အဘိဓမၼာ အဆက္ စိတ္ ျဖစ္စဥ္
လျပည့္၀န္းေလး အဘိဓမၼာအေၾကာင္း ေျပာျပစဥ္က... သိသင္႔တဲ႔ အဘိဓမၼာအေျခခံအေၾကာင္း ေျပာၿပီးက စိတ္ျဖစ္စဥ္အေၾကာင္းကုိ ေျပာျပမည္ဟု စကားခံ ရွိခဲ႔ပါတယ္။ ယခု ယင္းစကားခံ ရွိခဲ႔သည့္အတုိင္း မိမိတုိ႔တစ္ေတြ သႏၱာန္မွာ စိတ္အစဥ္ေလး ျဖစ္ေနပုံကုိ ဗုဒၶအဘိဓမၼာမွာ ျပဆုိထားသည့္အတုိင္း ေျပာျပပါမယ္။
မိမိတုိ႔တစ္ေတြ သႏၱာန္မွာ စိတ္ျဖစ္စရာ ဌာနက အမ်ားသိေနၾကတဲ႔အတုိင္း ဒြါရ (၆)ပါး (သုိ႔မဟုတ္) ဒြါရ (၆)ေပါက္က စတာပါ။ မိမိတုိ႔တေတြသႏၱာန္မွာ ကုသုိလ္စိတ္၊ အကုသုိလက္စိတ္မ်ား ျဖစ္ၾကတယ္ဆိုတာ အဲဒီ တံခါး (၆)ေပါက္ကုိ အေျခခံၿပီးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒြါရ {တံခါး}(၆)ေပါက္ဆုိတာ လျပည့္၀န္းေလး ေျပာျပတဲ႔ အဘိဓမၼာအေျခခံအေၾကာင္းကုိ ဖတ္ၿပီးထားရင္ သိမယ္ထင္ပါတယ္။
ဒြါရဆုိတာ ပါဠိလုိ၊ ျမန္မာလုိက စိတ္ျဖစ္စရာ အာ႐ုံမ်ား ၀င္ေရာက္ရာ “တံခါး”ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိအိမ္မွာ တံခါေပါက္ ဖြင္႔ထားရင္ ေကာင္း/မေကာင္း/ ေဆြမ်ိဳး ေတာ္/ မေတာ္ လူစသည္မ်ား ၀င္ရသလုိ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ မိမိခႏၶာကုိယ္က ၀င္ေပါက္တံမ်ားကုိ အေစာင္႔မထားကလည္း မိမိသည္မွာ ေကာင္း/ မေကာင္း စိတ္ျဖစ္စဥ္မ်ား အားလုံး ၀င္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။
မိမိတုိ႔ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ဒြါရ (၆)ပါး (တံခါး -၆-ေပါက္)ဆုိတာ==
၁။ စကၡဳဒြါရ=မ်က္ေစ႔တံခါး
၂။ ေသာတဒြါရ= နားတံခါး
၃။ ဃာနဒြါရ= ႏွာေခါင္းတံခါး
၄။ ဇိ၀ွါဒြါရ= လွ်ာတံခါး
၅။ ကာယဒြါရ= အထက္ပါ (၄)ပါးက အလြတ္ျဖစ္တဲ႔ ကုိယ္တံခါး
၆။ မေနာဒြါရ= ၾကံစီမႈတံခါးတုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
မိမိတုိ႔တစ္ေတြ ေဒါသေပါက္ကြဲၾကတယ္၊ ေလာဘျဖစ္ၾကတယ္၊ မနာလုိမႈ၊ ၀န္တုိမႈစသည္ ျဖစ္ၾကတယ္ဆုိတာ အထက္ပါ တံခါးေပါက္ (၆)ေပါက္ တေပါက္ေပါက္ကေန ၀င္ေရာက္လာတာကုိ မထိမ္းႏုိင္၊ မစစ္ေဆးႏိုင္လုိ႔ ျဖစ္ၾကတာပါ။ ဒါဆုိ အဲဒီ တံခါ (၆)ေပါက္ကေန မေကာင္းတဲ႔အရာမ်ား ၀င္မလာေအာင္ အိမ္တံခါးမ်ား ပိတ္သလုိ မ်က္ေစ႔ပိတ္ထား၊ နားပိတ္ထားလုိ႔ ရလားဆုိေတာ႔ အဲဒီသေဘာနဲ႔ ပိတ္ထားလုိ႔ေတာ႔ မေကာင္းတဲ႔ စိတ္ဆုိး၊ စိတ္႐ုိင္းမ်ားကုိ တားဆီး ပိတ္ပင္လုိ႔ မရပါဘူး။ သတိ၊ ပညာ၊ ၀ီရိယစသည္ ဦးစီးတဲ႔ တံခါးေစာင္႔မ်ားနဲ႔ ပိတ္မွသာ ရပါတယ္။ ေမြးကတည္း မ်က္ေစ႔ကန္းသူအတြက္ မ်က္ေစ႔ခ်ိဳ႕ယြင္းေနတဲ႔အတြက္ ျမင္စိတ္ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆုိတာေတာ႔ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္အေနနဲ႔ မွတ္သားပါ။ ႀကီးလာမွ မ်က္ေစ႔ကန္းသူမ်ားအတြက္ကေတာ႔ မိမိျမင္ခဲ႔ဘူးတဲ႔ ျမင္စိတ္မ်ားကုိ အာ႐ုံျပဳကာ ေကာင္း/ မေကာင္း ႀကံစီစိတ္မ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ယင္း မေကာင္းတဲ႔အရာမ်ား၊ စိတ္ယုတ္မ်ား ပိတ္ဖုိ႔က လာရာလမ္းကုိ သိထားရင္ ပုိၿပီး ပိတ္လုိ႔ လြယ္ပါတယ္။ တရားကုိ ဆရာေကာင္းထံမွာ က်က်နန အားထုတ္ဘူးသူမ်ား ဒီသေဘာကုိ ပုိသိလိမ္႔မယ္ ထင္ပါတယ္။ ျမင္ရင္ ျမင္ကာမွ်ပဲ ရပ္၊ ၾကားရင္ ၾကားကာမွ်ပဲ ရပ္စသည္လုိမ်ိဳး။ ဒါဟာ အခုေျပာျပတဲ႔ မ်က္ေစ႔တံခါး စိတ္အစဥ္ကေန ေရွ႕ဆက္ၿပီး ေလာဘစိတ္၊ ေဒါသစိတ္စသည္ မျဖစ္ေအာင္ ႐ႈမွတ္တဲ႔ သေဘာပါပဲ။
ဒါေၾကာင္႔ ယခု ေျပာျပေပးမည့္ စိတ္ျဖစ္စဥ္ (ပါဠိလုိ=၀ီထိ) အေၾကာင္းကုိ အဘိဓမၼာက်မ္းစာ လာသည့္အတုိင္း ေျပာျပေပးပါမယ္။
ပထမဆုံး မ်က္ေစ႔တံခါးကုိ အေျခခံၿပီး စိတ္အစဥ္ (၀ီထိ) ျဖစ္ပုံကုိ ေျပာျပပါမယ္။
စိတ္ျဖစ္စဥ္ဇယားေလးက ဒီလုိေလး အလြယ္နည္း မွတ္လုိက္ပါ။
ဘ၀င္၊ {အတီတဘ၀င္၊ ဘ၀ဂၤစလန၊ ဘ၀ဂၤုပေစၦဒ၊ ပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္၊ စကၡဳ၀ိညာဏ္၊ သမၸဋိစၦုိင္း၊ သႏၱီရဏ၊ ၀ုေ႒ာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ တဒါ႐ုံ၊ တဒါ႐ုံ၊} ဘ၀င္။
အထက္ပါ စိတ္ျဖစ္စဥ္ တပါးခ်င္းရဲ႕ သေဘာက......
၁။ ဘ၀င္ဆုိတာ= မသိစိတ္ပါ။ (မိမိတုိ႔ တစ္ေတြ အိပ္ေမာက်ေနတယ္ဆုိ ဒီဘ၀င္=မသိစိတ္ေတြပဲ ျဖစ္ေနတဲ႔ အခ်ိန္ပါ။)
၂။ အတီတဘ၀င္ဆုိတာ= ၿပီးခဲ႔တဲ႔ အေၾကာင္းအရာကုိ ေသခ်ာစြာ မသိတဲ႔ စိတ္ပါ။
၃။ ဘ၀ဂၤစလနဆုိတာ= စိတ္တခု ျဖစ္လာဖုိ႔ မသိစိတ္ကုိ လႈပ္ႏႈိးတဲ႔ သေဘာပါ။
၄။ ဘ၀ဂၤုပေစၦဒဆုိတာ= ယင္းမသိစိတ္ကုိ ျဖတ္ေက်ာ္ျခင္း သေဘာပါ။
၅။ ပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္းဆုိတာ= ျမင္စိတ္ျဖစ္ဖုိ႔ လက္ခံရန္ သိေစသည့္ သေဘာပါ။
၆။ စကၡဳ၀ိညာဏ္=ျမင္စိတ္ သေဘာ (ဒီအဆင္႔မွာ ျမင္တဲ႔ သေဘာမွ်သာ၊ ဘယ္ရယ္ မဆုံးျဖတ္ႏုိင္ေသပါဘူး)
၇။ သမၸဋိစၦိဳင္း= ျမင္တဲ႔ စိတ္သေဘာကုိ ခံယူမႈ သေဘာ
၈။ သႏၱီရဏ= ယင္းျမင္စိတ္သေဘာကုိ စုံစမ္းတဲ႔ သေဘာ
၉။ ၀ုေ႒ာ= ယင္း ျမင္စိတ္သေဘာကုိ ဆုံျဖတ္မႈ
၁၀။ ေဇာ= (ပါဠိမူရင္း=ဇ၀န) ယင္းျမင္စိတ္အစဥ္အဟုန္ျဖင္႔ လႈပ္ရွားမႈ သေဘာ
(ဒီေနရာမွာ “ေဇာ”ဆုိတာ မိမိမ်က္ေစ႔ကေန ၀င္လာတဲ႔ စိတ္အစဥ္သည္ အကုသုိလ္ျဖစ္က အကုသုိလ္ေဇာ (အဟုန္) ျဖစ္မယ္။ ကုသုိလ္ျဖစ္က ကုသုိလ္ေဇာ (အဟုန္) ျဖစ္မည္။ ေဇာစိတ္အစဥ္သည္ ပုံမွန္ အေနအားျဖင္႔ -၇-ႀကိမ္ျဖစ္ပါတယ္။)
၁၁။ ယင္းေဇာစိတ္အစဥ္ ျဖစ္ၿပီးမွ “တဒါ႐ုံလုိ႔ ေခၚတဲ႔ စိတ္တရားသူႀကီးက ဒါဟာ ေဒါသစိတ္၊ ေလာဘစိတ္စသည္ ျဖစ္တာပဲဆုိတာကုိ မွတ္တမ္းတင္တဲ႔ သေဘာ။ ဒါက ျမင္ရာကေန ကုသုိလ္စိတ္/ အကုသုိလ္စိတ္ ျဖစ္တဲ႔ ျမင္စိတ္ (စကၡဳ၀ိညာဏ၀ီထိ)ျဖစ္စဥ္ပါ။ က်န္တဲ႔ ၾကားစိတ္ (ေသာတ၀ိညာဏ္)စသည္ကုိလည္း အလားတူ မွတ္သားပါ။
