In ခေရပန္းလိုလူေတြမ်ားပါေစ (၃) (သို႔) Lost value and living value

လူတစ္ေယာက္ေသသြားရင္ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဆံုးရႈံးမႈမ်ိဳးဟာ အဆင့္လိုက္ ရွိပါတယ္။ နံပါတ္(၁)အေနနဲ႔ (Personal lost) ဆိုတဲ့ကိုယ္ပိုင္ဆံုးရႈံးမႈ ဆိုတာပါပဲ။ လူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့သူတစ္ေယာက္ ေသဆံုးသြားခဲ့ရင္ သက္ဆိုင္သူနဲ႔ပါတ္သက္တဲ့သူသာ သူ႔အတြက္ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဥပမာ.. ကိုယ့္ခ်စ္တဲ့သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ဆံုးရံႈးသြားရင္ ကိုယ့္အတြက္ေတာ့ သူဟာ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးရံႈးမႈတစ္ရပ္ေပါ့။ ကိုယ္ကသာမ်က္ရည္က်ခ်င္က်ေပမယ့္ တျခား သူနဲ႔မဆိုင္တဲ့သူေတြ မသိတဲ့သူေတြကေတာ့ သူ႔အတြက္ဘယ္လိုမွ မ်က္ရည္မက်ႏိုင္ပါဘူး။ မ်က္ရည္မက် က်ေအာင္ ညႇစ္ထုပ္ခိုင္းလည္း မ်က္ရည္မက်ႏိုင္ပါဘူး။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ သူနဲ႔မွမဆိုင္ သူနဲ႔မွမသိပဲကို..။ ဒီသူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈဟာ ကိုယ္နဲ႔သာသက္ဆိုင္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔သူနဲ႔ၾကားမွာရွိခဲ့တဲ့ ေက်းဇူးတရားေတြ ေမတၱတရားေတြနဲ႔အတူ သူငယ္ခ်င္းဆိုတဲ့သံေယာဇဥ္ေတြ ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ကိုယ့္အေနနဲ႔သာ ပူေဆြးေသာကေရာက္ရတာပါ။ ဒါကေတာ့ သက္ဆိုင္တဲ့သူေတြ တစ္ဦးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈျဖစ္တဲ့ (Personal lost) ဆိုတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးရံႈးမႈ ဆိုတာပါပဲ။

ေနာက္ နံပါတ္(၂)အေနနဲ႔ကေတာ့ (Family lost) ဆိုတဲ့ မိသားစုတစ္ရပ္အတြက္ ဆံုးရႈံးမႈပါ။ အိမ္တစ္အိမ္မွာ မိသားစုတစ္ေယာက္ထဲက တစ္ေယာက္ေယာက္ေသဆံုးသြားခဲ့ရင္ မိသားစုတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္မိသားစုထဲကတစ္ေယာက္ေယာက္ေသဆံုးသြားလို႔ တျခားမိသားစုက ဘယ္သူမွ လာမငိုႏိုင္ပါဘူး။ ကိုယ့္မိသားစုထဲကတစ္ေယာက္ေသဆံုးသြားရင္ ကိုယ့္မိသားစုပဲ ငိုေၾကြးၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ မိသားစုထဲကလူေတြဟာ ကိုယ့္မိသားစုေကာင္းစားဖို႔ဆိုၿပီး ကိုယ့္မိသားစုကိုပဲ ပံ့ပိုးအက်ိဳးျပဳခဲ့တဲ့အတြက္ ကိုယ့္မိသားစုနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့သူေတြဟာ မိသားစုရဲ႕ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္အျဖစ္ ငိုေၾကြးၾကၿပီး ဆံုးရႈံးမႈဆိုတာကို အသိမွတ္ျပဳၾကမွာပါ။

