ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ (Religion) မဟုတ္ ( ၂ )

(ယခင္လမွ အဆက္ )

( ဗုဒၶရဲ႔ ပံုေတာ္၊ ဆင္းတုေတာ္၊ ဘာေၾကာင့္ ကိုးကြယ္ေနသလဲ )
ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒမွာ မ်က္စိမွိတ္ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ရတာမ်ိဳး မရွိဘူး။ ဒီလိုဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ဗုဒၶရဲ႔ ပံုေတာ္ ရုပ္ဆင္းတုေတာ္ေတြကို ဘာေၾကာင့္ ကိုးကြယ္ေနၾကသလဲ လို႔ ေမးႏိုင္ပါတယ္။
အေျဖက လြယ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ဗုဒၶရဲ႔ ပံုေတာ္ကို ရွိခိုးပူေဇာ္ေနၾကတာဟာ ခ်မ္းသာစည္းစိမ္ တစံုတခုကို ေမွ်ာ္လင့္ေတာင္တျပီး ရွိခိုးေနၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အသက္ထင္ရွားရွိတဲ့ ဗုဒၶရဲ႔ ေရွ႔ေမွာက္ ေရာက္ေနတယ္လို႔ ထင္မွတ္ျပီး အလြန္ေလးနက္ေသာ ဂါရ၀ျဖင့္ ရွိခိုးပူေဇာ္ေနၾကျခင္း ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ရွိခိုးပူေဇာ္ေနၾကတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႔ စိတ္ထဲကို မိမိရဲ႔စိတ္ သြင္းျပီးၾကည့္လိုက္စမ္းပါ။ ဘယ္ေလာက္အံ႔ၾသစရာေကာင္းသလဲ။

အတုမရွိတဲ့ မဟာပုရိသဗုဒၶရဲ႔ ပံုေတာ္ေရွ႔မွာ ပန္း ေရခ်မ္း ဆီမီး ဆြမ္း စသည္ ကပ္လွဴျပီး ရွိခိုးေနရတာဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ရဲ႔ စိတ္ႏွလံုးမွာ ၾကည္လင္ေအးခ်မ္းျပီးေတာ့ ဆုတ္နစ္ေသာစိတ္ဓာတ္ဟာ တက္ၾကြလာတယ္။ က်ဆင္းေနေသာ စိတ္ဓာတ္ဟာ တိုးပြားလာတယ္။ ညစ္ညဴးေနေသာ စိဓာတ္ဟာ ၾကည္လာတယ္။

( ဗုဒၶလက္ခံခဲ့တဲ့ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ )
ဗုဒၶရွင္ေတာ္ကလဲ မိမိရဲ႔ သာ၀ကေတြကို မိမိက်င့္သလို က်င့္ေစခ်င္တယ္။ မိမိကို အတုယူေစခ်င္တယ္။ ဗုဒၶရဲ႔ ပံုေတာ္ေရွ႔ေမွာက္မွာ ထိုင္၍ ဗုဒၶကို အာရံုျပဳျပီး ပူေဇာ္လိုက္တဲ့အခါ ဗုဒၶနဲ႔ အတူတူေနရတယ္လို႔ စိတ္မွာ ၀င္စားလာတတ္ပါတယ္။
ဗုဒၶနဲ႔ အတူတူေနရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဟာ မေကာင္းေသာ အက်င့္ေတြကို က်င့္လို႔ ဘယ္ျဖစ္ေတာ့မလဲ။ တျဖည္းျဖည္း ဗုဒၶဓာတ္ ကူးလာႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶကလဲ ပညာဉာဏ္ကို အရင္းခံေသာ ယံုၾကည္မႈျဖင့္ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္သည္ကို လက္ခံပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကလဲ ဤရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဗုဒၶပံုေတာ္ကို ကိုးကြယ္ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေညာင္ပင္ဟာ ေဗာဓိဉာဏ္ရဲ႔ အထိမ္းအမွတ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေညာင္ပင္မွာ ေဗာဓိဉာဏ္ရလို႔ ဒီေညာင္ပင္ကို ေဗာဓိပင္ ေခၚၾကပါတယ္။

( ဗုဒၶဘာသာရဲ႔ ပဓာန လုပ္ငန္းတခု )
ရုပ္တု၊ ဆင္းတု၊ ေညာင္ပင္စသည္ ပူေဇာ္ျခင္း ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေတြေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ သမာဓိ ေကာင္းစြာ ရရွိႏိုင္တဲ့အတြက္ လုပ္ထိုက္ေသာ လုပ္ငန္းတရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသိဉာဏ္ရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားဟာ အတုမဲ့ မဟာပုရိသ ျဖစ္ေတာ္မူတဲ့ ဗုဒၶရဲ႔ ပံုေတာ္ကို သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ထင္ထင္ရွားရွား ထည့္သြင္းထားျပီး ေဗာဓိဓာတ္ကို ရေအာင္ ယူၾကတယ္။ စိတ္ၾကည္လင္မႈ ခ်မ္းသာမႈကို ရွာေဖြၾကတယ္။

သို႔ေသာ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ေက်းဇူးရွင္ ျမတ္ဗုဒၶကို ရွိခိုးပူေဇာ္ေနၾကျခင္းထက္ ျမတ္ဗုဒၶကဲ့သို႔ သစၥာတရားတို႔ကို သိေအာင္ အားထုတ္ျခင္း၊ သိကၡာသံုးပါး၊ မဂၢင္ရွစ္ပါး ပါရမီ ၁၀-ပါးတို႔ကို အားထုတ္ျခင္းကသာလွ်င္ ပိုျမတ္ပါတယ္။ ဗုဒၶကလဲ တပည့္သာ၀ကတို႔ရဲ႔ ပူေဇာ္ျခင္းထက္ မိမိက်င့္သလို အက်င့္ျမတ္ေတြ က်င့္ၾကံလိုက္နာျခင္းကိုသာ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ က်င့္ဖို႔ခ်ည္း တိုက္တြန္းႏႈိးေဆာ္ပါတယ္။

( ဗုဒၶကို ျမင္ေတြ႔တဲ႔ လူ ဆိုတာ )
ငါဘုရား၏ အဆံုးအမ အက်င့္ျမတ္ေတြကို က်င့္ၾကံ လိုက္နာသူသည္ ငါဘုရားကို အျမတ္ဆံုး ပူေဇာ္သူမည္၏။ တရားျမင္သူသည္ ငါဘုရားကို ျမင္၏။ တရားမျမင္သူသည္ ငါဘုရားကို မျမင္ေသး-ဟု ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
သို႔ေသာ္ ဗုဒၶပံုေတာ္ထက္ ပို၍ခံ႔ညား သပ္ရပ္ ထည္၀ါျပီး က်က္သေရရွိေသာ အျခားရုပ္ပံုတခု ဤကမၻာေလာကမွာ မရွိေတာ့ပါ။
မ်က္စိနဲ႔ျမင္ရတဲ့ ဗုဒၶပံုေတာ္ကို ျမင္ရ ၾကည့္ရေသာအခါ ဗုဒၶပံုေတာ္ထဲမွာ ဗုဒၶရဲ႔ စိတ္ဓာတ္ေတြ ပါ၀င္လာတယ္လို႔ ထင္ရျပီး မိမိရဲ႔ ႏွလံုးသားမွာလဲ ေဗာဓိဉာဏ္ရဲ႔ အေရာင္ဟာ ထင္ဟပ္လာတယ္လို႔ ထင္မွတ္ရပါတယ္။
ေနာက္ထပ္ေျပာလိုတာက ဗုဒၶ၀ါဒ၊ ဗုဒၶဘာသာ မွာ အသနားခံ၍ ဆုေတာင္းျခင္း၊ ဗုဒၶႏွင့္ ဆုေတာင္းသူတို႔ၾကားထဲမွာ ဆက္သြယ္သူ (ေအာင္သြယ္သေဘာ) ကိုယ္စားလွယ္ထား၍ ဆုေတာင္းျခင္းဆိုတာ မရွိပါဘူး။