ယခုျဖစ္စဥ္မွာ အတီတဘ၀င္ကေန စၿပီး ေနာက္ဆုံး တဒါ႐ုံအထိ ေရတြက္ၾကည့္ပါ။ ျမင္စိတ္ ျဖစ္စဥ္ (၁၇)ခ်က္ ေတြ႕ပါမယ္။ စိတ္တပါး ျဖစ္ဖုိ႔ ယင္းကဲ႔ စိတ္အစဥ္ (၁၇)ခ်က္ ၾကာပါတယ္။
စိတ္ျဖစ္စဥ္ကုိ ထင္ရွားတဲ႔ ဥပမာေလး တခုနဲ႔ ေျပာျပပါမယ္။ အဘိဓမၼာရဲ႕ အဖြင္႔က်မ္းတစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ႔ အဌသာလိနီက်မ္းအ႒ကထာမွာ လာတဲ႔ ဥပမာပါ။ က်မ္းဆရာႀကီး ေျပာျပထားတာက အလြန္ရွင္းပါတယ္။ သူေျပာျပထားတာက “သရက္သီး သီးေနတဲ႔ သရက္ပင္ေအာက္မွာ အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ႔ လူတစ္ေယာက္ပမာနဲ႔ ေျပာျပထားပါတယ္။
သူႏႈိင္းယွဥ္ျပထားတာက.....
၁။ သတၱ၀ါတုိင္း၌ ျမင္စိတ္၊ ၾကားစိတ္ စသည့္ စိတ္အစဥ္ တခုခု (၀ီထိ) မျဖစ္ခင္မွာ ေရွးဦးစြာ မသိစိတ္ (ဘ၀င္စိတ္) ျဖစ္ေနျခင္းသည္ လူတစ္ေယာက္၏ သရက္ပင္ေအာက္၌ အိပ္ေပ်ာ္ေနျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၂။ ျမင္စိတ္စသည့္ စိတ္အစဥ္ (၀ီထိအစဥ္) ျဖစ္လာႏုိင္ရန္ ျမက္စိအၾကည္႐ုပ္ (စကၡဳပသာဒ႐ုပ္)၌ အျဖဴ၊ အနီ၊ အ၀ါစတဲ႔ အဆင္းအာ႐ုံ၏ ထိခုိက္ျခင္းသည္ သရက္ပင္ေအာက္၌ အိပ္ေနတဲ႔လူ အနီးနား၀ယ္ သရက္သီးေႂကြက်ပုံႏွင္႔ အလားတူပါတယ္။
၃။ မသိစိတ္ (ဘ၀င္) အစဥ္ကုိ ျဖတ္၍ ျမင္စိတ္ျဖစ္ဖုိ႔ အသိေပးတဲ႔ သေဘာ (အာ၀ဇၨန္း) ျဖစ္လာျခင္းသည္ သရက္ပင္ေအာက္ အိပ္ေနသူ အနီးအပါး၀ယ္ သရက္သီးေႂကြက်သံေၾကာင္႔ ႏုိးလာသည္ႏွင္႔ အလားတူ၏။
၄။ ျမင္စိတ္ျဖစ္ၿပီး အျဖဴ၊ အနီစသည့္ (႐ူပါ႐ုံ)ကုိ ျမင္ျခင္းသည္ ေခါင္းၿမီးျခံဳကုိ ဖြင္႔၍ ၾကည့္ျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၅။ ယင္းစိတ္သေဘာကုိ သမၸဋိစၦိဳင္း (ခံယူ) သကဲ႔သုိ႔ ျဖစ္ျခင္းသည္ ထုိလူ၏ သရက္သီးကုိ လွမ္း၍ ယူငင္းျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၆။ ယင္း ခံယူၿပီးတဲ႔ စိတ္သေဘာကုိ သႏၱီရဏ (စုံစမ္းျခင္း)သေဘာျဖင္႔ ေကာင္း/ မေကာင္း စုံစမ္းျခင္း သေဘာသည္ ထုိလူ၏ သရက္သီးကုိ အေကာင္းလား/ အပုတ္လား၊ အစိမ္းလား/ အမွည့္လားစသည္ျဖင္႔ စမ္းၾကည့္ျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၇။ ၀ုေ႒ာ (ဆုံးျဖတ္ခ်က္) စိတ္ျဖင္႔ မိမိျမင္တဲ႔ သေဘာကုိ ဒါက ေကာင္းတဲ႔ သေဘာကုသုိလ္ပဲ၊ ဒါက မေကာင္းတဲ႔ သေဘာ အကုသုိလ္ပဲဟု ဆုံးျဖတ္ျခင္းသည္ ထုိလူ၏ သရက္သီးကုိ ႏွိပ္ကုိင္၊ နမ္း႐ွဴၾကည့္၍ သရက္သီးမွည့္မွန္း၊ စားျဖစ္မွန္း သိတာႏွင္႔ အလားတူ၏။
၈။ ေဇာအဟုန္ျဖင္႔ မိမိျမင္တဲ႔ အဆင္းအာ႐ုံအရသာကုိ ခံစားျခင္းသည္ ထုိလူသား၏ သရက္သီးမွည့္ေန၍ အရသာခံကာ စားေနသည့္ ပမာႏွင္႔ အလားတူ၏။
