နိယာမ ၅ ပါး အဓိပၸါယ္

နိယာမ ဆိုတဲ႔ ပုဒ္က ၿမဲတယ္ ဆိုတဲ႔ အဓိပၸါယ္ကို ေဟာပါတယ္၊

၁၊ ဗီဇ နိယာမ = မ်ိဳးေစ႔ ၿမဲတယ္ လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဆီးေစ႔က ဆီးပင္ေပါက္တယ္၊ သရက္ေစ႔ က သရက္ပင္ ေပါက္တယ္ ဆိုတာမ်ိဳးပါ။
၂ ၊ဥတု နိယာမ = ဥတု ၿမဲတယ္ လို႔ ဆိုလိုပါတယ္၊ ေဆာင္းရာသီ ႏွင္းက်တယ္၊ မိုးရာသီ မိုးရြာတယ္၊ ေႏြရာသီ ေနပူတယ္ ေပါ႔၊
၃၊ ကမၼ နိယာမ = ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံအၿဖစ္ ၿမဲတယ္ ေပါ႔။ ကုသိုလ္ကံက ေကာင္းက်ိဳးကို ေပးတယ္၊ အကုသုိလ္ကံက မေကာင္းက်ိဳးကို ေပးတယ္လို႔ ယုံႀကည္တာမ်ိဳးပါ။ ဒါကိုပဲ ကံ ကံ၏ အက်ိဳးကို ယုံႀကည္တဲ႔ ကမၼႆကတာ သမၼာဒိ႒ိ - လို႔လဲ ေခၚပါတယ္၊

၄၊ ဓမၼ နိယာမ = သေဘာ အားၿဖင္႔ ၿမဲတယ္ ေပါ႔၊ ဘုရားအေလာင္း ပဋိသေႏၶယူတဲ႔ အခါ၊ ဘုရားၿဖစ္တဲ႔ အခါ၊ ဓမၼစႀကာတရားေဟာတဲ႔အခါ၊ အာယုသခၤါရ လႊတ္တဲ႔အခါ၊ ခႏၶာ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူတဲ႔ အခါေတြမွာ ေလာကဓာတ္ တေသာင္း တၿပိဳင္နက္ တုန္လွဳပ္ၿခင္း မ်ိဳးကို ဆိုလိုပါတယ္၊

၅၊ စိတၱ နိယာမ = စိတ္ၿဖစ္ပုံ ၿမဲတယ္ တဲ႔၊ စိတ္ ဟာ အာရုံ တမ်ိဳးနဲ႔ ႀကဳံေတြ႔ခဲ႔ရင္ အတီတ ဘ၀င္၊ ဘ၀ဂၤစလန၊ ဘ၀ဂုၤပေစၦဒ၊ ပဥၥဒြါရာ ၀ဇၹန္း၊ စကၡဳ ၀ိဥာဏ္၊ သမၸဋိစၦိဳင္း ၊ သႏၱီရဏ ၊ ၀ုေ႒ာ၊ စတဲ႔ၿဖစ္စဥ္ ဟာ မေၿပာင္းလဲဘူး၊ ပုံမွန္ ၿဖစ္ေနက် စိတ္အစဥ္ လို႔ ဆိုလိုတာပါ၊

ဒီနိယာမ ငါးပါး ထဲမွာ ယင္က ဥခ်ၿပီး၊ ဥကေန ေလာက္ေကာင္ၿဖစ္၊ ေလာက္ေကာင္ကေန တဆင္႔မွ ယင္ၿဖစ္လာတယ္ ဆုိတာ ဟာ ဗီဇ နိယာမ အတြင္းမွာ ပါ၀င္ပါတယ္၊
သတၱ၀ါ ေတြ ဟာ တိုက္ရိုက္ ေပါက္ဖြားတဲ႔ ဧကဇ အမ်ိဳးအစား၊ ႏွစ္ဆင္႔ ေပါက္ဖြားတဲ႔ ဒြိဇ အမ်ိဳးအစား၊ သုံးဆင္႔ သုံးခါ ေပါက္တဲ႔ တိဇ အမ်ိဳးအစား စေသာအားၿဖင္႔ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိႀကပါတယ္၊

လူတို႔ ကြ်ဲ ႏြား စတဲ႔ သတၱ၀ါေတြကေတာ႔ အမိ၀မ္းဗိုက္က တႀကိမ္ထည္း ေမြးဖြားႀကလို႔ ဧကဇ မ်ိဳးလို႔ ေခၚပါတယ္၊ ႀကက္ ေတြ ငွက္ေတြ ေၿမြေတြ ဖြတ္ေတြ က်ေတာ႔ အမိက ဥကုိ တႀကိမ္ ဥတယ္၊ ဥကမွ အေကာင္ေပါက္တဲ႔ အတြက္ ဒြိဇ မ်ိဳး ႏွစ္ႀကိမ္ေပါက္ သတၱ၀ါေတြပါ၊

