သင္႔ခႏၶာကုိယ္က သင္႔အဘိဓမၼာအခန္း ၁၁
အရင္ေန႔ေတြက ေျပာခဲ႔တာ.… ေလာကီအကုသုိလ္၊ ကုသုိလ္၊ ၀ိပါက္စိတ္ ၿပီးသြားပါၿပီ။ ယေန႔ေနာက္ဆုံးျဖစ္တဲ႔ ေလာကီ ႀကိယာ (ကိရိယာ)စိတ္ ဆက္လက္ေျပာေပးပါမယ္။ ဒီစိတ္က အရင္အေပၚမွာ ေျပာခဲ႔တဲ႔အတုိင္း ႀကိယာစိတ္မ်ားသည္ ရဟႏၱာပုဂၢိဳလ္တုိ႔အေနႏွင္႔ တံျမတ္လွဲျခင္း၊ ဘုရားရွင္အား ရွိခုိးပူေဇာ္ျခင္းစသည့္ ေကာင္းမႈမ်ား ျပဳသည့္အခါ ဤႀကိယာစိတ္မ်ားျဖင္႔ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ ကုသုိလ္စိတ္အစား ႀကိယာစိတ္မ်ား ျဖစ္ၾကတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ႔… ရဟႏၱာတုိ႔ ျပဳလုပ္တဲ႔ ေကာင္းမႈကံသည္ အက်ိဳးေပးစရာ ဘ၀မရွိေတာ႔သျဖင္႔ အက်ိဳးေပးကံအေနႏွင္႔ မျဖစ္ေတာ႔လုိ႔ပါ။ ၀တ္အက်င္႔တရားမ်ားကုိ ထိန္သိမ္းေသာ အေနအားျဖင္႔ ေကာင္းမႈမ်ားကုိ ျပဳကာမွ်သာ ျဖစ္လုိ႔ပါ။
ပုထုဇဥ္ႏွင္႔ ရဟႏၱာမျဖစ္ေသးတဲ႔ အရိယာမ်ား ေကာင္းမႈျပဳတဲ႔အခါမွာေတာ႔.. လူ႔ဘုံမွာဆုိ မဟာကုသုိလ္၊ ႐ူပဘုံမွာဆုိ ႐ူပကုသုိလ္စသည္ျဖင္႔ အက်ိဳးေပးတဲ႔ ကုသုိလ္ေစတနာစိတ္မ်ားျဖင္႔ ေကာင္းမႈ ျပဳၾကပါတယ္။
ယေန႔ ေလာကီစိတ္ (၈၁)ပါးထဲမွာ. ႀကိယာစိတ္က -၂၀-ရွိပါတယ္။ ဘာေတြလဲဆုိေတာ႔.. ..
အဟိတ္စိတ္ထဲက အဟိတ္ႀကိယာစိတ္ -၃-ပါး
ကာမာ၀စရစိတ္ထဲက မဟာႀကိယာစိတ္ -၈-ပါး
႐ူပါ၀စရစိတ္ထဲက ႐ူပါ၀စရႀကိယာစိတ္ -၅-ပါး
အ႐ူပါ၀စရစိတ္ထဲက အ႐ူပါ၀စရႀကိယာစိတ္ -၄-ပါး၊ ေပါင္း ႀကိယာစိတ္-၂၀။
အဟိတ္စိတ္အေၾကာင္းေတာ႔ ေျပာၿပီးပီေနာ္၊ (ေလာဘစသည့္ ဟိတ္/မူလတရား -၆-ပါး မရွိလုိ႔ အဟိတ္ေခၚတယ္ဆုိတာ။)
အဟိတ္ႀကိယာစိတ္-၃-ပါးဆုိတာ---
ပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္းစိတ္ -၁-ပါး
မေနာဒြါရာ၀ဇၨန္းစိတ္ -၁-ပါး
ဟသိတုပၸါဒ္စိတ္ -၁-ပါး၊ ေပါင္း အဟိတ္ႀကိယာစိတ္ -၃-ပါး။
အထက္ပါ အဟိတ္ႀကိယာစိတ္ -၃-ပါးကုိ အဓိပၸါယ္နဲနဲ ေျပာျပရရင္….
