ေမာဟ၏ သေဘာ (၂)...

ေမာဟသည္ မသိမသာ ဒုကၡေပးေနသည္ ဟု ဆိုလွ်င္လည္း မမွားႏိုင္ေခ်။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ မသိလို႔ မသာ (ေသျခင္း) ျဖစ္ေနၾကသည္မွာ ျငင္းႏိုင္ဖြယ္ မရွိိ။ မသိျခင္းသည္ ေမာဟ။ မသာ ျဖစ္ျခင္းသည္ ဆင္းရဲဒုကၡ။ တစ္နည္း ဆိုရေသာ္ အ၀ိဇၨာေၾကာင့္ သံသရာမွာ မိိမိတို႔၏ အေသြးအသား ခႏၶာအသုဘမ်ား ေတာင္လို ပံုေနခဲ့ေပသည္။ ထိုေၾကာင့္ မသိလွ်င္ မသာ ျဖစ္သည္ ဆိုသည့္ စကားသည္ အမွန္တရားကို ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားထားေပသည္။

သတိ မရွိေသာ သူသည္ ေသေနေသာသူႏွင့္ တူေပသည္။ အထူး သတိထားဖို႔ ေကာင္းေလစြ။ ေသျခင္းတရားကင္းရာ လြတ္ေျမာက္ရာ လမ္းကို မသိေသးသ၍၊ က်င့္ႀကံအားထုတ္မႈ မရွိေသးသ၍ ေသျခင္းႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရဦးမည္သာ။

မိမိ၏ စိတ္သႏ ၱာန္တြင္ ေမာဟ မ၀င္ေရာက္လာ ႏိုင္ေစရန္ ျပဳလုပ္ရမည့္ နည္းလမ္းမွာ

သတိကို အားေကာင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ သတိစိတ္ ျဖစ္ေနခိုက္တြင္ ေမာဟစိတ္ မျဖစ္ေပ။ သတိသည္ အကုသိုလ္စိတ္ မ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေအာင္ တားဆီးေပးသည္။ ကာကြယ္ေပးသည္။

သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားထားသည့္ သတိပ႒ာန္တရား ေလးပါးျဖစ္ေသာ ကာယာႏုပႆနာ သတိပ႒ာန္၊ ေ၀ဒနာႏုပႆနာ သတိပ႒ာန္၊ စိတၱာႏုပႆနာ သတိပ႒ာန္၊ ဓမၼာႏုပႆနာ သတိပ႒ာန္ စသည့္ တရားမ်ားသည္ ေမာဟစိတ္ကို မျဖစ္ေစရန္ က်င့္ႀကံရမည့္ နည္းလမ္းမ်ား ျဖစ္သည္။ အခ်ိန္တိုင္း သတိကပ္ထားႏိုင္လွ်င္ ေမာဟစိတ္အတြက္ ေနရာလြတ္ ရွိမည္ မဟုတ္။ ေမာဟစိတ္ အတြက္ ေနရာမရွိေတာ့လွ်င္ ကုသုိလ္စိတ္မ်ားသာ ေနရာယူႏိုင္ေပေတာ့မည္။

သံသရာ အစသည္လည္း မသိမႈ ေမာဟ အ၀ိဇၨာပင္ စခဲ့ရသည္။ ထိုေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား မိန္႔ၾကားၾကသည္မွာ -

သံသရာ ဘယ္ကစ၊ မသိတာက စ။

သံသရာ ဘယ္မွာဆံုး သိတစ္လံုးမွာ ဆံုး။

တရားအားထုတ္ၾကရာတြင္ သတိကို ခိုင္ၿမဲေအာင္ က်င့္ႀကံအားထုတ္ရေပသည္။ သတိသည္ အလင္းေရာင္ ျဖစ္သည္။ သတိ အလင္းေရာင္ ရွိေနလွ်င္ ေမာဟ အေမွာင္ မ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေပ။ တရားအားထုတ္သူသည္ ေန႔အခ်ိန္ျဖစ္ျဖစ္၊ ညအခ်ိန္ျဖစ္ျဖစ္ သတိအလင္းႏွင့္ ရွိေနသည္။ ညအခ်ိန္ အေမွာင္ထုသည္ ေလာကႀကီးကို ႀကီးစိုးထားေသာ္လည္း သတိႏွင့္ တရား အားထုတ္ေနေသာ သူအတြက္ သတိ အလင္းေရာင္သည္ အၿမဲ ရွိေနသည္။ ထိုအလင္းေရာင္သည္ နိဗၺာန္အတြက္ လမ္းျပျဖစ္သည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ မျပဳခင္ ေနာက္ဆံုး မိန္႔မွာခဲ့သည္မွာ သတိတရားျဖင့္ ေနၾကရန္ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား၏ ေက်းဇူးေတာ္ကား ႀကီးမားလွပါဘိ။