( ဗုဒၶဘာသာတို႔ ဆုေတာင္းတယ္ဆိုတာ )
ဘုန္းႀကီးက လူေတြအလယ္ ဆုေတာင္းေပးရတယ္ ဆိုတာမ်ိဳး၊ ဒုကၡေရာက္လာလို႔ ကယ္တင္ေတာ္မူပါ။ က်ဴးလြန္မိလာလို႔ သနားေစာင့္ေရွာက္ေတာ္မူပါ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ မရွိပါဘူး။
သို႔ေသာ္ ဗုဒၶထံမွာ ဆုပန္တယ္၊ ဆုေတာင္းတယ္ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ကယ္တင္ဖို႔ ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ေတာင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ မိမိျဖစ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵကို မိမိရဲ႔ ေကာင္းမႈေပၚမွာ အေျခခံျပီး ထုတ္ဆိုျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗုဒၶကလဲ သင္တို႔ ေတာင္းဆိုတာေတြကို ငါ ဘုရား ေပးမယ္လို႔ ဘယ္ေတာ့မွ ဘယ္တုန္းကမွ တာ၀န္မခံပါဘူး။ အသနားခံျခင္း ဆုေတာင္းျခင္းေတြမွတပါး မိမိဘ၀ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္းေရး အသိဉာဏ္ ပြင့္လင္းေရး ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ေရးတို႔အတြက္ သိကၡာသံုးပါး က်င့္သံုးဖို႔ကိုသာ ဗုဒၶသည္ ညႊန္ျပေတာ္မူေလ့ရွိပါသည္။

သိကၡာသံုးပါးဆိုတာ-သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ပါပဲ။ သီလက်င့္ေတာ့ ကိုယ္ႏွႈတ္ႏွစ္ပါး ျဖဴစင္သန္႔ရွင္းသြားတယ္။ သမာဓိရေအာင္ အားထုတ္ေတာ့ စိတ္အညစ္အေၾကးေတြ တခဏ တဘ၀ သန္႔ရွင္းေအးခ်မ္းသြားတယ္။ ပညာက်င့္စဥ္ က်င့္လိုက္ေတာ့ ကိေလသာ အညစ္အေၾကးေတြ အျပီးတိုင္ ကင္းေ၀းသန႔္ရွင္းသြားတယ္။

( ကမၼ႒ာန္းအားထုတ္တာ စိတ္ကူးယဥ္ေနတာလား )
တနည္းေျပာရရင္ ကမၼ႒ာန္းတရား အားထုတ္မႈမွ သန္႔ရွင္းမႈ၊ ျငိမ္းခ်မ္းမႈဆိုတာ ရတယ္။ ကမၼ႒ာန္းအားထုတ္တယ္ဆိုတာ ျငိမ္ျငိမ္ကေလး ထိုင္ျပီး စိတ္ကူးယဥ္ေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ စိတ္ကို ဗလာဟင္းလင္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနျခင္းလဲ မဟုတ္ပါဘူး။
ေကာင္းကင္မွာပ်ံသြားတဲ့ ပ်ံလႊားငွက္ကေလးမ်ားကဲ့သို႔ ႏွလံုးသားထဲက စိတ္ ေစတသိက္ေတြဟာ အလြန္ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာနဲ႔ သခၤတတရားတို႔ ပ်က္စီးျပိဳက်ေနမႈ၊ မိမိခႏၶာရဲ႔ ေျပာင္းလဲေနမႈေတြကို အမီလိုက္၍ ၾကည့္ေနျခင္းကို ကမၼ႒ာန္းလို႔ ေခၚတယ္။
ဗုဒၶသည္ တန္ခိုးမရွိတဲ့ ဆုေပးစကားကို မေျပာၾကားရံုသာမက အသနားခံ ေတာင္းဆိုေနတဲ့ အညံ႔ခံလိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မ်ားကိုလဲ ညံ႔ဖ်င္းတဲ့ စိတ္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

( ဗုဒၶရဲ႔ လမ္းစဥ္ )
ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒမွာ ကယ္တင္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ျပီး ဆုေတာင္းတာမ်ိဳး မရွိပါဘူး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားကိုးျပီး ကိုယ့္ဘ၀လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ဗုဒၶညႊန္ျပေပးထားတဲ့ လမ္းစဥ္အတိုင္း ကိုယ့္အစြမ္းသတၱိနဲ႔ကိုယ္ အားထုတ္ေနၾကပါတယ္။
ကမၼ႒ာန္း အားထုတ္တာကေတာ့ ၾကားေအာင္သြယ္ ပုဂၢိဳလ္မလိုပါဘူး။ ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ပဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးေနတာ ျဖစ္တယ္။
ဗုဒၶ၀ါဒမွာ ေၾကာက္ရ ရိုေသရ နားေထာင္ရမယ့္ ေဒ၀ျဗဟၼာ ဖန္ဆင္းရွင္ စိုးမိုးသူ စသည္ မရွိပါ။

( ဗုဒၶသည္ ဖန္ဆင္းရွင္မဟုတ္ )
ဗုဒၶသည္ ကမၻာ၊ ေလာက၊ ေန၊ လ၊ နကၡတ္၊ ျဂိဳဟ္၊ တာရာေတြထဲမွာ တန္ခိုးသတၱိရွိေသာ အလံုးစံုကို အကုန္အစင္ သိေသာ၊ တစံုတခုေသာလာဘ္ကို ေပးေသာ၊ အလံုးစံုကို အကုန္အစင္ ဖန္ဆင္းေသာ၊ အလံုးစံုကို အစိုးရေသာ၊ အျမဲတည္ရွိေသာ၊ အားလံုးေသာ ေလာကႏွင့္ စၾက၀ဠာ သတၱ၀ါတို႔၏ ေရွးဦးစြာက ျဖစ္ေနေသာ၊ ရွိေနေသာ၊ တစံုတေယာက္ေသာ ျဗဟၼာ၊ ေဒ၀တို႔ကို လက္မခံပါ။ အယံုအၾကည္ မရွိပါ။
ဗုဒၶ၀ါဒမွာ မျမင္ရ မသိရေသာ ေနရာဌာန၊ တခုမွ မေတြ႔မျမင္ႏိုင္ေသာ အစမထင္ တန္ခိုးရွင္ တစံုတေယာက္ထံမွ ေကာင္းခ်ီးမဂၤလာ ၾသဘာဆုလာဘ္မ်ားကို သယ္ေဆာင္ျပီး ျဖန္႔ေ၀ေပးေနသည့္ ပုဂၢိဳလ္လည္း မရွိပါ။

( ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ ယံုၾကည္ခ်က္ )
ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ၊ ဗုဒၶ၀ါဒကို က်င့္သံုးေသာ ပုဂၢိဳလ္ (ဗုဒၶဘာသာ၀င္) ဆိုတာဟာ အျပစ္ဒဏ္ကို ေပးတတ္၊ အျပစ္ကို ပယ္ေဖ်ာက္တတ္ေသာ ေကာင္းခ်ီးမဂၤလာ ဆုလာဘ္ကို ေပးတတ္ေသာ တန္ခိုးျဖင့္ လႊမ္းမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ၊ သဘာ၀ထက္ လြန္ကဲေသာ၊ တန္ခိုးရွင္ဣႆရ တစံုတေယာက္ကို ခစား ညႊတ္တြား၍ တာ၀န္ထမ္းေနရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား မဟုတ္ၾကပါဘူး။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ တစံုတေယာက္ေသာ တန္ခိုးရွင္၊ ဖန္ဆင္းရွင္၊ အစိုးရသူတို႔ထံမွ အျပစ္ကို ပယ္ေဖ်ာက္ျခင္း၊ ေကာင္းခ်ီးဆုလာဘ္မ်ား ေပးသနားျခင္းတို႔ကို ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တေနၾကသူမ်ားလဲ မဟုတ္ၾကပါဘူး။

မိမိတို႔ ေကာင္းဆိုးႏွစ္မ်ိဳးေသာ ဘ၀ႏွင့္ ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳးတို႔ကို မိမိတို႔ရဲ႔ တန္ခိုးထက္လွစြာေသာ စိတ္ ေစတသိက္မ်ားကသာ ဖန္ဆင္းျပဳလုပ္ေပးၾကတယ္လို႔ ယံုၾကည္ထားၾကပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ တစံုတေယာက္ေသာ တန္ခိုရွင္၊ ဖန္ဆင္းရွင္တို႔၏ ကယ္တင္ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တေနၾကသူမ်ား မဟုတ္ၾကပါဘူး။

( ကိုယ္ပိုင္ အရည္အခ်င္းကို အသံုးခ်ရတဲ့ ဘာသာ )
ယခုလိုေျပာလိုက္တဲ့အတြက္ ဗုဒၶ၀ါဒကို အထင္မမွားသင့္ပါ။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ေလာကသစၥာကို မျငင္းပယ္ပါ။ အျခားမည္သည့္ဘာသာကိုမွ မဆန္႔က်င္ပါ။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ သတၱ၀ါတို႔အတြက္ ေရရာျပီး ေသခ်ာေသာ သဘာ၀မ်ားကိုသာ အသိအမွတ္ ျပဳပါတယ္။
ဗုဒၶ၀ါဒသည္ လူသားတေယာက္စီ တေယာက္စီမွာ ရွိေနေသာ အလြန္တန္ခိုးထက္သည့္စိတ္၊ ေစတသိက္တို႔ကို အရင္းျပဳ၍ နည္းမွန္လမ္းမွန္ တကယ္အားထုတ္က်င့္ၾကံထားေသာ ဆရာေကာင္း ဆရာျမတ္တို႔၏ အကူအညီ အဆံုးအမျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ ႀကိဳးစားအားထုတ္မွသာလွ်င္ ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းမွ ကိုယ္တိုင္ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္တယ္လို႔ ညႊန္ၾကားပါတယ္။ သင္ျပပါတယ္။

ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒကို ဘယ္နည္းႏွင့္မွ် ဘယ္အေၾကာင္းေၾကာင့္မွ် Religion လို႔ မဆိုႏိုင္ပါဘူး။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ယံုၾကည္ျပီး ဆုေတာင္းေနရ၊ ကိုးကြယ္ပသေနရတဲ့၀ါဒမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ေကာင္းျမတ္ေသာ ေသခ်ာေရရာေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ မိမိတို႔ ပိုင္ထားတဲ့ တန္ခိုးထက္လွစြာေသာ သတိ၊ ၀ီရိယ၊ ပညာ စတဲ့ စိတ္ ေစတသိက္တို႔ကို အသံုးခ်၍ အားထုတ္က်င့္ၾကရေသာ က်င့္စဥ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။

( ဗုဒၶဘာသာသည္ ဘာသာအားလံုးတို႔ရဲ႔ ဘာသာ )
အကယ္၍ ဗုဒၶ၀ါဒကို Religion လို႔ ဆိုရင္ေတာ့ အျခားအျခားေသာ Religion မ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူးလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။
Buddhist Religion သည္-
၁။ အလြန္ေလးနက္ေသာ ဘ၀အျမင္ကို ေကာင္းစြာ သင္ျပေပးေသာ Religion တခု ျဖစ္ပါတယ္။
၂။ ထိုေလးနက္ေသာ ဘ၀အျမင္ကို အေျခခံ၍ ဘ၀လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ကိုယ္တိုင္ႀကိဳးစားအားထုတ္ဖို႔ လမ္းညႊန္ေပးေသာ Religion တခုလဲ ျဖစ္ပါတယ္။
၃။ ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ျဖင့္ အားထုတ္သည့္အေလ်ာက္ အသိဉာဏ္မ်ား ေတာက္ေျပာင္ ပြင့္လင္းလာေအာင္ သင္ျပေပးေသာ Religion လဲ ျဖစ္ပါတယ္။
၄။ လူသားတို႔ရဲ႔ တန္ခိုးထက္လွစြာေသာ စိတ္၊ ေစတသိက္ကို စနစ္တက် အသံုးခ်ခြင့္ေပးေသာ Religion လဲ ျဖစ္ပါတယ္။
၅။ ဘ၀ႏွင့္ေသမင္းကို ရင္မဆိုင္ရဲေသာ သတၱ၀ါတို႔အား ရဲရဲရင့္ရင့္ တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္ ဘ၀ႏွင့္ေသျခင္းကို ရင္ဆိုင္ရဲေအာင္ သင္ျပေပးေသာ Religion လဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုးခ်ုဳပ္ ေျပာရပါလွ်င္-
ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ဘ၀ဒုကၡ အားလံုးတို႔ကို ပယ္ေဖ်ာက္ပစ္ဖို႔၊ ဘ၀ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ဖို႔ က်င့္ရမယ့္ အားထုတ္ရမယ့္ စနစ္က်ေသာ က်င့္စဥ္ တမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒကို Religion လို႔ ဆိုရင္ေတာ့ Religion of All Religions လို႔ ဆိုခ်င္ပါေတာ့တယ္။
သတၱ၀ါအားလံုး အက်င့္မွန္ကို က်င့္ႏိုင္ၾကပါေစ။ သတၱ၀ါအားလံုး ဘ၀ဇာတ္သိမ္း ဒုကၡျငိမ္းၾကပါေစ။ တရားက်င့္မူ၊ ခပ္သိမ္းသူ၊ သီတဂူသို႔ ေအးပါေစ။

သီတဂူ ဆရာေတာ္
( ျမတ္မဂၤလာ ၁၉၉၉-ခု ဇြန္လ )