၉။ ထုိ႔ေနာက္ တဒါ႐ုံ (ဆုံးျဖတ္ခ်က္) သေဘာ၏ ေဇာစိတ္အစဥ္၏ အာ႐ုံကုိ ဆက္လက္တာ၀န္ယူလွ်က္ ကုသိုလ္ဆုိ ကုသုိလ္အလုိက္၊ အကုသုိလ္ဆုိ အကုသိုလ္အလုိက္ ဆက္လက္ ျဖစ္ကာ လက္ခံလုိက္ျခင္းသည္ သရက္သီးကုိ ၀ါမ်ိဳးခ်လုိက္ၿပီး အရသာ ခံေနျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၁၀။ ထုိ႔ေနာက္ စိတ္အသစ္ တစ္ပါး မျဖစ္ မခ်င္း မသိစိတ္မ်ား (ဘ၀င္စိတ္မ်ား) ဆက္လက္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ျဖစ္ေနတဲ႔ သေဘာကေတာ႔ သရက္သီးစားၿပီး ျပန္ၿပီး ေခါင္းၿမီးျခံဳကာ အိပ္တဲ႔ လူရဲ႕ ဥပမာႏွင္႔ အလားတူပါတယ္။
(အမွာ--- အတီတဘ၀င္တႀကိမ္က နံပါတ္တစ္ ဘ၀င္အစဥ္ႏွင္႔ အလားတူသျဖင္႔ ဥပမာေပးေျပာတဲ႔အခါ ခ်န္ထားခဲ့ပါတယ္။)
ဒါက ျမင္စိတ္ျဖစ္တဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ပါ။ တျခား ၾကားတဲ႔၊ နံတဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ စသည္လည္း အတူတူပါပဲ။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ ျမင္စိတ္ (မ်က္ေစ႔တံခါး)ကေန၊ ၾကားစိတ္ (နားတံခါး)ကေန၊ နံစိတ္ (ႏွာေခါင္းတံခါး)ကေန၊ အရသာစိတ္ (လွ်ာတံခါး)ကေန၊ ေတြ႕ထိမႈ (ကုိယ္တံခါး)ကေန၊ ၾကံစီမႈ (စိတ္တံခါး)ကေန အကုသုိလ္မျဖစ္ေအာင္ (ဒါမွမဟုတ္) အကုသိုလ္ျဖစ္မည့္ စိတ္အစဥ္ေပၚလာတုိင္း အကုသုိလ္ မျဖစ္ေအာင္၊ ကုသုိလ္စိတ္အစဥ္ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္ေနရာကေန ေစာင္႔ဖမ္း၊ ေစာင္႔ဖ်က္ရမလဲဆုိေတာ႔... ေဇာအစဥ္ျဖစ္ေနတဲ႔ အခါကေန စၿပီး ေစာင္႔ဖမ္း၊ ေစာင္႔ဖ်က္၊ ေစာင္႔ၿပီး ႐ႈမွတ္ရပါမယ္။ ေဇာစိတ္အစဥ္ ေရာက္လုိ႔မွ မိမိက မျဖတ္ႏုိင္ဘူး၊ မဖမ္းႏုိင္ဘူး၊ ျပတ္သြားေအာင္ မ႐ႈမွတ္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ ေဇာစိတ္အစဥ္ဆုံးတာနဲ႔တၿပိဳင္နက္ တဒါ႐ုံက အကုသုိလ္ဆုိ အကုသုိလ္၊ ကုသုိလ္ဆုိ ကုသုိလ္ဆုိၿပီး (Register) မွတ္ပုံတင္သြားလုိ႔ မိမိစိတ္အစဥ္ တခု ၿပီးသြားပါၿပီ။
လူတစ္ေယာက္ မွတ္ပုံတင္ စာရင္းသြင္းတာနဲ႔လည္း စဥ္းစားၾကည့္မယ္ဆုိရင္ စိတ္ျဖစ္စဥ္က အလားတူပါတယ္။ ဒါက စာသေဘာေျပာေနလုိ႔ပါ၊
မိမိတုိ႔တေတြရဲ႕ စိတ္ျဖစ္စဥ္က ဒီထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ျမန္ပါတယ္။ မ်က္ေစ႔တမွိတ္အတြင္းမွာ စိတ္ေပါင္း ကုေဋခ်ီၿပီး ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ သေဘာ မိမိတုိ႔ ၾကားဘူးမွာပါ။
ကုိင္း ဒါက လျပည့္၀န္းေလး ေျပာျပမယ္လုိ႔ ၀န္ခံခဲ႔တဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ျဖစ္စဥ္ကုိ ေစာင္႔သိၿပီး... စိတ္ေကာင္းတရားမ်ား ထြန္းကားႏုိင္ၾကပါေစ....