ေမာဟ၏ ဆန္႔က်င္ဘက္သည္ အေမာဟ ျဖစ္သည္။ အေမာဟသည္ ပညာျဖစ္သည္။ ထိုပညာသည္ ေလာကီပညာရပ္မ်ားကို ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္။ ေလာကုတၱရာ ပညာကိုသာ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ရုပ္နာမ္ ဓမၼ သခၤ ါရတို႔ကို ပညာျဖင့္ ပိုင္းျခား သိျမင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ေလာကီပညာသည္ တစ္ဘ၀အတြက္ အေထာက္အကူ ရႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ေလာကုတၱရာ ပညာကား သံသရာ တစ္ေလွ်ာက္လံုး အတြက္ အေထာက္အပံ့ ရရွိၿပီး နိဗၺာန္တိုင္ေအာင္ ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္သည့္ စြမ္းအားရွိသည္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ပုထုဇဥ္ လူအမ်ဳိးစား ႏွစ္မ်ဳိးကို ေတြ႕ရသည္။ အႏၶပုထုဇဥ္ႏွင့္ ကလ်ာဏ ပုထုဇဥ္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ အႏၶပုထုဇဥ္ ဆိုသည္မွာ ပညာမ်က္စိ ကန္းေနသည့္ ပုထုဇဥ္ကို ေခၚသည္။ ပညာမ်က္စိ ကန္းေနေသာ သူသည္ အမွန္ကို မျမင္။ ေလာကႀကီး၏ မာယာကို မျမင္။ ထိုပုထုဇဥ္သည္ ေမာဟ အေမွာင္တိုက္မ်ား ႀကီးစိုးေန၍ အကုသိုလ္မ်ားကို အခ်ိန္မေရြး က်ဴးလြန္ေနၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။

ကလ်ာဏပုထုဇဥ္သည္ ပညာမ်က္စိ ရွိေနသူ ျဖစ္သည္။ ထိုသူသည္ အရိယာနယ္သို႔ မေရာက္ေသးေသာ္လည္း ေရာက္ရွိရန္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ေတြ႕ရွိထားသူျဖစ္သည္။ ေမာဟ အေမွာင္ထုကို သတိ ပညာဉာဏ္ျဖင့္ အေတာ္အတန္ ၿဖိဳခြင္းႏိုင္သူမ်ား ျဖစ္သည္။ အရိယာမဂ္ လမ္းေပၚကိုလည္း ပညာက ဦးတည္ ေခၚေဆာင္ေနသည္။

ေမာဟ ဦးေဆာင္ေသာ လမ္းသည္ အပါယ္လမ္း ျဖစ္ၿပီး အေမာဟ ပညာ ဦးေဆာင္ေသာ လမ္းသည္ နိဗၺာန္ လမ္း ျဖစ္သည္။ ဤလမ္း ႏွစ္သြယ္သည္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီး ဆန္႔က်င္ေနသည္။ ထိုေၾကာင့္ ေမာဟ၏ သေဘာ၊ သဘာ၀မ်ားကို သိရွိထားလွ်င္ မိမိတို႔ထံသို႔ ေမာဟ မ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေအာင္ တားဆီးထားႏိုင္ၿပီး ပညာဦးစီးေသာ ကုသိုလ္မ်ားကိုသာ ၀င္ေရာက္ခြင့္ ေပးႏိုင္လာေပလိမ့္မည္။ ထိုသို႔သာ က်င့္ႀကံပြားမ်ား အားထုတ္လာႏိုင္လွ်င္ အခ်ိန္ပမာဏ တစ္ခု အေတာအတြင္း တရားထူး၊ တရားျမတ္မ်ားကို ပိုင္ဆိုင္လာမည္ ဟု ဆိုလွ်င္ မည္သူ ျငင္းႏိုင္ပါအံ့နည္း……