အတုံ႔အလွည့္

ကၽြန္မသည္ အစိုးရ၀န္ထမ္းတဦး ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရ၀န္ထမ္းတဦးပီပီ မၾကာခဏ ေျပာင္းေရႊ႔ရပါသည္။ ၂-ႏွစ္လွ်င္ တႀကိမ္က် ေျပာင္းေရႊ႔ရပါသည္။ ရြာ၊ ျမိဳ႔၊ ခရိုင္၊ တိုင္းမ်ားသို႔ မဆိုင္းမတြ ေျပာင္းေရႊ႔ေလ့ရွိေသာ ကၽြန္မသည္ အသစ္အသစ္ ေရာက္ရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္ အဆင္ေျပေအာင္ ႀကိဳးစားေနေလ့ရွိပါသည္။ မိမိရြာမွာ ၾကက္ဖ၊ အျခားရြာမွာ ၾကက္မအလား က်င့္ၾကံေနခဲ့ပါသည္။

သို႔ပါေသာ္လည္း တခုေသာေဆးရံုတြင္ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္ဘ၀ျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႔ေရာက္ရွိစဥ္က ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္မသည္ အိမ္မွ ၇-နာရီထြက္ျပီး ေဆးရံုသို႔ နံနက္ ၈-နာရီ ေရဒီယိုသတင္းေၾကညာသံ ဆိုင္းသံႏွင့္အတူ ေရာက္တတ္သလို၊ ည ၇-နာရီ ဂ်ဴတီဆိုလွ်င္ အိမ္မွ ညေန ၅း၃၀ထြက္မွ ၇-နာရီအတိ ေရာက္ပါသည္။ ထိုသို႔ အသစ္ေရာက္လာေသာသူကို ကၽြန္မထက္ မေရွးမေႏွာင္း ေရာက္ႏွင့္ေနသူမ်ားက ပညာျပတတ္ၾကသည္ကို အေတြ႔အၾကံဳအရ သိရွိလာပါသည္။ ထိုစဥ္ကမူ မသိမျမင္တတ္ေသးပါ။ အရြယ္အားျဖင့္ ငယ္သလို၊ လုပ္သက္အားျဖင့္လည္း ႏုေသးသည္။

ကေလးေဆာင္တြင္ တလလံုး ညဂ်ဴတီ၀င္ရသည္။ ကၽြန္မက ဇြန္လမွ ညဂ်ဴတီအလွည့္ေရာက္မည္ ျဖစ္သည္။ သၾကၤန္က်ေသာ လ၊ ဧျပီလတြင္ အလွည့္က်မည့္ ဆရာ၀န္မက ေဆးရံုအုပ္ (ယခုမရွိေတာ့၊ဆံုးသြားျပီ) ထံ မည္သို႔၀င္ေျပာသည္မသိ။ ေက်ာ္လႊားကာ သၾကၤန္က်သည့္လတြင္ ကၽြန္မ ညဂ်ဴတီ တညလံုး က်သည္ဟု ေအာ္ဒါ ထြက္လာပါေတာ့သည္။

ရိုးစင္းေအးေဆးေသာကၽြန္မက အတြန္႔မတက္တတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ေရပက္ေသာသၾကၤန္ရက္မ်ားတြင္ ညဥ့္ဂ်ဴတီအလာႏွင့္ အထြက္တြင္ ေဆးရံုကားၾကိဳပို႔ေပးရန္မူ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ခြင့္မျပဳခဲ့ပါ။ သို႔ႏွင့္ အိမ္မွ ဘတ္စ္ကားဂိတ္သို႔ ညေန ၅-နာရီတြင္ ပတ္စီးမွ ည ၇-နာရီ ေဆးရံုေရွ႔ေရာက္ပါသည္။ ေရမ်ားပက္၍ စိုရႊဲေနေသာ လံုခ်ည္၊ အက်ႌမ်ားကို အပိုယူေဆာင္လာေသာ လံုခ်ည္၊ အက်ႌမ်ားႏွင့္ ေဆးရံုက်မွ လွဲလယ္ရပါသည္။ အဆင္မေျပပါ။

ထိုစဥ္က အသက္ငယ္၍လည္းေကာင္း၊ က်န္းမာ၍လည္းေကာင္း ဘာမွမျဖစ္ခဲ့ပါ။ ညဂ်ဴတီ တညလံုး ေကာင္းမြန္စြာ ဂ်ဴတီဆင္းႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုျဖစ္ရပ္မွာ ၁၉၇၉-၈၀ ျပည့္ႏွစ္ဆီက ျဖစ္သည္။၁၉၉၈-ခုႏွစ္က ေဆးတကၠသိုလ္ (၁)တြင္ ထိုစဥ္က ညဂ်ဴတီ လဲလွယ္သြားေသာ ဆရာ၀န္မႏွင့္ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ျပန္လည္ဆံုေတြ႔ခဲ့ပါသည္။ သူမသည္ ေႏြရာသီ ပူအိုက္လြန္းသည့္ လမ်ားတြင္ပင္ အေႏြးထည္ မခၽြတ္တမ္း၀တ္ဆင္ထားေနရသည္။ အေအး မခံႏိုင္သူအျဖစ္ ျပည္လည္ေတြ႔ရွိခဲ့ရသည္။ တိုက္ဆိုင္သည္လား ၀ဋ္လိုက္သည္လားဟု ေျပာရမည္လားေတာ့ မဆိုႏိုင္ပါ။ ဟိုလြန္ခဲ့သည့္ အႏွစ္ ၂၀-ဆီက ကၽြန္မမွာ ဘတ္စ္ကားေပၚတြင္ သၾကၤန္ေရမ်ားျဖင့္ ခိုက္ခိုက္တုန္ခ်မ္းကာ ေဆးရံုေရာက္မွ အ၀တ္လဲ၍ ဂ်ဴတီဆင္းရသည္ကို ျပန္ေျပာင္း သတိရမိသည္။

ေနာက္ျဖစ္ရပ္တခုကို တင္ျပလိုပါသည္။ --- ဌာနတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္က ျဖစ္ပါသည္။ ထံုးစံအတိုင္း ကၽြန္မက ေနာက္မွေျပာင္းေရႊ႔လာသူ လူသစ္ျဖစ္၍ လူေဟာင္းမ်ားႏွင့္ တြဲကာ အလုပ္လုပ္ရပါသည္။ ဤအျဖစ္အပ်က္သည္လည္း သၾကၤန္ႏွင့္ ဆက္စပ္ပါသည္။ သၾကၤန္ျဖစ္ေျမာက္ေရး၊ မ႑ပ္ တည္ေဆာက္ေရး၊ အေကၽြးအေမြး ဧည့္ခံေရး၊ ဆုေပးေရးကိစၥတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အလွဴေငြေကာက္ခံရန္ ကၽြန္မသည္ တာ၀န္ေပးအပ္ျခင္း ခံရပါသည္။

ကၽြန္မ အလွဴေငြေကာက္ခံသည့္အခါ ျမိဳ႔နယ္ ၂-ျမိဳ႔နယ္ရွိ ကၽြန္မႏွင့္ သိကၽြမ္းခင္မင္ေသာသူမ်ားထံ အလွဴေငြ ေကာက္ခံရပါသည္။ ေရာက္တာမၾကာေသးေသာ္လည္း ကၽြန္မကို ခင္မင္ေလးစား၍ အလွဴေငြမ်ား ထည့္ၾကပါသည္။ ကၽြန္မ ေကာက္ခံေသာျမိဳ႔နယ္မ်ားက အလွဴေငြ တေသာင္းငါးေထာင္ ရပါသည္။