ေနာက္တစ္ခုအေနနဲ႔ကေတာ့ (Culture lost) ဆိုတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ဆံုးရႈံးမႈပါ။ လူထုကခ်စ္တဲ့ ျပည္သူကခ်စ္တဲ့ အႏုပညာရွင္ေတြ ၀ါသနာရွင္ေတြ ဆံုးရႈံးသြားရင္ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ဆံုးရံႈးသြားတာနဲ႔ တူပါတယ္။ ျပည္သူခ်စ္တဲ့ ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ေတြေသဆံုးသြားရင္ သူ႔ရဲ႕အႏုပညာကိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးတဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ေတာ့ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ရတာပါပဲ။ သူသာရွိေသးရင္ ရုပ္ရွင္ေတြကို ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္သရုပ္ေဆာင္ေနအံုးမွာ.. သူသာရွိေသးရင္ သီခ်င္းေတြဆက္ေရးေနအံုးမွာ.. သူသာရွိေသးရင္ စာအုပ္ေတြဆက္ေရးေနအံုးမွာပဲဆိုတဲ့.. တမ္းတမႈေတြနဲ႔ လူအမ်ားစုက သူတို႔အတြက္ေတာ့ ငိုေၾကြးၾကရမွာပါပဲ။ ဒါလည္း ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈျဖစ္တဲ့အတြက္ (Personal lost) တို႔ (Family lost) တို႔ထက္ေတာ့ ပိုၿပီး တန္ဖိုးရွိတဲ့ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဆံုးရႈံးမႈသံုးခုထက္ပိုၿပီး ျမင့္ျမတ္တဲ့ဆံုးရႈံးမႈကေတာ့ (National lost) ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသားတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ မဟတၱမဂႏၶီရဲ႕ဆံုးရႈံးမႈဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြက္ေတာ့ အမ်ိဳးသားေရးတစ္ရပ္ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈပါ။ အိႏၵိယႏိုင္ငံကလူေတြကလြဲၿပီး တျခားႏိုင္ငံကလူေတြအေနျဖင့္ အသိမွတ္ျပဳခ်င္မွ ၀မ္းနည္းခ်င္မွ ၀မ္းနည္းၾကပါလိမ့္မယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာလိုပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးဖခင္ႀကီးျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈဟာလည္း ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈပါပဲ။ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဘာလို႔ဆံုးရႈံးရလဲဆိုေတာ့.. ႏိုင္ငံအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔အနစ္နာခံၿပီး သူ႔ကၽြန္ဘ၀ကလြတ္ေျမာက္ေအာင္ လြတ္လပ္ေရးရေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ႕ဆံုးရႈံးမႈဟာ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္လံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနတာပါ။ ကိုယ့္အက်ိဳးကိုမၾကည့္ပဲ အမ်ားအက်ိဳးကို စြမ္းစြမ္းတမံလုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့အတြက္.. သူေသဆံုးခဲ့တဲ့အခါမွာလည္း အမ်ားကလြမ္းဆြတ္တမ္းတေနရတာဟာ သဘာ၀က်လွပါတယ္။ ဘာမွအမ်ိဳးမေတာ္ ေသြးမေတာ္သားမစပ္ပဲ ငိုေကၽြးရတာဟာ သူ႔အက်ိဳးကို မၾကည့္ဘဲ အမ်ားအက်ိဳးကိုၾကည့္တဲ့ သူ႔ရဲ႕စိတ္ဓါတ္ျမင့္မားမႈေတြကို တန္ဖိုးထားမႈေတြေၾကာင့္ပါပဲ..။