ဒီေနရာမွာ မွတ္သားစရာက ..အေပၚမွာေျပာခဲ႔တဲ႔ စကားကုိ ျပန္ေကာက္ၿပီး ေစာဒကျဖစ္စရာရွိပါတယ္။ ဘာလဲဆုိေတာ႔ အေပၚမွာ ေျပာခဲ႔တာက ႀကိယာစိတ္မ်ားသည္ ရဟႏၱာမ်ားသႏၱာမွာသာ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ျပဳလုပ္တဲ႔အခါ ကုသုိလ္စိတ္ အစား ႀကိယာစိတ္မ်ားႏွင္႔ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာခဲ႔လုိ႔ပါ။ ဒါေပမယ္႔ အဲဒီစကားသည္ အမ်ားကုိ လုိက္ၿပီး ေျပာခဲ႔တဲ႔ စကားလုိ႔ မွတ္ပါ။ (ပါဠိစကားလုိဆုိ.. “ေယဘုယ်နည္း= အျဖစ္မ်ား/အမ်ားစုကုိ လုိက္ၿပီး ေရတြက္ ေျပာတဲ႔ နည္းပါ”) ေလာကမွာလည္း ဒီလုိ မ်ားရာကုိ လုိက္ၿပီး ေျပာၾကတာ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ= ဒီအတန္းက ေက်ာင္းသားေတြက အကုန္ေတာ္ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာရင္ တစ္တန္းလုံးက ေက်ာင္းသားေတြ ေတာ္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ မေတာ္တဲ႔ ေက်ာင္းသားလည္း အဲဒီအတန္းထဲမွာ ပါပါတယ္။ မ်ားရာလုိက္ၿပီး ေျပာတာပါ။ ဒီဥပမာလုိပဲ မွတ္ပါ။
တကယ္ေတာ႔ ဤအဟိတ္ႀကိယာစိတ္ -၃-ပါးသည္ ရဟႏၱာမ်ား သႏၱာန္မွာသာ ျဖစ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပုထုဇဥ္၊ အျခားေသာ ေသာတာပန္စတဲ႔ အရိယာမ်ား သႏၱာန္မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ႔ ႀကိယာစိတ္မ်ားကေတာ႔ အေပၚမွာ ေျပာခဲ႔တဲ႔အတုိင္း ရဟႏၱာမ်ား ေကာင္းမႈကုသုိလ္လုပ္တဲ႔ အခါမွာ သူတုိ႔သႏၱာန္မွာ ကုသုိလ္အစား မဟာႀကိယာစိတ္၊ ႐ူပါ၀စရႀကိယာစိတ္မ်ား ျဖစ္တာ ဟုတ္ပါတယ္။
ပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္းစိတ္ဆုိတာ… (ပဥၥ+ဒြါရ+အာ၀ဇၨန)