ထိုအလွဴေငြမ်ား ထည့္၀င္သူ အလွဴရွင္မ်ားကို ေက်းဇူးတင္လႊာမ်ား ေပးအပ္ကာ အေကၽြးအေမြးျဖင့္ ဧည့္ခံေကၽြးေမြးမည္ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္မကလည္း ထိုအလွဴေငြ ထည့္၀င္သူမ်ားကို ထိုရက္တြင္ မပ်က္မကြက္ လာေရာက္ၾကပါရန္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဂုဏ္ျပဳလႊာေပးအပ္ပြဲတြင္ ကၽြန္မမတက္ရပါ။ အလွဴေငြအမ်ားဆံုး ရွာေပးခဲ့သူ ကၽြန္မကို မလိမ့္တပတ္ ထားရစ္ခဲ့ပါသည္။ အလွဴေငြအနည္းအက်ဥ္းမွ် ရွာေပးသူတို႔ကိုသာ တက္ေရာက္ေစခဲ့ပါသည္။

အေရအတြက္ ဦးေရအကန္႔အသတ္ျဖင့္ တက္ေရာက္ရေသာပြဲျဖစ္၍ ကၽြန္မ လံုး၀တက္ခြင့္မရခဲ့ပါ။ မတက္ရ၍ ေအာင့္သက္သက္ျဖစ္ရံုသာ ရွိသည္။ လူေတြ၏ မ်က္ခံုးေပၚ စၾကႋေလွ်ာက္တတ္သည့္ စိတ္ထားမေျဖာင့္သူတို႔သေဘာကို သိရွိခဲ့၍ အသိပညာတိုးခဲ့ပါသည္။

ဤသို႔ျဖစ္ျပီးေနာက္ ၁၉၉၇-၉၈ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ထိုသူတို႔ႏွင့္ ကၽြန္မ ျပန္လည္ဆံေတြ႔ခဲ့ရသည္။ တဦးကား ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆးရံုႀကီးေပၚတြင္ လူနာတဦးအျဖစ္ ျပန္လည္ေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ ေကၽြးေမြးဧည့္ခံပြဲသို႔ ကၽြန္မကို တက္ခြင့္မေပးခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ထိုသူမွာ အစားအစာကို အဖတ္မစားႏိုင္ဘဲ အရည္မွ်သာ ေသာက္ေနရသည္။ ရက္ရွည္လမ်ား ခံစားေနရ၍ အာဟာရခ်ိဳ႔တဲ့ကာ မ်က္တြင္းမ်ားက်လ်က္ ပိန္လွီေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

က်န္လူတဦးမွာမူ ၄င္းေယာက်္ားသည္ ဌာနတခုတြင္ လာဘ္စားမႈျဖင့္ အလုပ္ျပဳတ္သြားခဲ့သည္။ မိသားစု စား၀တ္ေနေရး ခက္ခဲမႈ ရွိေနသည္ဟု သိရပါသည္။ တိုက္ဆိုင္မႈပင္ ျဖစ္ေစ၊ လက္ေတြ႔အက်ိဳးေပးသည္ပင္ျဖစ္ေစ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ မည္သည့္လုပ္ရပ္မဆို စိတ္ေကာင္း ႏွလံုးေကာင္း ထားရွိဖို႔ႏွင့္ သူတပါးအေပၚ မတရားမျပဳမိဖို႔အေရးႀကီးပါသည္။

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ အဂၢမဟာပ႑ိတ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ သစၥေလးပါးတရားးေတာ္တြင္ မလုပ္မျဖစ္တဲ့ အလုပ္ဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကယ္တင္မယ့္အလုပ္ပဲ။ အားကိုးစရာ တျခား မရွာၾကနဲ႔။ ၀ိပႆနာပဲ အားကိုးရွာရမယ္-ဆိုသကဲ့သို႔ ၀ိပႆနာတရားကို ႀကိဳးစားအားထုတ္လ်က္ မိမိေန႔စဥ္လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနသည္မ်ားကို တရားႏွင့္ယွဥ္ ေဆာင္ရြက္ရပါမည္။ အထူးသျဖင့္ သူတပါးအေပၚ မတရားမလုပ္မိဖို႔ အထူးသတိျပဳသင့္ေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလိုက္ပါသည္။

ေဒါက္တာ ၾကည္ၾကည္သန္း

( ျမတ္မဂၤ္လာ ၁၉၉၉-ခု ေမလ )

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ (Religion) မဟုတ္

( ကိုးကြယ္ျခင္း ႏွင့္ က်င့္သံုးျခင္း )
ဇာတံ သရဏေတာ ဘယံ-ကိုးကြယ္ရာမွ ေဘး ျဖစ္တတ္သည္-ဟူေသာ ဗုဒၶစကားေတာ္အရ သတၱ၀ါမ်ားစြာတို႔သည္ ကိုးကြယ္မွား၍ ေဘးဒုကၼမ်ားစြာ ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ေရာက္ေနၾကသည္။ ေရာက္ၾကလိမ့္ဦးမည္။
သတၱ၀ါမ်ားစြာတို႔သည္ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ အျဖာျဖာကို လိုလားေတာင့္တေသာေၾကာင့္လည္း ကိုးကြယ္ရာ ရွာၾကသည္။ ေဘးအႏၲရာယ္တခုခုျဖင့္ ျခိမ္းေျခာက္ခံရေသာေၾကာင့္လည္း ကိုးကြယ္ရာ ရွာၾကသည္။

ကိုးကြယ္ရာ ရေသာအခါ ထိုကိုးကြယ္ရာက ခ်မ္းသာစည္းစိမ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေပးလိမ့္မည္ဟူ၍လည္း ယံုၾကည္ၾကသည္။ ေဘးအႏၲရာယ္ကို ကာကြယ္ေပးလိမ့္မည္ဟူ၍လည္း ယံုၾကည္ၾကသည္။ သစ္သီးစားခ်င္သူသည္ သစ္ပင္ေပၚမတက္ဘဲ သစ္ပင္ေအာက္ ထိုင္၍ သစ္ပင္ကို ရွိခိုးဆုေတာင္းျခင္းျဖင့္ သစ္သီး မစားရေပ။ သစ္ပင္ေပၚတက္မွ သစ္သီးစားရမည္ ျဖစ္၏။

ဒီဘက္ကမ္းမွ ျမစ္ကို ျဖတ္၍ ဟိုဘက္ကမ္း သြားလိုသူသည္ ေလွရွာ၍ ခပ္ျမန္ျမန္ ကူးရမည္သာ ျဖစ္၏။ ဟိုဘက္ကမ္းသည္ ငါ့ဆီလာပါေစဟု ဆုေတာင္းေနရံုျဖင့္ ဟိုဘက္ကမ္း မေရာက္ေပ။ ေရာဂါ အနာ စြဲကပ္သူသည္ ဆရာ၀န္ကို ရွိခိုးရံုျဖင့္ အနာေရာဂါ မေပ်ာက္ေပ။ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားသည့္ ေဆးကို ေသာက္ရမည္သာျဖစ္၏။ ဆရာ၀န္ တားျမစ္သည္ကို လိုက္နာရမည္သာ ျဖစ္၏။ သို႔မွ အနာေရာဂါ ေပ်ာက္ေပမည္။