မိမိတုိ႔တစ္ေတြ သႏၱာန္မွာ စိတ္ျဖစ္စရာ ဌာနက အမ်ားသိေနၾကတဲ႔အတုိင္း ဒြါရ (၆)ပါး (သုိ႔မဟုတ္) ဒြါရ (၆)ေပါက္က စတာပါ။ မိမိတုိ႔တေတြသႏၱာန္မွာ ကုသုိလ္စိတ္၊ အကုသုိလက္စိတ္မ်ား ျဖစ္ၾကတယ္ဆိုတာ အဲဒီ တံခါး (၆)ေပါက္ကုိ အေျခခံၿပီးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒြါရ {တံခါး}(၆)ေပါက္ဆုိတာ လျပည့္၀န္းေလး ေျပာျပတဲ႔ အဘိဓမၼာအေျခခံအေၾကာင္းကုိ ဖတ္ၿပီးထားရင္ သိမယ္ထင္ပါတယ္။
ဒြါရဆုိတာ ပါဠိလုိ၊ ျမန္မာလုိက စိတ္ျဖစ္စရာ အာ႐ုံမ်ား ၀င္ေရာက္ရာ “တံခါး”ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိအိမ္မွာ တံခါေပါက္ ဖြင္႔ထားရင္ ေကာင္း/မေကာင္း/ ေဆြမ်ိဳး ေတာ္/ မေတာ္ လူစသည္မ်ား ၀င္ရသလုိ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ မိမိခႏၶာကုိယ္က ၀င္ေပါက္တံမ်ားကုိ အေစာင္႔မထားကလည္း မိမိသည္မွာ ေကာင္း/ မေကာင္း စိတ္ျဖစ္စဥ္မ်ား အားလုံး ၀င္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။
မိမိတုိ႔ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ဒြါရ (၆)ပါး (တံခါး -၆-ေပါက္)ဆုိတာ==
၁။ စကၡဳဒြါရ=မ်က္ေစ႔တံခါး
၂။ ေသာတဒြါရ= နားတံခါး
၃။ ဃာနဒြါရ= ႏွာေခါင္းတံခါး
၄။ ဇိ၀ွါဒြါရ= လွ်ာတံခါး
၅။ ကာယဒြါရ= အထက္ပါ (၄)ပါးက အလြတ္ျဖစ္တဲ႔ ကုိယ္တံခါး
၆။ မေနာဒြါရ= ၾကံစီမႈတံခါးတုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
မိမိတုိ႔တစ္ေတြ ေဒါသေပါက္ကြဲၾကတယ္၊ ေလာဘျဖစ္ၾကတယ္၊ မနာလုိမႈ၊ ၀န္တုိမႈစသည္ ျဖစ္ၾကတယ္ဆုိတာ အထက္ပါ တံခါးေပါက္ (၆)ေပါက္ တေပါက္ေပါက္ကေန ၀င္ေရာက္လာတာကုိ မထိမ္းႏုိင္၊ မစစ္ေဆးႏိုင္လုိ႔ ျဖစ္ၾကတာပါ။ ဒါဆုိ အဲဒီ တံခါ (၆)ေပါက္ကေန မေကာင္းတဲ႔အရာမ်ား ၀င္မလာေအာင္ အိမ္တံခါးမ်ား ပိတ္သလုိ မ်က္ေစ႔ပိတ္ထား၊ နားပိတ္ထားလုိ႔ ရလားဆုိေတာ႔ အဲဒီသေဘာနဲ႔ ပိတ္ထားလုိ႔ေတာ႔ မေကာင္းတဲ႔ စိတ္ဆုိး၊ စိတ္႐ုိင္းမ်ားကုိ တားဆီး ပိတ္ပင္လုိ႔ မရပါဘူး။ သတိ၊ ပညာ၊ ၀ီရိယစသည္ ဦးစီးတဲ႔ တံခါးေစာင္႔မ်ားနဲ႔ ပိတ္မွသာ ရပါတယ္။ ေမြးကတည္း မ်က္ေစ႔ကန္းသူအတြက္ မ်က္ေစ႔ခ်ိဳ႕ယြင္းေနတဲ႔အတြက္ ျမင္စိတ္ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆုိတာေတာ႔ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္အေနနဲ႔ မွတ္သားပါ။ ႀကီးလာမွ မ်က္ေစ႔ကန္းသူမ်ားအတြက္ကေတာ႔ မိမိျမင္ခဲ႔ဘူးတဲ႔ ျမင္စိတ္မ်ားကုိ အာ႐ုံျပဳကာ ေကာင္း/ မေကာင္း ႀကံစီစိတ္မ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ယင္း မေကာင္းတဲ႔အရာမ်ား၊ စိတ္ယုတ္မ်ား