ေဆာင္းပါးအမွတ္စဥ္ (၁၁)
ေဆာင္းပါးအမွတ္စဥ္ (၁၁)
ပုထုဇဥ္မ်ား ႏွင္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေသာ စိတ္မ်ား
(၃) ဒိြဟိတ္ပုဂၢိဳလ္
သု၊ဒိြ ပုဂၢေလာ စိတ္ရေဟာကား၊ အေသာဘန သံုးဆယ္မွလွ်င္၊ ဟသိၾကဥ္မွဳ၊ မဟာကုရွစ္၊ ၀ိပါက္စစ္ေတြး၊ ဥာ၀ိပ္ေလး၊ မွတ္ေရးေလးဆယ္႔ေလးပါးတည္း။
ေဟတုကို ဟိတ္ဟုျမန္မာတို႔က ဘာသာျပန္ၾကေပသည္။ေဟတုဟူသည္ အေၾကာင္းျဖစ္ေပသည္။ထို အေၾကာင္းသည္ပင္မူလ(အရင္းအျမစ္)ျဖစ္ေပသည္။ အေၾကာင္းရွိမွ အက်ိဳးျဖစ္သည္။ အျမစ္ရွိမွ အ ပင္ေပါက္သည္။အေၾကာင္းဟူသည္ေစတနာကံပင္ျဖစ္ေပသည္။ေစတနာဟံ ဘိကၡေ၀ ကမၼံ ၀ဒါမိ ဟုေဟာေတာ္မူ ထားေပသည္။ ထိုကံကို ဗုဒၶဘာသာက ယံုၾကည္ရေလသည္။ေဟတုဟူသည္ ၀စနာ၀ယ၀ ကိုေဖၚျပေသာေဟတု၊ ကာရဏကိုေဖၚျပေသာေဟတု၊ မူလကိုေဖၚျပေသာေဟတုဟု အနက္သံုးမ်ိဳး ရွိေပသည္။ ဤေနရာတြင္ မူလ (အရင္းအျမစ္ကိုေဟာေလသည္) အနည္းဆံုးအေနႏွင္႔ ကမၼႆကတာ သမၼာဒိ႒ိဥာဏ္ ရွိရေပသည္။ ထိုဥာဏ္ရွိမွသာလၽွ်င္ အေဟတုကဒိ႒ိ (အေၾကာင္းကံမဲ႔ လူျဖစ္လာရျခင္း၊ ဖန္ ဆင္းရွင္၀ါဒျဖစ္သည္။)၊အကိရိယဒိ႒ိ (ျပဳလုပ္ သမွ်အရာမ်ားႏွင္႔ေစတနာမ်ား၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္ မွဳကိုျငင္းဆိုျခင္း)၊ နတၳိကဒိ႒ိ (ေက်းဇူးစား၊ေက်းဇူးခံမရွိျခင္း၊ မိဘ၊ ဆရာသမား၊ သားသမီးမ်ား၏ အေရးပါ မွဳကို အသိအမွတ္မျပဳျခင္း) ဟူေသာ အယူမွားတို႔မွလြတ္ေပမည္။
ဤေနရာတြင္ မေကာင္းမွဳကို ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ေသာ္လည္း ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္သည္မမည္။ သူ႔အသက္ကို သတ္ေသာ္လည္း အျပစ္မရွိဟု ယူဆသူသည္ (ကေရာေတာ နကရီယတီတိ ပါပံ) ကံကိုျငင္းဆိုသူျဖစ္ေလ သည္။ ပုရာဏကႆပ၏ ၀ါဒႏွင္႔ တူေလသည္။ ယခုဘ၀ေသၿပီးေသာ္ေနာင္တမလြန္ဘ၀မရွိဟု ယူဆသူသည္ (ကာယႆေဘဒါ ဥဇၨိႆတိ) အက်ိဳးတရားကိုျငင္းဆိုသူ ျဖစ္ေလသည္။ အဇိေကသကမၺလ၏ ၀ါဒႏွင္႔ တူေလသည္။ အမွန္ဆိုရလွ်င္မူ ကံကို ျငင္းပယ္သူသည္ အက်ိဳးကိုလည္း ျငင္းပယ္သူ ျဖစ္ေလသည္။ အက်ိဳးကိုုျငင္းပယ္သူသည္လည္း