သစ္သီးစားခ်င္လ်က္ သစ္ပင္ေပၚ မတက္ဘဲ သစ္ပင္ ရွိခိုးေနသလို-ဟိုဘက္ကမ္း သြားခ်င္လ်က္ ေလွရွာ၍ မကူးဘဲ ျမစ္ႀကီးကို ရွိခိုးေနသလို-အနာေရာဂါ ေပ်ာက္လိုလ်က္ ေဆးမေသာက္ခ်င္ဘဲ ဆရာ၀န္ကို ရွိခိုးေနသလို ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္၍ ခ်မ္းသာသုခမ်ားစြာကို လိုလားၾကကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ကိုးကြယ္ရာ အမွန္ကို မရၾကသည့္အတြက္ ခ်မ္းသာသုခ မရသည့္အျပင္ ပို၍ပင္ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနၾကသည္။

( က်င့္သံုးမႈႏွင့္ သတိတရား )
ကိုးကြယ္ရာအမွန္ကား အက်င့္တရား။(စရဏ) ပင္ ျဖစ္၏။
သစ္သီးစားခ်င္သူသည္ သစ္ပင္ေပၚတက္ရမည္သာ ျဖစ္၏။
ဟိုဘက္ကမ္း ေရာက္လိုလွ်င္ ေလွရွာ၍ ကူးရမည္သာ ျဖစ္၏။
အနာေရာဂါ ေပ်ာက္လိုလွ်င္ ေဆးေသာက္ရမည္သာ ျဖစ္၏။
ထိုနည္းတူစြာ ဆင္းရဲလြတ္လိုလွ်င္ မေကာင္းက်င့္ကို ေရွာင္ရမည္။ ခ်မ္းသာရလိုလွ်င္ အေကာင္းက်င့္ကို က်င့္ရမည္ ျဖစ္၏။ မိမိအက်င့္မေကာင္းလို႔ မိမိဆင္းရဲတာ၊ မိမိအက်င့္ေကာင္းလို႔ မိမိခ်မ္းသာတာ ထင္ရွားပါသည္။

ဒုစရိုက္ဟူသည္ အျပစ္လည္း သင့္၏။ ဒုကၡလည္း ေပးတတ္သည္။ သုစရိုက္ဟူသည္ အျပစ္လည္း ကင္း၏။ သုခကိုလည္း ေပးတတ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ခ်မ္းသာရလိုလွ်င္ သုစရိုက္ကို က်င့္သံုးရမည္သာ ျဖစ္၏။ ဆင္းရဲကင္းလိုလွ်င္ ဒုစရိုက္ကို ေရွာင္ရွားရံုသာ ျဖစ္၏။
တရားက်င့္သူကို တရားက ျပန္၍ ေစာင့္ေရွာက္ပါသည္။ (ဓေမၼာ ဟေ၀ ရကၡတိ ဓမၼစာရီ )
ထို႔ေၾကာင့္ ကိုးကြယ္ျခင္းဟူသည္ က်င့္သံုးျခင္းပင္ ျဖစ္၏။ က်င့္သံုးရာ၌လည္း ယံုၾကည္မႈႏွင့္ အသိဉာဏ္ (သဒၶါႏွင့္ပညာ) ညီညြတ္စြာ ေပါင္းစပ္၍ သတိျဖင့္ က်င့္သံုးရပါသည္။
ဤက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ ဒုကၡႏွင့္ ဒုကၡျဖစ္ျခင္းအေၾကာင္းရင္းကိုလည္း သိရမည္။ သုခႏွင့္ သုခ၏ အေၾကာင္းရင္းကိုလည္း သိရမည္။

( က်င့္ၾကံမႈႏွင့္ အမွန္တရား )
ဤအမွန္တရား ေလးပါးကို သိေစေသာ အက်င့္မ်ိဳးက္ို ဗုဒၶ၀ါဒ ေခၚသည္။
ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ယံုၾကည္မႈကိုသာ ဦးစားေပး၍ အသိဉာဏ္ မပါေသာ (Religion) မ်ိဳးလည္း မဟုတ္။ အသိဉာဏ္ကိုသာ ဦးစားေပး၍ ယံုၾကည္မႈမပါေသာ (Philosophy) မ်ိဳးလည္း မဟုတ္ေပ။ စရဏ ေခၚ ကိုယ္တိုင္က်င့္ရသည့္ အက်င့္တရားကေတာ့ Religion ႏွင့္ Philosophy ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးမွာ မရွိေပ။ ဗုဒၶ၀ါဒမွာ စရဏ (အက်င့္) က ပဓာန ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားကိုးရေသာ ၀ါဒျဖစ္၏။
လူျဖစ္ဖို႔ ခက္၏။ သဒၶါႏွင့္ ပညာ ျပည့္စံုေသာ လူ ျဖစ္ဖို႔ ပို၍ခက္၏။ ထိုထက္ ပိုူ၍ ခက္သည္ကား စရဏ (အက်င့္) ျဖစ္၏။ သစၥာသိဖို႔ကား အခက္ဆံုးျဖစ္၏။ သစၥာမသိေသာေၾကာင့္ ခ်မ္းသာမရ၊ ဆင္းရဲေနၾကရ၏။

စရဏ ကို က်င့္ဖို႔ သစၥာကို သိဖို႔ရန္ သဒၶါ ပညာ ျပည့္စံုေသာလူတို႔ တရားမွန္ကို နာၾကားရဖို႔လည္း အခက္ႀကီးတပါးပင္ ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗာရာဏသီဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ မိမိတို႔သည္ အာရွေျခာက္ႏိုင္ငံ (ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ၊ နီေပါ၊ အိႏၵိယ၊ သီရိလကၤာ) သို႔ သံုးလႏွင့္ သံုရက္ၾကာ ခရီးထြက္၍ ဘာသာ သာသနာ အေရးမ်ားကို နား, မ်က္စိ မီသေလာက္ ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။
၁၃၄၃-ခု တန္ေဆာင္မုန္းလဆုတ္ ၁၂-ရက္ေန႔မွ စတင္ထြက္ခဲ့၍ ထိုႏွစ္ တပို႔တြဲလကြယ္ေန႔ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ေရာက္သည္။ စင္ကာပူႏွင့္ မေလးရွားမွာ ၂-ပြဲ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ ၇-ပြဲ၊ နီေပါ ၅-ပြဲ၊ အိႏၵိယ ၂-ပြဲ၊ သီရိလကၤာ ၆-ပြဲ အသီးသီး တရားေဟာခဲ့ပါသည္။ မေလးရွား နီေပါ အိႏၵိယ သီရိလကၤာ တရားပြဲမ်ားမွာ တရာေဟာျပီးလွ်င္ ေမးခြန္းေတြ မ်ားစြာ ေမးၾကသည္။

( ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ဘာကို အေျခခံသလဲ )
ယေန႔ကမၻာေလာကမွာ Religion ဆိုေသာ စကားကို လူတိုင္း သံုးစြဲေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ သူတို႔ေျပာေနတဲ့ အဓိပၸါယ္က လူသားေတြ ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာတရားအားလံုး Religion လို႔ ဆိုေနၾကတာပါပဲ။ အမ်ားေျပာၾကတဲ့အတိုင္းဆိုရင္ ဗုဒၶ၀ါဒလည္း Religion အထဲ ပါ၀င္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဗုဒၶ၀ါဒကို Religion မဟုတ္ဘူးလို႔ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ယံုၾကည္မႈ၊ ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တမႈထားျပီး ကိုးကြယ္ေနရတဲ့ စနစ္မ်ိဳးလည္း မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ တစံုတေယာက္ေသာ တန္ခိုးရွင္ကို ယံုၾကည္ျပီး မွီခိုေနရတဲ့ ၀ါဒမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။

အသိဉာဏ္ႏွင့္ အက်င့္ မပါတဲ့ ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ) မ်ိဳးကို ဗုဒၶ၀ါဒက လက္မခံလိုပါဘူး။ ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ) ဆိုတာဟာ အသိဉာဏ္ေပၚမွာ အေျခခံရပါတယ္။ အသိဉာဏ္ေပၚမွာ အျေခခံမွ ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ) ဟာ အက်င့္တရား ပါတယ္။ အက်င့္တရားပါမွ ခ်မ္းသာစစ္၊ ခ်မ္းသာမွန္ကိ္ု ရႏိုင္ပါတယ္။
ဗုဒၶရဲ႔ အဆင္းေတာ္၊ အသံေတာ္၊ ဘုန္းေတာ္၊ တန္ခိုးေတာ္၊ ဉာဏ္ေတာ္ေတြကို အလြန္အမင္း ၾကည္ညိဳျပီး ဗုဒၶအနားက မခြာႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနတဲ့ ၀ကၠလိ ရဟန္းေတာ္ကို ဗုဒၶက-
အို-၀ကၠလိ၊ ငါ၏ ပူတိကာယ (အပုပ္ျပည့္တဲ့ကိုယ္ႀကီး) ကို ၾကည္ညိဳ၍ေနျခင္းဟာ ဘာအက်ိဳး ရွိမည္နည္း။ သြားေလာ့၊ က်င့္ေလာ့၊-ဟု ႏွင္ထုတ္ခဲ့ထူးပါတယ္။ ၀ကၠလိ ရဟန္းကို ႏွင္ထုတ္တာဟာ သဒၶါသာရွိျပီး ပညာႏွင့္ အက်င့္ကို အသံုးမခ်လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

( ဗုဒၶကို ဘယ္လို ယံုၾကည္အားကိုးသလဲ )
ဗုဒၶ၀ါဒမွာ သဒၶါကို လက္မခံဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သဒၶါကို အေရးႀကီးတဲ့ သဘာ၀တရားတခု အေနနဲ႔ လက္ခံပါတယ္။ ဥပမာ-အနာေရာဂါ ရေနတဲ့ လူမမာဟာ သူ႔ကို ေဆးကုတဲ့ ေဆးဆရာရဲ႔ အရည္အခ်င္းကို ယံုၾကည္ထားရသလိုပါပဲ။ ထို႔ျပင္ ပညာသင္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသား တပည့္ဟာ မိမိအား ပညာသင္ေပးေနတဲ့ ဆရာ့အရည္အခ်င္းႏွင့္ ေမတၱာ၊ ကရုဏာကို ယံုၾကည္ထားရသလိုပါပဲ။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ဗုဒၶအေပၚမွာ ဒုကၡအားလံုးးမွ လြတ္ေျမာက္ေရး လမ္းစဥ္၊ ခ်မ္းသာစစ္ ခ်မ္းသာမွန္ ရရွိေရး လမ္းစဥ္ေတြကို ရွာေဖြေပးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ျဖင့္ ယံုၾကည္ၾကတယ္။ အားကိုးၾကတယ္။
သို႔ေသာ္ ယံုၾကည္အားကိုးေနၾကတဲ့ သတၱ၀ါေတြရဲ႔ အျပစ္ေတြ၊ အညစ္အေၾကးေတြ၊ ဆင္းရဲဒုကၡေတြကို ဗုဒၶက တန္ခိုးေတာ္နဲ႔ ပယ္ေဖ်ာက္ေပးလိမ့္မယ္၊ ခ်မ္းသာသုခအားလံုး ပစ္ခ်ေပးလိမ့္မယ္၊ ခ်မ္းသာတဲ့ ဘံုဌာနႀကီးတခုသို႔ ဆြဲေခၚကယ္တင္သြားလိမ့္မယ္ ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ ယံုၾကည္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဗုဒၶကို ယံုၾကည္အားကိုးေနၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။

( ဗုဒၶ ဘယ္လို ညႊန္ၾကားခဲ့သလဲ )
ဗုဒၶကလည္း-သင္တို႔ရဲ႔ က်ဴးလြန္ထားတဲ့ အျပစ္ေတြ ငါ အားလံုး ေဆးေၾကာသုတ္သင္ေပးမယ္၊ အျပစ္ႏွင့္ ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ေစျပီး ခ်မ္းသာတဲ့ ဘံုဌာနႀကီးတခုသို႔ ငါ ပို႔ေဆာင္ေပးမယ္-လို႔ ဘယ္ေတာ့မွ ဘယ္တုန္းကမွ အာမခံခ်က္ မေပးပါဘူး။ ဒီအာမခံခ်က္မ်ိဳး ဘယ္ပုဂၢိဳလ္မွလည္း မေပးႏိုင္ပါဘူး။
တစံုတေယာက္ရဲ႔ ျပစ္မႈေတြကို ပယ္ရွားေပးႏိုင္တဲ့ တန္ခိုးသတၱိဟာ ဗုဒၶမွာ မရွိပါဘူး။ တကယ္စင္စစ္ေတာ့ တစံုတေယာက္သည္ အျခားတစံုတေယာက္ကို သန္႔ရွင္းေအာင္လည္း လုပ္မေပးႏိုင္ပါဘူး။ ညစ္ႏြမ္းေအာင္လည္း လုပ္မေပးႏိုင္ပါဘူး။ မိမိသည္သာလွ်င္ မိမိကုိယ္ကို ညစ္ႏြမ္းေစႏိုင္ျပီး မိမိသည္ပင္ မိမိ၏ သန္႔ရွင္းေရးကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါတယ္။ တေယာက္က တေယာက္ကို ကယ္တင္ႏိုင္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ထို႔ေၾကာင့္ ေက်ာင္းဆရာ တေယာက္ဟာ ေက်ာင္းသားတေယာက္ကို သင္ၾကားျပသသလို ပါပဲ။ ဗုဒၶသည္ ဆရာႏွင့္တူစြာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ကို ညႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ မိမိကိုယ္ကို မိမိတို႔ အားကိုးၾကပါ။ ကိုယ္က်င့္ထားတဲ့ တရားကို အားကိုးၾကပါ။ ကိုယ္က်င့္ထားတဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားက လြဲလို႔ တျခား အားကိုးစရာ မရွိပါဘူး-တဲ့။