ပိတ္ဖုိ႔က လာရာလမ္းကုိ သိထားရင္ ပုိၿပီး ပိတ္လုိ႔ လြယ္ပါတယ္။ တရားကုိ ဆရာေကာင္းထံမွာ က်က်နန အားထုတ္ဘူးသူမ်ား ဒီသေဘာကုိ ပုိသိလိမ္႔မယ္ ထင္ပါတယ္။ ျမင္ရင္ ျမင္ကာမွ်ပဲ ရပ္၊ ၾကားရင္ ၾကားကာမွ်ပဲ ရပ္စသည္လုိမ်ိဳး။ ဒါဟာ အခုေျပာျပတဲ႔ မ်က္ေစ႔တံခါး စိတ္အစဥ္ကေန ေရွ႕ဆက္ၿပီး ေလာဘစိတ္၊ ေဒါသစိတ္စသည္ မျဖစ္ေအာင္ ႐ႈမွတ္တဲ႔ သေဘာပါပဲ။
ဒါေၾကာင္႔ ယခု ေျပာျပေပးမည့္ စိတ္ျဖစ္စဥ္ (ပါဠိလုိ=၀ီထိ) အေၾကာင္းကုိ အဘိဓမၼာက်မ္းစာ လာသည့္အတုိင္း ေျပာျပေပးပါမယ္။
ပထမဆုံး မ်က္ေစ႔တံခါးကုိ အေျခခံၿပီး စိတ္အစဥ္ (၀ီထိ) ျဖစ္ပုံကုိ ေျပာျပပါမယ္။
စိတ္ျဖစ္စဥ္ဇယားေလးက ဒီလုိေလး အလြယ္နည္း မွတ္လုိက္ပါ။
ဘ၀င္၊ {အတီတဘ၀င္၊ ဘ၀ဂၤစလန၊ ဘ၀ဂၤုပေစၦဒ၊ ပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္၊ စကၡဳ၀ိညာဏ္၊ သမၸဋိစၦုိင္း၊ သႏၱီရဏ၊ ၀ုေ႒ာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ ေဇာ၊ တဒါ႐ုံ၊ တဒါ႐ုံ၊} ဘ၀င္။
အထက္ပါ စိတ္ျဖစ္စဥ္ တပါးခ်င္းရဲ႕ သေဘာက......
၁။ ဘ၀င္ဆုိတာ= မသိစိတ္ပါ။ (မိမိတုိ႔ တစ္ေတြ အိပ္ေမာက်ေနတယ္ဆုိ ဒီဘ၀င္=မသိစိတ္ေတြပဲ ျဖစ္ေနတဲ႔ အခ်ိန္ပါ။)
၂။ အတီတဘ၀င္ဆုိတာ= ၿပီးခဲ႔တဲ႔ အေၾကာင္းအရာကုိ ေသခ်ာစြာ မသိတဲ႔ စိတ္ပါ။
၃။ ဘ၀ဂၤစလနဆုိတာ= စိတ္တခု ျဖစ္လာဖုိ႔ မသိစိတ္ကုိ လႈပ္ႏႈိးတဲ႔ သေဘာပါ။
၄။ ဘ၀ဂၤုပေစၦဒဆုိတာ= ယင္းမသိစိတ္ကုိ ျဖတ္ေက်ာ္ျခင္း သေဘာပါ။
၅။ ပဥၥဒြါရာ၀ဇၨန္းဆုိတာ= ျမင္စိတ္ျဖစ္ဖုိ႔ လက္ခံရန္ သိေစသည့္ သေဘာပါ။
၆။ စကၡဳ၀ိညာဏ္=ျမင္စိတ္ သေဘာ (ဒီအဆင္႔မွာ ျမင္တဲ႔ သေဘာမွ်သာ၊ ဘယ္ရယ္ မဆုံးျဖတ္ႏုိင္ေသပါဘူး)
၇။ သမၸဋိစၦိဳင္း= ျမင္တဲ႔ စိတ္သေဘာကုိ ခံယူမႈ သေဘာ
၈။ သႏၱီရဏ= ယင္းျမင္စိတ္သေဘာကုိ စုံစမ္းတဲ႔ သေဘာ
၉။ ၀ုေ႒ာ= ယင္း ျမင္စိတ္သေဘာကုိ ဆုံျဖတ္မႈ
၁၀။ ေဇာ= (ပါဠိမူရင္း=ဇ၀န) ယင္းျမင္စိတ္အစဥ္အဟုန္ျဖင္႔ လႈပ္ရွားမႈ သေဘာ
(ဒီေနရာမွာ “ေဇာ”ဆုိတာ မိမိမ်က္ေစ႔ကေန ၀င္လာတဲ႔ စိတ္အစဥ္သည္ အကုသုိလ္ျဖစ္က အကုသုိလ္ေဇာ (အဟုန္) ျဖစ္မယ္။ ကုသုိလ္ျဖစ္က ကုသုိလ္ေဇာ (အဟုန္) ျဖစ္မည္။ ေဇာစိတ္အစဥ္သည္ ပုံမွန္ အေနအားျဖင္႔ -၇-ႀကိမ္ျဖစ္ပါတယ္။)
၁၁။ ယင္းေဇာစိတ္အစဥ္ ျဖစ္ၿပီးမွ “တဒါ႐ုံလုိ႔ ေခၚတဲ႔ စိတ္တရားသူႀကီးက ဒါဟာ ေဒါသစိတ္၊ ေလာဘစိတ္စသည္ ျဖစ္တာပဲဆုိတာကုိ မွတ္တမ္းတင္တဲ႔ သေဘာ။ ဒါက ျမင္ရာကေန ကုသုိလ္စိတ္/ အကုသုိလ္စိတ္ ျဖစ္တဲ႔ ျမင္စိတ္ (စကၡဳ၀ိညာဏ၀ီထိ)ျဖစ္စဥ္ပါ။ က်န္တဲ႔ ၾကားစိတ္ (ေသာတ၀ိညာဏ္)စသည္ကုိလည္း အလားတူ မွတ္သားပါ။