အေၾကာင္းကံကိုျငင္းပယ္သူသာျဖစ္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ဤေခတ္ရွိ၀ါဒ မ်ားကို စိစစ္ေသာ္ အေဟတုက၊ အကိရိယႏွင္႔နတၳိက ဒိ႒ိအယူတို႔သို႔ သက္၀င္ႏိုင္ၾကေပသည္။ ထိုသူတို႔သည္ မိမိ၀ါဒအေပၚ ေန႔ေန႔ညည သက္၀င္မွဳ၊ ႏွစ္ျမဳပ္မွဳကိုျပဳၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အားစိုက္ၾကေလမူ ပထမေဇာ၊ ဒုတိယေဇာ စသည္ေစာရာ အခါကာလတြင္မူ ျပႆနာမရွိႏိုင္ေသာ္လည္း သတၱမေဇာ ေစာရာကာလတြင္မူ ဘုရားသည္ပင္ေခ်ခ်ြတ္၍ အက်ြတ္တရား မရႏိုင္သူမ်ားအျဖစ္သို႔ေရာက္ၾကေလသည္။ တသၼာ အကလ်ာ ဏဇနံ၊ အာသီ၀ိသ မိေ၀ါရဂံ၊ အာရကာ ပရိ၀ေဇၹယ်၊ ဘူတိကာေမာ ၀ိစကၡေဏာဟု ထိုအယူရွိသူမ်ားကို ဆင္ျခင္သတိျဖင္႔ အဆိပ္ရွိသည္႔ေျမြဆိုးပမာေရွာင္ၾကဥ္ထိုက္သည္ဟု သီလကၡန္အ႒ကထာ၊ သာမ ညဖလ သုတ္အဖြင္႔ ႏွာ၊(၁၄၉) တြင္ သတိေပးထားေပသည္။
ေယဓမၼာေဟတုပၸဘ၀ါ ၊ေတသံေဟတုံ တထာဂေတာ အာဟ၊ေတသၪၥယနိေရာေဓာဧ၀ံ၀ါဒီမဟာသမေဏာ ၊တရားဟူသမွ် အေၾကာင္းရွိသည္။ အေၾကာင္းသည္ အက်ိဳးကိုျဖစ္ေစသည္။ ထိုတရားႏွစ္ပါး၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာ လည္းရွိေပသည္ဟု အရွင္သာရိပုတၱရာေလာင္းလ်ာ ဥပတိႆအား အရွင္အႆဇိ မေထရ္ငယ္ကေဟာျပ ခဲ႔ေပရာ အသိဥာဏ္ရွင္းလင္းၿပီး လက္ေတြ႔ပင္ တရားသိျမင္ခဲ႔ေလသည္။ ယင္းအ႒ကထာ ႏွာ၊ (၂၅၅) တြင္မူ အေၾကာင္းတရားဟူသည္ ခႏၶာငါးပါးကို ဆိုလိုၿပီး ဒုကၡသစၥာကို ရည္ညႊန္းသည္။ အက်ဳိးတရားဟူသည္ ထိုခႏၶာငါးပါးအေပၚတြင္ စဲြလမ္းသာယာ၊ တပ္မက္ေနေသာ သမုဒယသစၥာကို ဆိုလိုသည္ ။ေတသၪၥ စသည္ျဖင္႔ နိေရာဓသစၥာကိုျပဆိုေပသည္။ မဂၢသစၥာကိုမူ တိုက္ရိုက္မေဖၚျပေသာ္လည္း နိေရာဓကိုဆို သျဖင္႔မဂၢသစၥာကို ေဖၚျပၿပီးသားဟုပင္ ဆိုရေပမည္ဟု ဆိုထားေပသည္။ တစ္နည္းလည္း ေတသၪၥစသျဖင္႔ နိေရာဓႏွင္႔ မဂၢသစၥာႏွစ္မ်ိဳးကိုပင္ ယူပါဟုညႊန္းဆိုျပေလသည္။ ဤေနရာတြင္ေဟတုသည္ (ကာရဏ အေၾကာင္းကို ေဟာေလသည္)