( လြတ္လပ္မႈအျပည့္ရွိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ )
ဗုဒၶဘာသာ၀င္တေယာက္သည္ ဗုဒၶကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ေနေပမယ့္ စစ္ရႈံုးလို႔ လက္နက္ခ် အရႈံးေပး၊ အညံ႔ခံ လိုက္တာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တေယာက္ ျဖစ္လာတာနဲ႔ပဲ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေတာၾကံစည္ စဥ္းစား ေ၀ဖန္ျခင္းတို႔ကို စြန္႔လႊတ္ရတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ မိမိစိတ္ထဲမွာ အခ်ဳပ္အေႏွာင္မရွိ လြတ္လပ္စြာ က်င့္ၾကံအားထုတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ လြတ္လပ္ပါသလဲဆိုရင္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဗုဒၶ ျဖစ္လာသည္အထိ မိမိရဲ႔ အသိဉာဏ္မ်ားကို ပြားမ်ားႏိုင္ပါတယ္။ တို႔ခ်ဲ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ဗုဒၶ၀ါဒရဲ႔ အစကေတာ့ သမၼာဒိ႒ိ ပါပဲ။ သမၼာဒိ႒ိ ဆိုတာ အသိဉာဏ္ မွန္ကန္ဖို႔၊ အယူအဆ မွန္ကန္ဖို႔ ပါပဲ။ ဒုကၡ ႏွင့္ ဒုကၡအေၾကာင္းမွန္ကို သိရွိနားလည္ရမယ္။ ဤအခ်က္တို႔ကို သိရွိနားလည္ဖို႔ရန္ မိမိတို႔၏ စိတ္၊ ေစတသိက္ တို႔ရဲ စြမ္းရည္သတၱိကို လြတ္လပ္စြာ အသံုးခ်ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ထိုသစၥာတရားတုိ႔ကို ရွာေဖြေပးခဲ့တဲ့ ဗုဒၶက ေကာသလတိုင္း ေကသမုတၱိရြာသား ကာလာမလူမ်ိဳးတို႔အား ေအာက္ပါအတိုင္း ေဟာထားခဲ့ပါတယ္။

( ဗုဒၶရဲ႔ စကားႀကီး ၁၀-ခြန္း )
ကာလာမတို႔-
၁။ အဆင့္ဆင့္ေျပာဆိုလာခဲ့တဲ့ ေရွးစကား ၾကားရံုမွ်နဲ႔လဲ ၀ါဒတခု လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၂။ အစဥ္အဆက္က က်င့္သံုးလာတဲ့ ဓေလ့ထံုးစံအားလံုးလဲ မွန္တယ္လို႔ သိမ္းက်ံဳး လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၃။ သူတပါး ေျပာတိုင္းလဲ မစံုစမ္း မဆင္ျခင္ဘဲ လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၄။ စာနဲ႔ ေရးထားတိုင္းလဲ အားလံုးမွန္ျပီလို႔ လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၅။ မိမိေတြးေတာၾကံဆလို႔ ေပၚလာတဲ့ မိမိရဲ႔ အေတြးအၾကံေတြအားလံုး မွန္ျပီလို႔ လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၆။ မွီရာနည္းနိႆယေတြ ရွိသားပဲဆိုျပီး အဲဒီနည္းေတြကို မွန္ျပီလို႔ လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၇။ မိမိအၾကံအစည္ အေတြးအေခၚကို မိမိဘာသာ အေၾကာင္း အေထာက္အထားေပးျပီး ခိုင္လံုလွျပီလို႔ မယူလိုက္နဲ႔ဦး။
၈။ မိမိၾကိဳတင္ စဥ္းစား ေတြးေတာ လက္ခံထားေသာ အယူအဆႏွင့္ တစံုတေယာက္ ေဟာေျပာခ်က္၊ ေရးသားခ်က္၊ အယူအဆတို႔ ကိုက္ညီပါေပတယ္ဆိုျပီး လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၉။ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားျပီး လူအမ်ား ေလးစားတဲ့ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ေျပာတဲ့စကားပဲဆိုျပီးေတာ့လဲ လက္မခံလိုက္နဲ႔ဦး။
၁၀။ ငါတို႔ ေလးစားတဲ့ ငါတုိ႔ ဆရာ့စကားဆိုျပီးေတာ့လဲ အျပီးသတ္ လက္မခံလိုက္ပါနဲ႔ဦး။

( ေကာင္းဆိုးႏွစ္ျဖာ ခြဲျခားပါ )
ကာလာမတို႔-ဤတရားကား စက္ဆုပ္ဖြယ္ တရားတို႔ပါတကား။ ဤအက်င့္တို႔ကား မေကာင္းေသာ အက်င့္တို႔ပါတကား။ ဤအက်င့္တို႔ကား သူေတာ္ေကာင္းမ်ား ကဲ့ရဲ႔ေသာ အက်င့္တို႔ပါတကားလို႔ သင္တို႔ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္နဲ႔ သိႏိုင္ၾကသားပဲ။
အဲဒီလို သိတဲ့အခါ အဲဒီမေကာင္းတဲ့ အက်င့္တရားေတြကို ပယ္လိုက္ၾက၊ စြန္႔လိုက္ၾကရံုပဲေပါ့။ အဲဒီအက်င့္ တစံုတခုကို က်င့္လို႔ အက်ိဳးမဲ့ ျဖစ္မယ္၊ ဆင္းရဲမယ္ဆိုရင္ ဘာျပဳလို႔ က်င့္ေနရမွာလဲ ပယ္လိုက္ၾကေပါ့။

ကာလာမတို႔-သင္တို႔သည္ သင္တို႔၏ က္ုိယ္ပိုင္ဉာဏ္ျဖင့္ ဤအက်င့္တရားတို႔သည္ အျပစ္ကင္း၍ သန္႔ရွင္းေသာ တရားမ်ား၊ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာျဖစ္၍ ပညာရွိ သူေတာ္ေကာင္းမ်ား ခ်ီးမြမ္းေသာ အက်င့္တရားေတြပဲလို႔ သိေသာအခါ ဒီအက်င့္တရားမ်ိဳးကို လိုက္နာက်င့္သံုးၾကေပါ့။ သင္တို႔ ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္နဲ႔ သိႏိုင္ၾကသားပဲ။ ဘာျပဳလို႔ မ်က္စိမွိတ္ေနၾကတာလဲ။ ကိုယ္ပိုင္ထားေသာ စိတ္၊ ေစတသိက္တို႔ရဲ႔ ထက္ျမက္လွစြာေသာ စြမ္းရည္သတၱိေတြကို အသံုးခ်လိုက္ာကပါ။
ဤသုတၱန္လာ ဗုဒၶ၏ မိန္႔ခြန္းသံမ်ားဟာ ဘာသာေရးမွာ မ်က္စိမွိတ္ေနၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို မ်က္စိပြင့္ေစတဲ့ စြမ္းအားတမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္မႈ၌ ေတြေ၀ ေငးငိုင္ေနသူေတြကို ၾကည္လင္တက္ၾကြလာေစတဲ့ မိန္႔ခြန္းေတာ္မ်ားလဲ ျဖစ္ပါတယ္။
( ေရွ႔လ ဆက္ရန္ )
သီတဂူ ဆရာေတာ္
( ျမတ္မဂၤလာ ၁၉၉၉-ခု ေမလ )