ယခုျဖစ္စဥ္မွာ အတီတဘ၀င္ကေန စၿပီး ေနာက္ဆုံး တဒါ႐ုံအထိ ေရတြက္ၾကည့္ပါ။ ျမင္စိတ္ ျဖစ္စဥ္ (၁၇)ခ်က္ ေတြ႕ပါမယ္။ စိတ္တပါး ျဖစ္ဖုိ႔ ယင္းကဲ႔ စိတ္အစဥ္ (၁၇)ခ်က္ ၾကာပါတယ္။
စိတ္ျဖစ္စဥ္ကုိ ထင္ရွားတဲ႔ ဥပမာေလး တခုနဲ႔ ေျပာျပပါမယ္။ အဘိဓမၼာရဲ႕ အဖြင္႔က်မ္းတစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ႔ အဌသာလိနီက်မ္းအ႒ကထာမွာ လာတဲ႔ ဥပမာပါ။ က်မ္းဆရာႀကီး ေျပာျပထားတာက အလြန္ရွင္းပါတယ္။ သူေျပာျပထားတာက “သရက္သီး သီးေနတဲ႔ သရက္ပင္ေအာက္မွာ အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ႔ လူတစ္ေယာက္ပမာနဲ႔ ေျပာျပထားပါတယ္။
သူႏႈိင္းယွဥ္ျပထားတာက.....
၁။ သတၱ၀ါတုိင္း၌ ျမင္စိတ္၊ ၾကားစိတ္ စသည့္ စိတ္အစဥ္ တခုခု (၀ီထိ) မျဖစ္ခင္မွာ ေရွးဦးစြာ မသိစိတ္ (ဘ၀င္စိတ္) ျဖစ္ေနျခင္းသည္ လူတစ္ေယာက္၏ သရက္ပင္ေအာက္၌ အိပ္ေပ်ာ္ေနျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၂။ ျမင္စိတ္စသည့္ စိတ္အစဥ္ (၀ီထိအစဥ္) ျဖစ္လာႏုိင္ရန္ ျမက္စိအၾကည္႐ုပ္ (စကၡဳပသာဒ႐ုပ္)၌ အျဖဴ၊ အနီ၊ အ၀ါစတဲ႔ အဆင္းအာ႐ုံ၏ ထိခုိက္ျခင္းသည္ သရက္ပင္ေအာက္၌ အိပ္ေနတဲ႔လူ အနီးနား၀ယ္ သရက္သီးေႂကြက်ပုံႏွင္႔ အလားတူပါတယ္။
၃။ မသိစိတ္ (ဘ၀င္) အစဥ္ကုိ ျဖတ္၍ ျမင္စိတ္ျဖစ္ဖုိ႔ အသိေပးတဲ႔ သေဘာ (အာ၀ဇၨန္း) ျဖစ္လာျခင္းသည္ သရက္ပင္ေအာက္ အိပ္ေနသူ အနီးအပါး၀ယ္ သရက္သီးေႂကြက်သံေၾကာင္႔ ႏုိးလာသည္ႏွင္႔ အလားတူ၏။
၄။ ျမင္စိတ္ျဖစ္ၿပီး အျဖဴ၊ အနီစသည့္ (႐ူပါ႐ုံ)ကုိ ျမင္ျခင္းသည္ ေခါင္းၿမီးျခံဳကုိ ဖြင္႔၍ ၾကည့္ျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၅။ ယင္းစိတ္သေဘာကုိ သမၸဋိစၦိဳင္း (ခံယူ) သကဲ႔သုိ႔ ျဖစ္ျခင္းသည္ ထုိလူ၏ သရက္သီးကုိ လွမ္း၍ ယူငင္းျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၆။ ယင္း ခံယူၿပီးတဲ႔ စိတ္သေဘာကုိ သႏၱီရဏ (စုံစမ္းျခင္း)သေဘာျဖင္႔ ေကာင္း/ မေကာင္း စုံစမ္းျခင္း သေဘာသည္ ထုိလူ၏ သရက္သီးကုိ အေကာင္းလား/ အပုတ္လား၊ အစိမ္းလား/ အမွည့္လားစသည္ျဖင္႔ စမ္းၾကည့္ျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၇။ ၀ုေ႒ာ (ဆုံးျဖတ္ခ်က္) စိတ္ျဖင္႔ မိမိျမင္တဲ႔ သေဘာကုိ ဒါက ေကာင္းတဲ႔ သေဘာကုသုိလ္ပဲ၊ ဒါက မေကာင္းတဲ႔ သေဘာ အကုသုိလ္ပဲဟု ဆုံးျဖတ္ျခင္းသည္ ထုိလူ၏ သရက္သီးကုိ ႏွိပ္ကုိင္၊ နမ္း႐ွဴၾကည့္၍ သရက္သီးမွည့္မွန္း၊ စားျဖစ္မွန္း သိတာႏွင္႔ အလားတူ၏။
၈။ ေဇာအဟုန္ျဖင္႔ မိမိျမင္တဲ႔ အဆင္းအာ႐ုံအရသာကုိ ခံစားျခင္းသည္ ထုိလူသား၏ သရက္သီးမွည့္ေန၍ အရသာခံကာ စားေနသည့္ ပမာႏွင္႔ အလားတူ၏။