ယင္ ပ်ားေကာင္ လိပ္ၿပာ တို႔က်ေတာ႔ ပထမ ဥတယ္၊ ေလာက္ေကာင္လို ပိုးကို ေပါက္တယ္၊ အဲဒီ ပိုးက အစားအစာ ၀ၿပီး တေနရာမွာ အေၿမွးေတြ ဖုံးအုပ္ၿပီး ၿငိမ္သက္စြာ ဖို၀င္တယ္၊ အဲဒီ ဖိုက ထြက္မွ မူလ သတၱ၀ါမ်ိဳး ၿဖစ္ရတယ္၊ ဒါေႀကာင္႔ သူတို႔ကို တိဇ မ်ိဳး သုံးခါ ေပါက္ လို႔ ေခၚရတယ္၊

ေလာကမွာ သတၱ၀ါေတြဟာ အလြန္ အၿဖစ္ဆန္းပါတယ္၊ ( သတၱ နိကာေယာ အစိေႏၱေယ်ာ ) လို႔ စာေပက ဆုိပါတယ္၊ အဓိပၸါယ္က သတၱ၀ါ ၿဖစ္ပုံကို မႀကံစည္ နဲ႔ လို႔ ဆိုလိုတာပါ၊
အားလုံး ၿခဳံႀကည္႔ရင္ သတၱ၀ါေတြ ၿဖစ္လာတဲ႔ ပုံစံ ဟာ ေလးမ်ိဳး ရွိပါတယ္၊ တနည္းအားၿဖင္႔
ပဋိသေႏၶ ေလးမ်ိုး ေပါ႔။

၁၊ ကိုယ္ေကာင္ ထင္ရွား ဘြားကနဲ ၿဖစ္လာတဲ႔ နတ္ ၿဗဟၼာ စတဲ႔ ဥပပတ္ ပဋိသေႏၵ၊
၂၊ အညီွ အေဟာက္ကို စြဲမွီ ၿဖစ္လာတဲ႔ ေ၀ဠဳ၀တီ တို႔လို သံေသဒဇ ပဋိသေႏၶ၊
၃၊ ဥ ခြံ တြင္းက ၿဖစ္ေပၚလာတဲ႔ ႀကက္ ဘဲ တို႔လို အ႑ဇ ပဋိသေႏၵ၊
၄၊ မိခင္ ၀မ္းဗိုက္မွာ ကလလ ေရႀကည္ စတည္ ၿဖစ္ေပၚလာတဲ႔ လူ ေတြလို ဇလာဗုဇ ပဋိသေႏၶ၊

၃ နဲ႔ ၄ ကိုေတာ႔ အမိ၀မ္းမွာ ပဋိသေႏၵေနရလို႔ ဂဗၻေသယ်က သတၱ၀ါ လို႔ ေခၚနိုင္ပါတယ္၊ နားလည္ေအာင္ ေၿပာရရင္ အဖို နဲ႔ အမ စပ္ယွဥ္ၿပီးမွ ၿဖစ္ေပၚလာတာေပါ႔။ ၁ နဲ႔ ၂ တို႔ကေတာ႔ အဖို အမ စပ္ယွဥ္ စရာ မလိုပဲ ၿဖစ္ေပၚလာနိုင္ပါတယ္၊
ေလာကမွာ ရွိတဲ႔ သတၱ၀ါ အားလုံး ဟာ ဒီေလးမ်ိဳး အနက္ တမ်ိဳးမ်ိဳး နဲ႔ သာ ၿဖစ္ႀကရပါတယ္၊
ၿခြင္းခ်က္အေနနဲ႔ တီေကာင္ ဟာ အဖို အမ စပ္ယွဥ္ေပါက္ဖြားလာတာေႀကာင္႔လဲ ၿဖစ္နိင္တယ္၊ ေနာက္ၿပီး အညီွ အေဟာက္ေႀကာင္႔လဲ ၿဖစ္နုိင္တယ္၊ ရုတ္တရက ္ၿဖစ္တတ္တဲ႔ ဥပပတ္ မ်ိဳးလဲ ရွားရွား ပါးပါး ရွိတတ္ပါတယ္၊

သိပၸံ နညး္အလို အရ ဆုိရင္ေတာ႔ သတၱ၀ါေတြ ၿဖစ္ေပၚလာပုံ ဟာ ၅ မ်ိဳး ရွိတယ္ လို႔ ဆိုပါသတဲ႔။

ဆက္ပါအုံးမည္ - -