ပဥၥဆုိတာ… ၅၊ ဒြါရဆုိတာ= တံခါး၊ အာ၀ဇၨန္းဆုိတာ=ဆင္ျခင္ျခင္း၊ (သုိ႔) ႏွလုံးသြင္းျခင္း။ စကားသုံး ေပါင္းၿပီး အေျဖာင္႔ျပန္လုိက္ေတာ႔ (မ်က္စိတံခါး၊ နားတံခါ၊ ႏွာေခါင္းတံခါး၊ လွ်ာတံခါ၊ ကုိယ္တံခါး) -ဟူေသာ ဒြါရ (တံခါ) ၅-ခုမွာ ျမင္စိတ္၊ ၾကားစိတ္စည္ ျဖစ္လာဖုိ႔ ဆင္ျခင္တဲ႔ စိတ္လုိ႔ဆုိလုိတာပါ။ ဒြါရႏွင္႔အာ႐ုံ -၂-ခုကုိ ၾကားကေန ဆက္သြယ္ေပးတဲ႔ တရားပါ။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲ ျမင္ေန ျမင္ေန… ဒီပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္းစိတ္မရွိရင္… ဘယ္ရယ္လုိ႔ မသိလုိက္ပါဘူး။ ျမင္လုိက္တယ္.. ျမင္တဲ႔အေပၚမွာ အာ႐ုံမေရာက္လုိက္ရင္ မသိလုိက္တဲ႔ သေဘာမ်ိဳးပါ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဒီအာ၀ဇၨန္းစိတ္က ဆင္ျခင္မႈ မရွိလုိ႔ပါ။
ေနာက္တစ္ပါးက…
မေနာဒြါရာ၀ဇၨန္းစိတ္--- (မေနာ+ဒြါရ+အာ၀ဇၨန)
မေနာဆုိတာ=စိတ္။ ဒြါရႏွင္႔ အာ၀ဇၨနဆုိတာကေတာ႔ အေပၚမွာ ေျပာခဲ႔တာႏွင္႔အတူတူပါပဲ။ ဒါေပမယ္႔ ဒီမွာ ဒြါရက.. စိတ္တံခါးလုိ႔ဆုိတဲ႔ မေနာဒြါရတစ္ပါးထဲပါ။
အဲဒီစကားသုံးလုံးေပါင္းလုိက္ေတာ႔ စိတ္အႀကံအစီမွာ ဆင္ျခင္တဲ႔ (သုိ႔) ႏွလုံးသြင္းတဲ႔ သေဘာတရားပါ။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ ႀကံဳဘူးမွာပါ… တခါတရံစိတ္က ေငးမႈိင္ၿပီးေတာ႔ ဘယ္ရယ္လုိ႔ မသိတဲ႔ သေဘာမ်ိဳး.. အဲဒီအခါ အာ၀ဇၨန္း( ဆင္ျခင္/ႏွလုံးသြင္းမႈ) သေဘာမရွိလုိ႔ပါ၊ ဒီစိတ္က… စိတ္တံခါးႏွင္႔ ဓမၼာ႐ုံ (ႀကံစီမႈ)-၂-ခုကုိ ၾကားကေန ဆင္ျခင္မႈ (ဆက္စပ္ေပးတဲ႔) သေဘာတရားပါ။
ေနာက္ဆုံးစိတ္က….
ဟသိတုပၸါဒ္ (ဟသိတုပၸါဒ ပါဠိစကားလုံးက လာပါတယ္။)
သူ႔ရဲ႕အဓိပၸါယ္က “ရယ္ရႊင္မႈကုိ ျဖစ္ေစတတ္တဲ႔”စိတ္ပါ။
မိမိတုိ႔ တစ္ေတြ ရယ္ရႊင္တဲ႔အခါ ရယ္ရႊင္မႈ ျဖစ္ေအာင္ ျဖစ္ေစတာသည္ ဒီစိတ္ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ္႔ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ တပ္မက္မႈေၾကာင္႔ ရယ္ရင္ အကုသုိလ္စိတ္ထဲက ေလာဘမူေသာမနႆေ၀ဒနာ (တပ္မက္တဲ႔ေလာဘစိတ္၀မ္းေျမာက္မႈ) နဲ႔ ရယ္မယ္။
