ကလိဂၤစစ္ေျမျပင္က စာတစ္ရြက္

မိတ္ဆက္
ဤကလိဂ္စစ္ေျမျပင္က စာတစ္ရြက္ ပုိ႔စ္အျဖစ္တင္ဖုိ႔ရန္ သီတဂူစတား၏ ဆရာလည္းျဖစ္ ေနာင္ေတာ္လည္းျဖစ္ေသာ သီတဂူ ေဒါက္တာ အရွင္ကုမာရ (ေဒလီတကၠသုိလ္) ကို ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ပါသည္။ ေနာင္ေတာ္ကလည္း ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ၾကည္ၾကည္ျဖဴျဖဴ ခြင့္ျပဳသျဖင့္ ပုိ႔စ္တစ္ခုအျဖစ္ တင္ကာ ကလိဂၤ ဗဟုသုတ တစ္ခု မွ်ေ၀လုိက္ပါသည္။

ကလိဂၤစစ္ေျမျပင္က စာတစ္ရြက္
'ကလိဂၤ' ဆုိတဲ့ ဤနာမည္ကုိ ငယ္ငယ္ကတည္းက ၾကားဘူးသည္၊ သုိ႔ေသာ္ မည့္သည့္အရပ္ေဒသမွန္း မသိ၊ ပုံ ေျပာေကာင္းေသာလူႀကီး မ်ား၏ ဒ႑ာရီ ပုံျပင္တစ္ခုသဘြယ္ မွတ္ထင္ခဲ့သည္။ အခုေတာ့ ဤ 'ကလိဂၤ' စစ္ေျမျပင္ေဟာင္းေနရာကုိ မိမိ အမွန္တကယ္ ေရာက္ေနၿပီ။ မိမိေျခခ်မိေသာ ေနရာကား- စစ္ႏုိင္ေသာဘုရင္ၾကီးတစ္ပါး လက္နက္စြန္႔လႊတ္ေသာ 'ေဒါလီ' (Dauli) ေတာင္ကုန္းေလးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ သီတဂူအဖြဲ႔ကုိ လုိက္လံပုိ႔ေဆာင္ေပးစဥ္ ေရာက္ရွိျခင္းျဖစ္သည္။ ေန႔ရက္ကား ၂ဝ၁ဝ-ခုႏွစ္ ဧျပီလ ၁၂ ရက္ေန႔ျဖစ္သည္။