ဒီေန႔ဟာလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ေမြးေန႔ျဖစ္တဲ့ ေဖေဖာ္၀ါရီ(၁၄)ရက္နဲ႔ တိုက္ဆိုင္ေနတာမို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈကို ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ခံစားမိလို႔ရပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို ကိုယ္တိုင္မေတြ႔ဘူးခဲ့ေပမယ့္.. သူ႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ သူ႔ရဲ႕စိတ္ထားေတြကေတာ့ သူေသဆံုးသြားခဲ့ၿပီးတာေတာင္ ယေန႔တိုင္ နာမည္ကေတာ့ က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။ ယေန႔တိုင္မဟုတ္ပါဘူး..။ ျမန္မာဆိုတဲ့စကားလံုး ဗမာဆိုတဲ့ေသြးရွိေနသ၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕နာမည္ဟာလည္း ျမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္းရဲ႕ ႏွလံုးသားထဲမွာ စြဲထင္ေနအံုးမွာပါ..။ ဒါကေတာ့ အမ်ားအက်ိဳး ႏိုင္ငံအက်ိဳးကို ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔အနစ္နဲ႔ခံၿပီး လုပ္ခဲ့တဲ့သူေတြရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈျဖစ္တဲ့ (National lost) ဆိုတာပါပဲ။ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနျဖင့္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအေနျဖင့္ ဆံုးရံႈးတဲ့ ဆံုးရံႈးမႈေပါ့။

ဆံုးရႈံးမႈေတြအားလံုးရဲ႕ အႀကီးမားဆံုးေသာဆံုးရႈံးမႈဆိုတာကေတာ့ (Universal lost) ဆိုတဲ့ စၾကာ၀႒ာတိုက္တစ္ေသာင္းမွာရွိတဲ့ သတၱ၀ါအားလံုးအတြက္ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္ျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားကို ဆံုးရံႈးရတဲ့ ဆံုးရႈံးမႈပါပဲ။ တကယ္လို႔ သိဒၶတၳမင္းသားဟာ ဘုရားမျဖစ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ ယေသာဓရာပိုင္ျဖစ္တဲ့ လင္ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ ဆံုးရႈံးမႈျဖစ္ႏိုင္သလို.. သုေဒၶါနမင္းပိုင္ျဖစ္တဲ့အတြက္ သားတစ္ေယာက္ဆံုးရံႈး မႈသာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ ဘုရင္ျဖစ္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ႏိုင္ငံကပိုင္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္သာ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဘုရားမျဖစ္ပဲ မိမိအေရး မိသားစုအေရး ႏိုင္ငံအေရးသားလုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ျဖင့္ စၾကာ၀႒ာတိုက္တစ္ေသာင္းရဲ႕ဆံုးရံႈးမႈတစ္ရပ္အျဖစ္ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ သတၱ၀ါအားလံုးမွီခိုအားထားရာ ဘုရားရွင္ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးဟာ သတၱ၀ါအားလံုးပိုင္ဆိုင္တဲ့ ဘုရားရွင္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ သတၱ၀ါေတြအားလံုးအတြက္ (၄၅)၀ါပတ္လံုး အုိးအိမ္အတည္တက်မရွိပဲနဲ႔ တရားေရေအးအၿမိဳက္ေဆးကို တိုက္ေကၽြးၿပီး ကိေလသာအပူမီးေတြကို ၿငိမ္းေပးခဲ့အတြက္ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးဟာ သတၱ၀ါအားလံုးနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့သူ ျဖစ္သြားတာပါ။ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးဟာ သတၱ၀ါအားလံုးအေပၚတြင္ သားေတာ္ရာဟုလာအလား ေမတၱာတရားကို တေျပးညီထားေပးခဲ့ၿပီး သတၱ၀ါအားလံုးအတြက္ ဥာဏ္မ်က္စိအလင္းေရာင္ေတြကို ဖြင့္ေပးခဲ့သူပါ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကိုယ့္လူမ်ိဳးအတြက္မဟုတ္သလို ဗုဒၶဘာ၀င္လူဦးေရမ်ားဖို႔ ဗုဒၶ၀ါဒထြန္းကားဖို႔ဆိုတဲ့ စိတ္ေတြနဲ႔မလုပ္ခဲ့ပဲ သတၱ၀ါအားလံုး ေအးခ်မ္းဖို႔အေရးကိုသာ ေရွးရႈၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့အတြက္.. ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးရဲ႕ဆံုးရံႈးမႈဟာ သတၱ၀ါအားလံုးအတြက္ ဆံုးရံႈးမႈျဖစ္တဲ့ (Universal lost) ဆိုတဲ့ စၾကာ၀႒ာတိုက္တစ္ေသာင္းရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္ပါပဲ။