ကုသုိလ္ေၾကာင္႔ ၀မ္းေျမာက္လုိ႔ ရယ္ရင္ ပုထုဇဥ္၊ ရဟႏၱာမျဖစ္ေသးေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက မိစၦာဒိ႒ိ (မွားယြင္းမပါတဲ႔) ေလာဘမူ ေသာမနႆေ၀ဒနာ (၂)ပါး။ မဟာကုသုိလ္ ေသာမနႆေ၀ဒနာ (ကုသုိလ္ကုိ ၀မ္းေျမာက္တဲ႔ခံစားမႈ)ႏွင္႔ ရယ္မယ္။ (ေလာဘမူစိတ္ (၈)ပါးမွာ ေသာမနႆ-၄-ပါးရွိတယ္ဆုိတာ ေျပာခဲ႔တယ္ေနာ္။ အဲဒီ -၄-ပါးမွာမွ... မိစၦာဒိ႒ိႏွင္႔ တကြျဖစ္တဲ႔ေသာမနႆေ၀ဒနာက -၂-ပါး၊ မိစၦာဒိ႒ိကင္းကြားၿပီး ျဖစ္တဲ႔ ေသာမနႆေ၀ဒနာက -၂-ပါး။ အဲဒီလုိ ရွိတယ္။)
ဘုရား, ရဟႏၱာမ်ားက်ေတာ႔ မဟာႀကိယာေသာမနႆေ၀ဒနာစိတ္-၄ပါး၊ ဒီအဟိတ္ႀကိယာ ဟသိတုပၸါဒ္စိတ္-၁-ပါး ေပါင္း -၆-ပါး တပါးပါးျဖင္႔ ရယ္မယ္။ အဲဒီလုိေတာ႔ ကိေလသာကင္းတဲ႔ပုဂၢိဳလ္/ ကိေလသာမကင္းတဲ႔ ပုဂၢိဳလ္အလုိက္၊ အမႈအရာအလုိက္ ကြဲျပားမႈေတာ႔ ရွိပါတယ္။
ရယ္တဲ႔အခါ ျဖစ္တဲ႔စိတ္ေတြကုိ စုေပါင္းၾကည့္မယ္ဆုိရင္.. အကုသုိလ္စိတ္ -၁၂-ပါးထဲတြင္ ေလာဘမူစိတ္ -၈-ပါးမွ ၀မ္းေျမာက္မႈ (ေသာမနႆေ၀ဒနာ)စိတ္ (၄)ပါး၊ ဒီအဟိတ္ႀကိယာ ဟသိတုပၸါဒ္စိတ္ (၁)ပါး၊ မဟာကုသုိလ္စိတ္ (၈)ပါးမွ ၀မ္းေျမာက္မႈ (ေသာမနႆေ၀ဒနာ)စိတ္ (၄)ပါး၊ ေနာက္ မဟာႀကိယာစိတ္ (၈)ပါးမွ ၀မ္းေျမာက္မႈ (ေသာမနႆေ၀ဒနာ)စိတ္ (၄)ပါး။ ေပါင္း ရယ္ရႊင္တဲ႔အခါ ျဖစ္တဲ႔စိတ္က (၁၃)ပါးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီရယ္ရႊင္မႈသေဘာႏွင္႔ပတ္သက္၍ အက်ဥ္းစီထားတဲ႔ ေဆာင္ပုဒ္ (သုိ႔) ကဗ်ာေလးက…
ရွစ္ပုထုဇံ၊ ေျခာက္ေသကၡံ၊ ငါးတန္ ရဟႏၱာ၊
ဟာသအေၾကာင္း၊ ထူးျပားေျပာင္း၊ စိတ္ေပါင္း ေတရသာ။
ရွစ္ပုထုဇံ=ဆုိတာ ပုထုဇဥ္ပုဂၢိဳလ္မ်ား ရယ္ရႊင္ၾကတဲ႔အခါ ေလာဘမူ ေသာမနႆေ၀ဒနာ (၄)ပါး၊ မဟာကုသုိလ္ ေသာမနႆေ၀ဒနာ (၄)ပါး ေပါင္း စိတ္ (၈)ပါး တစ္ပါးပါးႏွင္႔ရယ္တယ္။