ေတာင္ကုန္းေပၚရွိ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေစတီယင္ျပင္ေပၚမွ ဒယာ ျမစ္ကုိ ေမွ်ာ္ၾကည့္ေနစဥ္ ဤစစ္ဘုရင္ႀကီး၏ အေၾကာင္းကား တေရးေရးျဖင့္ မိမိ၏ အေတြးထဲ၌ ေပၚလာသည္။ အင္မတန္ ရက္စက္ေသာ ဘုရင္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ပါတကား။ တုိင္းျပည္အာဏာကုိ လုံးဝ ဆုပ္ကုိင္ႏုိင္ဘုိ႔အတြက္ ဆန္႔က်င္သူ အားလုံး ကုိ ရွင္းပစ္ဖုိ႔ ဝန္ေလးခဲ့သူ မဟုတ္။ အာဏာအတြက္ ညီအစ္ကုိရင္းေတြကုိေတာင္ သုတ္သင္ခဲ့၏၊ သူအား သစၥာ မခံေသာ တုိင္းျပည္ေတြက ခုခံသူေတြကုိ သတ္ျဖတ္ သုတ္သင္ၿပီး တုိင္းတစ္ပါး နယ္ေျမေတြကုိ သိမ္းပုိက္ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ အႏုိင္မခံ အ႐ွဳံးမေပး၊ လက္နက္မခ်ေသာ တုိင္းျပည္ တစ္ခုကား 'ကလိဂၤ' တုိင္းျပည္ျဖစ္သည္။ စစ္ဘုရင္အေနနဲ႔ ဖခင္ႀကီးလက္ထက္က တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္၍ အႏုိင္မရခဲ့ေသာ ဤ 'ကလိဂၤ' တုိင္းျပည္ကုိ တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္ယူရန္ လုံးဝ ဆုံးျဖတ္ထားခဲ့သည္။ လြယ္လြယ္ႏွင့္ မရႏုိင္မွန္းလဲ သိထားခဲ့ သည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ ဘုရင္အျဖစ္ အဘိသိက္သြန္းၿပီး (၈) ႏွစ္ၾကာေသာအခါက်မွ ကလိဂၤ တုိက္ပြဲကုိ ဆင္ႏြဲခဲ့ သည္။ စစ္ဘုရင္ျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ 'အႏုိင္ရဘုိ႔သာ အဓိက' ျဖစ္သည္။ တရားမွ်တမႈ ရွိ မရွိ၊ လူေတြ ေသေၾက ပ်က္ဆီး ဆုံး႐ွဳံး ငုိေၾကြးၾကရတာ သူႏွင့္မဆုိင္သလုိမ်ိဳး ယူဆထားခဲ့ဟန္ရွိသည္။ ထုိေၾကာင့္ ေျခလ်င္ တပ္သားေပါင္း (၆ဝဝဝဝဝ) ေျခာက္သိန္း၊ ျမင္းစီးတပ္သားေပါင္း (၁၃ဝဝဝဝ) တစ္သိန္းသုံးေသာင္း၊ ဆင္ ေကာင္ေရ (၉ဝဝဝ) ကုိးေထာင္ႏွင့္ ဆင္စီးတပ္သားေပါင္း (၃၆ဝဝဝ)၊ ထုိ႔အျပင္ တိုက္ပြဲသုံး ျမင္းရထားမ်ား ႏွင့္တကြ ကုိယ္တုိင္ ခ်ီတက္ၿပီး ခုခံသူ ကလိဂၤတုိင္းသူျပည္သားေတြကုိ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ အၾကမ္းတမ္းဆုံး အရက္စက္ဆုံးႏွင့္ အႏုိင္အရွဳံးအဆုံးအျဖတ္ေပးသည့္ တုိက္ပြဲျဖစ္သည္။ အခ်ိန္ကား ဘီစီ ၂၆၂-ခုႏွစ္ ျဖစ္သည္။ ဤတုိက္ ပြဲေနရာကား ယခုေခတ္ ၾသရိႆျပည္နယ္ (ယခင္အေခၚ ကလိဂၤတုိင္းျပည္) ၏ ျမိဳ႔ေတာ္ ဘူဘန္ေနရႊာႏွင့္ (၅) မုိင္ အကြာ ေဒါလီေတာင္ကုန္းႏွင့္ ဒယာ ျမစ္ကမ္းအနီး (Bhubaneswar, Orissa State, India) ျဖစ္သည္။