လူသားတိုင္းလူသားတိုင္းအတြက္ဆံုးရံႈးမႈဟာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ငါးခ်က္ထဲက တစ္ခ်က္ခ်က္မွာေတာ့ ပါ၀င္ေနမွာပါ။ အထက္ေဖာ္ျပပါငါးခ်က္ရဲ႕ အစဥ္လိုက္ဆံုးရႈံးမႈတန္ဖိုးေတြဟာ အစဥ္လိုက္အေနျဖင့္ တန္ဖိုးျမင့္ျမတ္ေနတာပါပဲ။ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဆံုးရံႈးမႈတန္ဖိုးဟာ ထိုလူေနထိုင္စဥ္အတြင္းမွာ အမ်ားအတြက္ ဘယ္လိုအက်ိဳးမ်ားေစတဲ့အလုပ္ေတြကို လုပ္ေဆာင္သြားလဲဆိုတဲ့ တိုင္းတာမႈနဲ႔ တိုင္းတာမွသာ ေနထိုင္စဥ္တန္ဖိုးေတြဟာ ေသဆံုးခဲ့သည္တိုင္ တန္ဖိုးရွိေနမွာပါ။ ဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ.. ကိုယ္က တစ္ဦးတစ္ေယာက္ထဲ ေကာင္းစားဖို႔လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ေသတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ရဲ႕ဆံုးရံႈးမႈဟာ ကိုယ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့သူေတြအတြက္ပဲ ဆံုးရႈံးမႈျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ မိသားစုတစ္ရပ္အတြက္ လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ မိသားစုတစ္ရပ္အတြက္ ဆံုးရႈံးမႈမွတစ္ပါး အျခားမိသားစုေတြအတြက္ေတာ့ မ်က္ရည္မက်ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ ျပည္သူခ်စ္တဲ့ အႏုပညာရွင္ အတတ္ပညာရွင္တစ္ဦးဦးျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ျဖင့္ ကိုယ့္ကိုခ်စ္တဲ့ျပည္သူေတြမ်ားရင္မ်ားသလို ဆံုးရႈံးမႈ တန္ဖိုးထားမႈဟာလည္း အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ့ ကြာသြားဦးမွာပါပဲ။ ေနာက္တစ္ခုအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအတြက္ အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္လည္း ႏိုင္ငံနဲ႔လူမ်ိဳးအတြက္ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ဆံုးရႈံးမႈဟာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးစာေလာက္ေတာ့ တန္ဖိုးထားမႈေတြဟာ ျမင့္ျမတ္ေနမွာပါ။

ေနာက္ဆံုးအျမင့္ျမတ္ဆံုး ဆံုးရႈံးမႈကေတာ့ သတၱ၀ါအားလံုးအတြက္ အက်ိဳးမ်ားေစတဲ့အလုပ္ကို စြမ္းစြမ္းတမံလုပ္ေဆာင္ေပးသြားတဲ့ ဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈပါပဲ…။ ရွိေနစဥ္မွာလည္း အက်ိဳးတရားမ်ားကို တိုးပြားေစေအာင္ လုပ္ေဆာင္သလုိ.. ဆံုးရႈံးသြားစဥ္မွာလည္း ရွိေနစဥ္ကကဲ့သို႔ သတၱ၀ါအားလံုးအတြက္ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဖာ္ေဆာင္သြားတဲ့ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈကေတာ့ (Lost value) နဲ႔ (Living value) မွာအျမင့္ျမတ္ဆံုး ဆံုးရံႈးမႈ၊ တန္ဖိုးအရွိဆံုး ဆံုးရႈံးမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါေပတယ္။