ေျခာက္ေသကၡံ=ဆုိတာ ေသာတာပန္မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ ေသာတာပန္ဖုိလ္ပုဂၢိဳလ္၊ သကဒါဂါမ္မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ သကဒါဂါမ္ဖုိလ္ပုဂၢိဳလ္၊ အနာဂါမ္မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ အနာဂါမ္ဖုိလ္ပုဂၢိဳလ္- ဤပုဂၢဳိလ္ (၆)ေယာက္ကုိ ရဟႏၱာျဖစ္ေအာင္ က်င္႔ဆဲျဖစ္လုိ႔ (ေသကၡ)လုိ႔ ေခၚတယ္။ (ေသကၡဆုိတာ က်င္႔ဆဲ)။ ဒီေသကၡပုဂၢိဳလ္ (၆)ေယာက္ရယ္တဲ႔ အခါ ေလာဘမူမိစၦာဒိ႒ိ (မွားယြင္းမႈမပါတဲ႔) ေသာမနႆေ၀ဒနာ (၂)ပါး၊ မဟာကုသုိလ္ေသာမနႆေ၀ဒနာ (၄)ပါး ေပါင္း (၆)ပါး တပါးပါးႏွင္႔ ရယ္တယ္။
မွက္ခ်က္… ေသကၡပုဂၢိဳလ္ (၆)ေယာက္သည္ ကိေလသာကုိ အကုန္မပယ္ရေသးသျဖင္႔ ထုိအရိယာမ်ား ရယ္တဲ႔အခါ မိစၦာဒိ႒ိ (မွားယြင္းတဲ႔) အယူမဟုတ္တဲ႔ ေလာဘမူေသာမနႆေ၀ဒနာမ်ားျဖင္႔ တခါတရံ ရယ္ၾကေသး၏။
ငါးတန္ ရဟႏၱာ=ဆုိတာက… ဘုရား၊ ရဟႏၱာမ်ား ၿပံဳးရယ္ၾကတဲ႔အခါ အခုေျပာေနတဲ႔ အဟိတ္ႀကိယာ ဟသိတုပၸါဒ္စိတ္ (၁)ပါး၊ မဟာႀကိယာေသာမနႆေ၀ဒနာ (၄)ပါး ေပါင္း (၆)ပါး တစ္ပါးပါးႏွင္႔ ျပဳံးရယ္ၾကပါတယ္။ ဘုရား၊ ရဟႏၱာမ်ား ရယ္တယ္ဆုိေပမယ္႔ မိမိတုိ႔တစ္ေတြလုိ သတိလက္လြတ္ၿပီး ရယ္ျခင္းမ်ိဳးေတာ႔ မျဖစ္ႏုိပါဘူး။ ဘုရားရွင္ကေတာ႔ ျပဳံးယုံသာ ျပဳံးတယ္လုိ႔ပဲ မွတ္သားဘူးပါတယ္။ ဒီစိတ္ (၁၃)ပါးကုိ ရည္ရြယ္၍ “ဟာသအေၾကာင္း ထူးျပားေျပာင္း၊ စိတ္ေပါင္း ေတရသာ” ရယ္တဲ႔အခါ ျဖစ္တဲ႔စိတ္ (ေတရသ=၁၃)ပါး ရွိတယ္လုိ႔ ဆုိတာ။
ဒီေနရာမွာ မွတ္သားစရာက.. ႐ူပ/ အ႐ူပ ျဗာဟၼာဘုံက ျဗာဟၼာႀကီးမ်ား ရယ္ၾကသလားဆုိေတာ႔ ရယ္ရႊယ္တဲ႔စိတ္ေတြထဲမွာ ႐ူပါ၀စရစိတ္၊ အ႐ူပါ၀စရစိတ္မ်ား မပါသျဖင္႔ ႐ူပဘုံကျဗာဟၼာႀကီးမ်ား၊ အ႐ူပဘုံက ျဗာဟၼာႀကီးမ်ား ရယ္ရႊင္ျခင္း မရွိဘူးလုိ႔ မွတ္သားႏုိင္ပါတယ္။
စကားစပ္သျဖင္႔ ဟသိတုပၸါဒ္ (ရယ္ရႊင္မႈကုိ ျဖစ္ေစတတ္တဲ႔) စိတ္ႏွင္႔ ပတ္သက္၍ မွတ္သားစရာကုိ ၾကားခ်ပ္ၿပီး ေျပာျပတာပါ။
ဗုဒၶရဲ႕ အဘိဓမၼာက ဒီေလာက္အထိ အေသးစိပ္တာပဲလုိ႔ ဗုဒၶရဲ႕ဉာဏ္ေတာ္အေပၚမွာ ပုိမုိေလးစား ၾကည္ညိဳစိတ္မ်ား မိမိတုိ႔သႏၱာန္မွာ ကိန္း၀ပ္ႏုိင္ပါေစလုိ႔ ဆုမြန္ေခၽြရင္း -----
ဒီေန႔ ဒီမွာတင္ ရပ္ပါအုန္းမယ္..
0 comments:
Post a Comment