ယင္းတုိက္ပြဲတြင္ 'ကလိဂၤ' တုိင္းသူျပည္သား တစ္သိန္းေက်ာ္ႏွင့္ စစ္ဘုရင္ႀကီး၏ စစ္သား တစ္ေသာင္းေက်ာ္ ေသဆုံးၾကရသည္။ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရသူတုိ႔ကား ထုိ႔ထက္အဆေပါင္း မ်ားစြာရွိခဲ့သည္။ စစ္သုံ႔ပန္း တစ္သိန္းခြဲေက်ာ္ကုိ ဖမ္းဆီးထားခဲ့ရသည္။ ဤစစ္ပြဲကုိ ဦးေဆာင္တုိက္ခဲ့ေသာ စစ္ဘုရင္ႀကီးကား ဤအျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ 'ေဒါလီ'ေတာင္ကုန္းခံတပ္ေပၚကေန ကုိယ္တုိင္ေတြ႔ျမင္ေနရသည္။ ေသဆုံးသြားသူေတြရဲ႔ အေလာင္းေတြကုိ 'ဒယာ' ျမစ္ထဲမွာ လႊင့္ပစ္ေနၾကသည္။ ဒဏ္ရာရသူေတြ ေအာ္ဟစ္ ငုိေၾကြးေနၾကသည္။ မိဘမဲ့ျဖစ္သြားၾကတဲ့ ကေလးေတြက မိဘေတြကုိ တမ္းတ ငုိယုိေနၾကသည္။ မုဆုိးမ ျဖစ္သြားၾကရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႔ ဟစ္ေၾကြးေရရြတ္သံေတြကုိလည္း ၾကားေနရသည္။ တုိက္ဆင္၊ တုိက္ျမင္းေတြရဲ႔ အေလာင္းေတြႏွင့္အတူ လူေသအေလာင္းေတြကုိ ျမင္ေတြ႔ေနရသည္။ လင္းတ ငွက္ေတြႏွင့္အတူ တျခားေသာ အသားစားငွက္ေတြ၊ ေခြးေတြလည္း အလုအယက္ေျပးလႊာ စားေသာက္ေနၾကသည္ကုိ အိမ္မက္အလား ျမင္ေနရသည္။ 'ဒယာ' ျမစ္ေရေတြ၊ မဟီ (ယခုအေခၚ မဟာနဒီ) ျမစ္ေရေတြလည္း ယခင္ကလုိ ၾကည္လင္မေနေတာ့ဘဲ ေသြးေတြႏွင့္ နီရဲေနသည္။ ေရေပၚ ေျမေပၚက ထြက္လာေသာ ေသြးညွီနဲ႔၊ အပုပ္နံ႔ေတြကုိလည္း စစ္ဘုရင္ၾကီးကုိယ္တုိင္ ႐ႈ႐ွိဳက္ေနရသည္။
'ေဒါလီ' ေတာင္ကုန္းေပၚမွ ျမင္ေနရေသာ အျဖစ္အပ်က္ အားလုံးသည္ စစ္ဘုရင္ၾကီးကုိ 'စစ္ေအာင္ႏုိင္သူ' အျဖစ္ ဂုဏ္ယူဝင့္ၾကြားလုိမႈကုိ မျဖစ္ေပၚေစခဲ့။ ဤအနိ႒ာ႐ုံ အားလုံးကုိ အဓိက ဖန္တီးသူမွာ တျခားသူ မဟုတ္ဘဲ မိမိကုိယ္တုိင္ ျဖစ္ေနသည္၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ အမ်ားသူငါတုိ႔သည္ မိမိကုိ 'အၾကမ္းဖက္သမားၾကီး အေသာက (စ႑ာေသာက)' ဟု ေခၚၾကသည္ကုိ အမွတ္ရမိေနခဲ့သည္။ ဤရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈသည္ မိမိ သူတစ္ပါး ႏွစ္ဦးစလုံးအတြက္ ခ်စ္ခင္ယုံၾကည္မႈေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ စသည္ေတြကုိ မျဖစ္ေပၚေစသည့္အျပင္ ဖ်က္ဆီးပစ္ရာ ေရာက္သည္ဟု စစ္ဘုရင္ႀကီး နားလည္ သေဘာေပါက္လာသည္။ 'သတ္ျဖတ္မႈ၊ ရက္စက္မႈ၊ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ စသည့္ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္' တုိ႔ျဖင့္ လူသားတုိ႔၏ ႏွလုံးသားကုိ လႊမ္းမုိးအႏုိင္ယူဖုိ မျဖစ္ႏုိင္သည္ကုိ ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္လာခဲ့သည္။ ထုိေၾကာင့္ ေနာင္ ဘယ္ေသာအခါမွ် ဤကဲ့သုိ႔ေသာ 'စစ္ပြဲ' မ်ိဳး မျဖစ္ေပၚေအာင္ ဖန္တီးမည္ဟု ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်သည္၊ မဂဓတုိင္း ပါဋလိပုတ္ေနျပည္ေတာ္မွာ နန္းစံစဥ္က ၾကားဘူးသလုိလုိ ရွိေသာ ဗုဒၶ၏ အၾကမ္းမဖက္တဲ့ လမ္းစဥ္ကုိ သတိရတမ္းတမိသည္။ ဤ လမ္းစဥ္ေတြကုိ ကမၻာ့လူသားတုိ႔၏ ႏွလုံးသား၌ ထည့္ထားႏုိင္လွ်င္ ဤကဲ့သုိ႔ေသာ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္လာႏုိင္စရာ အေၾကာင္းမရွိ ဟု ယုံၾကည္မွတ္ယူသည္။

