေတြကို လုပ္ဖို႔ရန္စြမ္းေသာ ပုဂၢိဳလ္ဟာ စ႑ာလ။ အဲဒီအဓိပၸါယ္အတိုင္းသာ မွတ္ရင္ သုသာန္ထဲေနေန၊ မေနေန၊ ရဲတိုက္ႀကီးထဲ ေနေန၊ မေနေန၊ ေနခ်င္တဲ့ေနရာ ေန၊ ၾကမ္းတမ္းရုန္႔ရင္းတဲ့ အလုပ္ကိုလုပ္ရဲရင္ စ႑ာလ ျဖစ္သြားမွာပဲ။
သုတ္ေတာ္အရ စကားလံုးေတာ္အရ စ႑ာလအျဖစ္က လြတ္ေအာင္ ကိုယ္ ႏႈတ္ စိတ္ ၃-ပါးမွာ ၾကမ္းတမ္းရုန္႔ရင္းေသာ အေျပာ အလုပ္ အၾကံတို႔ကို မျဖစ္ေအာင္ေရွာင္ျပီးေတာ့ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ ႏူးညံ႔ျဖဴစင္ေကာင္းျမတ္တဲ့ အက်င့္ေတြ က်င့္သံုးေနရင္ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ဟာ စ႑ာလမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ေအး-ေရႊခ်ထားတဲ့ မွန္ေတြ စိန္ေတြ တေျပာင္ေျပာင္စီထားတဲ့ ျပာသာဒ္ႀကီးမွာေနလဲပဲ ရုန္႔ရင္းခဲ့ရင္ စ႑ာလျဖစ္သြားမွာပဲ။ ဓမၼသဘာဝ အားျဖင့္ စ႑ာလျဖစ္-မျဖစ္ ဒီလိုသိထားၾကရမယ္။
ျမတ္စြာဘုရားက ဒီစ႑ာလသုတ္ကို သာဝတၳိျမိဳ႔ ေဇတဝန္ေက်ာင္း သံဃာေတာ္ေတြ စည္းေဝးရာ မႏၲလာရာမဆိုတဲ့ ဓမၼာရံုႀကီးထဲမွာ ေဟာေတာ္မူပါတယ္။ ညဥ့္ဦးယံမွာေဟာတဲ့ တရားပြဲဆိုေတာ့ သံဃာေတာ္ေတြခ်ည္း မဟုတ္ဘဲ သာဝတၳိျမိဳ႔တံခါးကလဲ မပိတ္ေသးေတာ့ သာဝတၳိျမိဳ႔သူ ျမိဳ႔သားေတြပါ ညဥ့္ဦးယံပြဲကို အားခဲလို႔လာၾကတယ္။ တရားက လူေတြကိုဦးတည္ျပီးေဟာတာ။ ျမတ္စြာဘုရားက တရားေဟာရင္းေခၚတဲ့ အခါက်ေတာ့ လူေတြကို မေခၚဘဲနဲ႔ ရဟန္းေတာ္ေတြကိုေခၚျပီးေတာ့ ေဟာသြားတယ္။ ဘုရားေရွ႔အနီးအနားမွာ ထိုင္တာက ရဟန္းေတြျဖစ္လို႔ ဘိကၡေဝ-ဆိုတဲ့စကားေတြ ဒီသုတ္ထဲမွာ ခပ္မ်ားမ်ားပါတယ္။
ရဟန္းတို႔ ဒီအခ်က္အလက္ငါးမ်ိဳးနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ပုဂၢိဳလ္ကို ဥပါသကာ စ႑ာလ-လို႔ ေခၚရမယ္။ ဥပါသကာ မလႅ-လို႔ေခၚရမယ္။ ဥပါသကာ ကိလိ႒-လို႔ေခၚရမယ္။ ဥပါသကာဆိုတဲ့ စာလံုးကို ေရွးဦးစြာ ရွင္းဖို႔လိုတယ္။ ရတနာသံုးပါးကို ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္သူကို ဥပါသကာ-လို႔ ေခၚတယ္။ အမ်ိဳးသမီးက်ေတာ့ ဥပါသိကာ-လုိ႔ေခၚတယ္။ ရတနာသံုးပါးကို ဆည္းကပ္သူ-လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒီကေန႔ သီလခံယူၾကတယ္။ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ စသည္ျဖင့္ သရဏဂံုသံုးပါးကို အကုန္လံုး ေဆာက္တည္ၾကတယ္။
ဘုရားကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။ တရားေတာ္ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။ သံဃာေတာ္ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။ အဲဒီလို ကိုးကြယ္သိမွတ္ ဆည္းကပ္ပါ၏လို႔ မိမိရဲ႔ရင္ထဲ ႏွလံုးထဲမွာ ရတနာသံုးပါးကို ၾကည္ညိဳတတ္တဲ့ သဒၶါတရား ဝင္လာျပီဆိုရင္ ႏႈတ္ကပဲဆိုဆို၊ သို႔မဟုတ္-စိတ္ထဲကပဲ ေဆာက္တည္ ေဆာက္တည္ တနည္းနည္း တျခားစကားလံုးနဲ႔ သြယ္ဝိုက္လို႔ပဲေျပာေျပာ ဥပမာ-တျခားစကားလံုးနဲ႔ သြယ္ဝိုက္ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ -ငါသည္ ဒီကေန႔ကစ ဦးေခါင္းရြက္ျပီးေတာ့ ရွိခိုးစရာ ရွိတယ္။ ဗုဒၶ, ဓမၼ, သံဃကိုသာလွ်င္ ရွိခိုးေတာ့မယ္။ တျခား ငါ ရွိမခိုးေတာ့ဘူး။-လို႔ စိတ္ကဆံုးျဖတ္ရင္လဲပဲ ဒါ သရဏဂံု ေဆာက္တည္တာပဲ။ အဲဒါ ပဏိပါတသရဏဂံုလို႔ ေခၚတယ္။
0 comments:
Post a Comment