ယေန႔ေခတ္တြင္ မိုးကုတ္စက္၀ိုင္းဟူသည္ အေၾကာင္းအက်ိဳးကို သိျမင္ေအာင္ စနစ္တက် ရွင္းျပေသာ တ ရားသင္တန္း၏ အေထာက္အကူျပဳေဖၚျမဴလာတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။ စက္၀ိုင္းကို ပထမအဆင္႔အေနျဖင္႔ နားလည္ေအာင္သင္ယူတတ္ရေပမည္။ ယင္းသည္တရားသိျမင္ျခင္းမဟုတ္၊သီအိုရီကိုနားလည္ေအာင္ေလ႔ လာျခင္းမွ်သာျဖစ္ေပသည္။ ယင္းမွတစ္ဆင္႔တက္ၿပီး တစ္ဦးခ်င္း စီမွသည္ မိသားစု၊ ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႔နယ္၊ျပည္ ရြာကမၻာအထိ သာယာ၀ေျပာေစရန္ လက္ေတြ႔ က်က်ေဆာင္ရြက္တတ္မွ သာလွ်င္ တရားျဖင္႔ျပဳ မူသူတို႔ျဖစ္ေပမည္။ေဆးညႊန္းဖတ္ရံုမွ်ျဖင္႔ေရာဂါ မေပ်ာက္သည္ကို နားလည္ၾကသူမ်ားေပမည္။ စက္၀ိုင္း ႀကီးသည္ ေဆးညႊန္းေကာင္းသဖြယ္ ျဖစ္ေပသည္။
ပ႒ာန္းပါဠိေတာ္တြင္ေဟတုပစၥေယာတိေဟတူေဟတုသမၸယုတၱကာနံ ဓမၼာနံ ဟုေဟာေတာ္မူထားသည္မွာ အေၾကာင္းတရားမ်ား (ေရေသာက္ျမစ္မ်ား) ကိုေဖၚျပလိုရင္းျဖစ္ေပသည္။ ဟိတ္သည္ေလာဘ၊ေဒါသ ၊ေမာဟဟူ၍ အကုသိုလ္ဘက္မွ သံုးမ်ိဳးႏွင္႔ အေလာဘ၊ အေဒါသ၊ အေမာဟဟူ၍ ကုသိုလ္ဘက္မွ သံုးမ်ိဳး၊ ၀ိပါက္၊ႀကိယာဘက္တြင္လည္း သံုးမ်ိဳးစီရွိၾကသည္။ အႏွစ္ခ်ဳပ္လိုက္ေသာ္ ဟိတ္ေျခာက္မ်ိဳး ရွိေပသသည္။ သံုးမ်ိဳးျဖစ္ပါက ယင္းကိုု ပါဠိဘာသာျဖင္႔ တိေဟတုက (တိဟိတ္) ဟုေခၚေပသည္။ႏွစ္ပါးျဖစ္ပါက ဒိြေဟတုက (ဒိြဟိတ္) ဟု ေခၚရသည္။ တစ္ပါးျဖစ္ပါက ဧကေဟတု (ဧကဟိတ္) ဟု ေခၚရေပသည္။
ဤေနရာတြင္ ဒိြေဟုတက (ဒိြဟိတ္) အေၾကာင္းေဖၚျပရေပမည္။ ဤေနရာ၌ ဒိြဟိတ္ဟူသည္ အကုသိုလ္ ဘက္ကေလာဘ၊ေဒါသဟူေသာ အေၾကာင္းတရားႏွစ္ပါး ဒိြဟိတ္ကိုေျပာလိုသည္ မဟုတ္သလို ကုသိုလ္ဘက္ ကေလာဘ၊ေဒါသဟူေသာ အေၾကာင္းတရားႏွစ္ပါး ဒိြဟိတ္ကိုေျပာလို သည္လည္း မဟုတ္ေပ။ ဤေနရာ တြင္ေဖၚျပေနသည္မွာ ပဋိသေႏၶေနသည္ႏွင္႔စပ္ၿပီး ပုဂၢိဳလ္မ်ား အေၾကာင္းကိုေဖၚျပေနသျဖင္႔ မဟာ၀ိ ပါက္စိတ္ရွစ္ပါးမွ (အကုန္အစင္မဟုတ္) ဥာဏ၀ိပၸယုတ္စိတ္ေလးပါးတြင္ရွိေသာ အေလာဘ၊ အေဒါသ ဟူေသာဟိတ္ႏွစ္ပါးကို ဒိြဟိတ္ဟုဆိုလိုေပသည္။ ဤစိတ္ေလးပါးျဖင္႔ ပဋိသေႏၶေနၾကသူမ်ားကို ဒိြဟိတ္ ဟုေခၚရေပသည္။ဤပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္လည္း သုဂတိ အဟိတ္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကဲ႔သို႔ပင္ ဤဘ၀တြင္ မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ မရႏိုင္ၾကေပ။ သု၊ဒိြပုဂၢေလာ စိတ္ရေဟာကား၊ အေသာဘန သံုးဆယ္မွလွ်င္၊ ဟသိၾကဥ္မွဳ၊ မဟာကုရွစ္၊ ၀ိပါက္စစ္ေတြး၊ဥာ၀ိပ္ေလး၊ မွတ္ေရးေလးဆယ္႔ေလးပါးတည္း။ ဒိြဟိတ္ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ႏိုင္၊ ရႏို္င္ခြင္႔ ရွိေသာ စိတ္မ်ားမွာ သုဂတိအဟိတ္ပုဂၢိဳလ္ႏွင္႔ အေရအတြက္ အတူတူသာလွ်င္ျဖစ္ေပသည္။ အရည္အခ်င္းမွာမူ ဒိြဟိတ္သည္ပဋိသေႏၶတြင္းတြင္ အျပစ္အနာအဆာမရွိေမြးဖြားလာသူပင္ျဖစ္သည္။ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္း ခ်ိဳ႔တဲ႔မွဳ မရွိေသာ္လည္း တရားထူးကို သိႏိုင္သည္႔ ဥာဏ္ရည္မရွိသူျဖစ္ေပသည္။ ဥာဏ္ရည္ရွိေသာ္လည္း တရားမထိုင္သျဖင္႔ျဖစ္ေစ၊ထိုင္ရန္စိတ္မ၀င္စားသျဖင္႔ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာမဲ႔သူ၊ ဘာသာျခားသူျဖစ္ေနသျဖင္ ႔ျဖစ္ေစအေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင္႔ တိဟိတ္ျဖစ္ေသာ္လည္း တရားထူးမရေသးသူမ်ားကို ဒိြဟိတ္ဟု မေခၚ ရေပ။
ဤဘ၀တြင္ တရာထူးမရႏိုင္ဘဲ ေကာင္းေသာတရားမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ထိုဒိြဟိတ္တို႔အတြက္ အထူးေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္ရွိပါ သေလာဟုေမးပါက ရွိသည္ဟုပင္ေျဖဆိုရေပမည္။ မစၨ်ိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏၰာသ ၊ေသ၀ိတာေ၀၀ိတဗၺသုတ္အဖြင္႔၊ ႏွာ၊(၆၈) တြင္ အဘယ္သူတို႔သည္ ဘုရားတရားေတာ္ကို နားလည္ ၾကသနည္း၊ မည္သူမ်ားအေနႏွင္႔မူ ဘုရားစကားေတာ္ကို နားမလည္ႏိုင္သနည္း ဟုေမးခြန္း ထုတ္ထားေပ သည္။ ဤတြင္ေျဖဆိုျပသည္မွာေကာင္းသည္ကိုေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း ဘုရားတရားေတာ္မ်ားကို မေလ႔ လာ၊မလိုက္စား၊ မေတြးတတ္သူမ်ား၊ (ဥာဏ္မမွီသူမ်ား၊ ဒိြဟိတ္မ်ားလည္း ဤတြင္ပါ၀င္သည္ဟု ဆိုလိုေပ သည္။) က်င္႔ႀကံအားထုတ္မွဳမျပဳလုပ္သူမ်ားသည္ မသိသူမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆိုထားပါသည္။ သိသူမ်ားကိုမူ တရားကိုေလ႔လာသူ၊ က်င္႔ႀကံ၍ သိတတ္သူမ်ားျဖစ္သည္ဟုဆိုထားေပသည္။ ထိုသူမ်ားတြင္ေနာင္တစ္ဖန္ ပဋိသေနၶေနရဦးမည္႔ ထိုမသိသူမ်ားအေနျဖင္႔လည္း (ဒိြဟိတ္လည္းပါ၀င္ သည္)ေကာင္း သည္ကိုေဆာင္ ရြက္ေနသည္႔အတြက္ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားကို ရႏို္င္ေပသည္။ ကမၻာေပါင္းတစ္သိန္းေက်ာ္ပါက ထိုဒိြဟိတ္မ်ား လည္းဒုကၡကုန္ရာနိဗၺာန္သို႔ ေရာက္ႏိုင္ေပသည္ဟု ရွင္းျပသည္ကို ေလ႔လာရေပသည္။
ဤေနရာတြင္ ဒိြဟိတ္လား၊ တိဟိတ္လား အျငင္းပါြးတတ္ၾကေပမည္။ တစ္ခ်ိဳ႔ တိဟိတ္ပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း အကုသိုလ္ေတြမ်ားေနသျဖင္႔ တိဟိတ္ဟုထင္စရာ မေကာင္းေပ။ ဥပမာ အရွင္အဂၤုလိမာလျဖစ္ေပသည္။ တိဟိတ္ (ပစၦမဘ၀ိကသား)ျဖစ္ေသာ္လည္း ဘုရားစကားေတာ္ကို အခိုက္အတန္႔ကာလအၾကား မသိမျမင္ဘဲ လူသတ္မွဳေတြမ်ားေနေသာ (လူေပါင္း (၉၉၉) ဟုသခ်ၤာျဖင္႔ဆိုေပသည္။) အရွင္အဂၤုလိမာလ၏ ခႏၶာကိုယ္သည္အဗ်ာဗဇၥ်အတၱဘာ၀ မည္ေပသည္။ ၀ိပႆနာျဖင္႔ ကိေလသာကိုပယ္သတ္ႏိုင္သျဖင္႔ ဤ ဘ၀တြင္ပင္ ရဟႏၱာျဖစ္ခဲ႔ရေပသည္။ အခ်ိဳ႔တိဟိတ္ဟု ယူဆစရာျဖစ္ေသာ တရားထူးမရေသာ ဒိြဟိတ္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္းရွိေပသည္။ ဥပမာ ေကာသလဘုရင္ျဖစ္ေပသည္။ ဤသို႔ဆိုရျခင္းမွာ သူသည္ ဘုရားရွင္ႏွင္႔ အနီးဆံုးလူသားျဖစ္ေသာ္လည္း တရားထူးကိုရခဲ႔သူ မဟုတ္ေပ။ ဘုရားတရားေတာ္မ်ားကို အႀကိမ္မ်ားစြာ နာယူခဲ႔သူျဖစ္ေပသည္။ အဘယ္႔ေၾကာင္သူ႔ကို ဒိြဟိတ္ဟု စြပ္စဲြရေလသနည္းဟုေမးေသာ္ သူ႔ကိုသူ၏မိဘု ရားေခါင္မလႅိကာေဒ၀ီက အႏၶဗာလဟု အသံုးရွိျခင္း၊ မႏၵပေညာဟူေသာ ဥာဏ္အလြန္ ထိုင္းသူဟူေသာ စ ကားလံုးမ်ားကိုေတြ႔ရျခင္း၊ အစားက်ဴးသျဖင္႔ သတိေမ႔လြယ္သူဟူေသာ အသံုးမ်ားကိုေတြ႔ရေၾကာင္႔ ဒိြဟိတ္ ဟုဆိုလိုက္ရေပသည္။
အကိုးသာဓကမ်ား
၁။ ဒီဃနိကာယ၊ သီလကၡန္အ႒ကထာ၊ သာမညဖလသုတ္
၂။ ခုဒၵကနိကာယ၊ မဟာ၀ဂၢပါဠိေတာ္၊ မဟာခႏၶက၊
၃။ ခုဒၵကနိကာယ၊ ပ႒ာန္းပါဠိေတာ္ ႏွင္႔ အ႒ကထာ၊
၄။ မစၨ်ိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏၰာသ၊ ေသ၀ိတာေ၀၀ိတဗၺသုတ္၊
ေဒါက္တာအရွင္နႏၵက-ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ
0 comments:
Post a Comment