''ဆုပ္ကုိင္ထားေသာ လက္နက္ကုိ ခ်လုိက္၏၊ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ လုံးဝစြန္႔လႊတ္လုိက္၏''၊ ''လက္နက္ႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း ဤ 'ေဒါလီ'ေတာင္ကုန္းကုိ အသိသက္ေသျပဳ၍ သစၥာဆုိသည္၊ တရားမွ်တ ေသာ၊ သနားၾကင္နာမႈ အျပည့္ရွိေသာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကုိ သယ္ေဆာင္ေပးႏုိင္ေသာ၊ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ အားမေပး ေသာ၊ ျပည္သူျပည္သားတုိ႔၏ ေကာင္းက်ိဳးကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ေသာ လမ္းစဥ္ျဖင့္သာ တုိင္းသူ ျပည္သား တုိ႔ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ခ်င္သည္။ မိဘက သားသမီးမ်ားအေပၚ ေမတၱာေစတနာထားသကဲ့သုိ႔ တုိင္းသူျပည္သားတုိ႔ အေပၚ စိတ္ေကာင္းစိတ္ထားျမတ္ျဖင့္ ျပဳမူဆက္ဆံခ်င္သည္။ 'အၾကမ္းဖက္သမား စစ္ဘုရင္ႀကီးအျဖစ္မွ တရားမွ်တစြာ က်င့္ႀကံအားထုတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ သူေတာ္ေကာင္းဘုရင္ႀကီး' အျဖစ္ကုိ အေသာကဘုရင္ႀကီး ေျပာင္းပစ္ႏုိင္ခဲ့သည္။
ဘုရင္အေသာကသည္ ႏွလုံးသားမွ အမွန္တကယ္ေပါက္ဖြားလာေသာ၊ တုိင္းသူျပည္သားတုိ႔အေပၚ ထားေသာ မိမိ၏ စစ္မွန္ေသာ စိတ္တြင္းသေဘာကုိ အမ်ားျပည္သူ သိေစရန္ ေက်ာက္သားျပင္ေပၚတြင္ ေရးသားထြင္းထုခဲ့သည္။ အေသာက ေက်ာက္စာေပါင္းမ်ားစြာတုိ႔တြင္ ဤေဒါလီေတာင္ေျခ ေက်ာက္ျပားေပၚ၌ ေရးသားထားေသာ ၿဗဟၼီအကၡရာတုိ႔သည္ မူရင္းအတုိင္း ယေန႔တုိင္ ျမင္ေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။

ဤအေသာကေက်ာက္စာကုိ ေက်ာက္စာအမွတ္ ၁၃-ဟု သတ္မွတ္ထားသည္၊ ဘီစီ ၂၅၆ ရာစုမွာ ေရးထုိးထားသည္ဟု ပညာရွင္မ်ားယူဆၾကသည္။ ဤ ကလိဂၤစစ္ေျမျပင္၌ ရွိေသာ အေသာကေက်ာက္စာမ်ား၏ ၿပီးျပည့္စုံေသာ အဓိပၸါယ္ကုိ သိခ်င္လုိတဲ့ စိတ္က မိမိ၏ ရင္ထဲမွာ ဝင္ေရာက္ လွံဳ႔ေဆာ္ေနသည္။ လက္ထဲ၌ အသင့္ပါလာေသာ 'အေသာက ေက်ာက္စာေပါင္းခ်ဳပ္ စာအုပ္' ကေလးကုိ ကမန္းကတန္းဖြင့္၍ အဂၤလိပ္ ဘာသာျပန္ထားေသာ စာပုိဒ္ေတြကုိ တစ္ခုခ်င္းစီ လုိက္ဖတ္ၾကည့္မိသည္-
Beloved-of-the-Gods says that the Mahamattas of Tosali who are judicial officers in the city are to be told this: I wish to see that everything I consider to be proper is carried out in the right way. And I consider instructing you to be the best way of accomplishing this. I have placed you over many thousands of people that you may win the people's affection.

နတ္တုိ႔၏ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးမႈကုိ ခံရေသာ (ေဒဝါနံပိယ၊ ပိယဒႆီ) မင္းတရားႀကီးသည္ ၿမိဳ႔၌ တရားေရးရာ အရာရွိ တုိဆလီ (ေဒါလီ) အမတ္ႀကီးမ်ားကုိ မိန္႔မွာေတာ္မူသည္ကား- မွန္မွန္ကန္ကန္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္ကုိ ငါဘုရင္မင္းျမတ္ ျမင္လုိေတာ္မူသည္။ ထုိအမႈကိစၥတုိ႔ ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေကာင္းဆုံး နည္းလမ္းတုိ႔ကုိ သင္တုိ႔အား ညႊန္ၾကားထားသည္ဟု ငါဘုရင္မင္းျမတ္ သိထားေတာ္မူသည္။ တုိင္းျပည္ ျပည္သားတုိ႔၏ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးေထာက္ခံမႈကုိ ေအာင္ျမင္ရယူႏုိင္ေအာင္ သင္တုိ႔ကုိ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာေသာ လူတုိ႔အထက္၌ ငါဘုရင္မင္းျမတ္ ေနရာေပးခန္႔ထားေတာ္မူသည္။

ပို႔စ္တင္ရန္ ခြင္ျပဳေပးေသာ ဘုန္းဘုန္း ေဒါက္တာ အရွင္ကုမာရ (ေဒလီတကၠသိုလ္) အား အထူးေက်းဇူးတင္ပါသည္။

ကလိဂၤစစ္ေျမျပင္က စာတစ္ရြက္ အပုိင္း(၂) ကို ဆက္လက္တင္ျပပါဦးမယ္။

သီတဂူစတား
၂၃-၆-၂၀၁၀