၉။ ထုိ႔ေနာက္ တဒါ႐ုံ (ဆုံးျဖတ္ခ်က္) သေဘာ၏ ေဇာစိတ္အစဥ္၏ အာ႐ုံကုိ ဆက္လက္တာ၀န္ယူလွ်က္ ကုသိုလ္ဆုိ ကုသုိလ္အလုိက္၊ အကုသုိလ္ဆုိ အကုသိုလ္အလုိက္ ဆက္လက္ ျဖစ္ကာ လက္ခံလုိက္ျခင္းသည္ သရက္သီးကုိ ၀ါမ်ိဳးခ်လုိက္ၿပီး အရသာ ခံေနျခင္းႏွင္႔ အလားတူ၏။
၁၀။ ထုိ႔ေနာက္ စိတ္အသစ္ တစ္ပါး မျဖစ္ မခ်င္း မသိစိတ္မ်ား (ဘ၀င္စိတ္မ်ား) ဆက္လက္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ျဖစ္ေနတဲ႔ သေဘာကေတာ႔ သရက္သီးစားၿပီး ျပန္ၿပီး ေခါင္းၿမီးျခံဳကာ အိပ္တဲ႔ လူရဲ႕ ဥပမာႏွင္႔ အလားတူပါတယ္။
(အမွာ--- အတီတဘ၀င္တႀကိမ္က နံပါတ္တစ္ ဘ၀င္အစဥ္ႏွင္႔ အလားတူသျဖင္႔ ဥပမာေပးေျပာတဲ႔အခါ ခ်န္ထားခဲ့ပါတယ္။)
ဒါက ျမင္စိတ္ျဖစ္တဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ပါ။ တျခား ၾကားတဲ႔၊ နံတဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ စသည္လည္း အတူတူပါပဲ။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ ျမင္စိတ္ (မ်က္ေစ႔တံခါး)ကေန၊ ၾကားစိတ္ (နားတံခါး)ကေန၊ နံစိတ္ (ႏွာေခါင္းတံခါး)ကေန၊ အရသာစိတ္ (လွ်ာတံခါး)ကေန၊ ေတြ႕ထိမႈ (ကုိယ္တံခါး)ကေန၊ ၾကံစီမႈ (စိတ္တံခါး)ကေန အကုသုိလ္မျဖစ္ေအာင္ (ဒါမွမဟုတ္) အကုသိုလ္ျဖစ္မည့္ စိတ္အစဥ္ေပၚလာတုိင္း အကုသုိလ္ မျဖစ္ေအာင္၊ ကုသုိလ္စိတ္အစဥ္ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္ေနရာကေန ေစာင္႔ဖမ္း၊ ေစာင္႔ဖ်က္ရမလဲဆုိေတာ႔... ေဇာအစဥ္ျဖစ္ေနတဲ႔ အခါကေန စၿပီး ေစာင္႔ဖမ္း၊ ေစာင္႔ဖ်က္၊ ေစာင္႔ၿပီး ႐ႈမွတ္ရပါမယ္။ ေဇာစိတ္အစဥ္ ေရာက္လုိ႔မွ မိမိက မျဖတ္ႏုိင္ဘူး၊ မဖမ္းႏုိင္ဘူး၊ ျပတ္သြားေအာင္ မ႐ႈမွတ္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ ေဇာစိတ္အစဥ္ဆုံးတာနဲ႔တၿပိဳင္နက္ တဒါ႐ုံက အကုသုိလ္ဆုိ အကုသုိလ္၊ ကုသုိလ္ဆုိ ကုသုိလ္ဆုိၿပီး (Register) မွတ္ပုံတင္သြားလုိ႔ မိမိစိတ္အစဥ္ တခု ၿပီးသြားပါၿပီ။
လူတစ္ေယာက္ မွတ္ပုံတင္ စာရင္းသြင္းတာနဲ႔လည္း စဥ္းစားၾကည့္မယ္ဆုိရင္ စိတ္ျဖစ္စဥ္က အလားတူပါတယ္။ ဒါက စာသေဘာေျပာေနလုိ႔ပါ၊
မိမိတုိ႔တေတြရဲ႕ စိတ္ျဖစ္စဥ္က ဒီထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ျမန္ပါတယ္။ မ်က္ေစ႔တမွိတ္အတြင္းမွာ စိတ္ေပါင္း ကုေဋခ်ီၿပီး ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ သေဘာ မိမိတုိ႔ ၾကားဘူးမွာပါ။
ကုိင္း ဒါက လျပည့္၀န္းေလး ေျပာျပမယ္လုိ႔ ၀န္ခံခဲ႔တဲ႔ စိတ္ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ျဖစ္စဥ္ကုိ ေစာင္႔သိၿပီး... စိတ္ေကာင္းတရားမ်ား ထြန္းကားႏုိင္ၾကပါေစ....
0 comments:
Post a Comment