သံဃာ့ဂုိဏ္းႀကီး ( ၉ ) ဂုိဏ္း (ဒြါရဂုိဏ္း သုံးဂုိဏ္း)

သကၠရာဇ္ ၁၂၁၄ ခုႏွစ္တြင္ပဲခူးတုိင္းအုတ္ဖုိၿမိဳ႔မွ ဆရာေတာ္အရွင္ဥကၠံသ၀ိမာလာသည္
ေရသိမ္၌ ရဟန္းခံၿခင္းကုိ အေႀကာင္းၿပဳ၍ အဂၤလိပ္အစုိးရလက္ေအာက္ရွိ သုဓမၼာဂုိဏ္း၀င္ဆရာေတာ္မ်ားႏွင့္ အၿငင္းပြားခဲ့သည္။
အုတ္ဖုိဆရာေတာ္သည္ မိမိတပည့္ရဟန္းမ်ားနွင့္ သီးၿခားဂုိဏ္းခဲြခဲ့သည္။
ဘုရားရွိခုိးရာ၌ ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေနာကံဟူ၍ ရွိခုိးၿခင္းမၿပဳရ၊
ကာယဒြါရ၊ ၀စီဒြါရ၊ မေနာဒြါရဟုဒြါရၿဖင့္ ရွိခုိးမွမွန္ကန္သည္ဟု အုတ္ဖုိဆရာေတာ္ကဆံုးၿဖတ္သည္။ ( ယခုေတာ့ ထုိသုိ႔ဘုရားရွိခုိးသည္ကုိ မေတြ႔ရ ေတာ့ပါ။
တစ္နုိင္ငံလံုးနီးပါး ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေနာကံၿဖင့္သာ ရွိခုိးႀကသည္။)

Posted by Dr. Ashin Indaka at 7:56 AM 0 comments

ဇိနတၱပကာနီက်မ္းၿပဳက်ီးသဲေလးထပ္ဆရာေတာ္ (သုဓမၼာဂုိဏ္း) က
ကံၿဖင့္ ရွိခုိးမွမွန္ကန္ေႀကာင္း ၿငင္းခံုႀကသည္။
ထို႔ေႀကာင့္ ေအာက္ၿမန္မာနုိင္ငံ၌ အုတ္ဖုိဆရာေတာ္၏ဂုိဏ္းကုိ
ဒြါရဂုိဏ္းဟ ုေခၚႀကသည္။ သုဓမၼာဂုိဏ္းကုိမူ ကံဂုိဏ္းဟုေခၚႀကသည္။
ေနာက္ပုိင္းတြင္မူ ကံဂုိဏ္းဟုမေခၚေတာ့ပဲ သုဓမၼာဂုိဏ္းဟုပင္ ၿပန္လည္ေခၚႀကသည္။

ယင္းဒြါရဂုိဏ္းသည္
(က) အေနာက္ေခ်ာင္းဒြါရ၊
(ခ) မဟာဒြါရ၊
(ဂ) မူလဒြါရ ဟူ၍ (၃) မ်ဴိးထပ္၍ ကြဲသြားႀကၿပန္သည္။

( က ) အေနာက္ေခ်ာင္းဒြါရဂုိဏ္း
ဒြါရဂုိဏ္းခ်ဴပ္အုတ္ဖုိဆရာေတာ္ႀကီးလက္ထက္မွာပင္
ငါးသုိင္းေခ်ာင္းေရတံခြန္ေက်ာင္းတုိ္က္ ဆရာေတာ္ႀကီးကုိ အၿခားေသာဒြါရဂုိဏ္း၀င္ေက်ာင္းတုိက္ႀကီး (၆) တုိက္မွ သံဃာေတာ္မ်ားက
ပထမပါရာဇိက (မာတုဂါမၿဖင့္ ေဖာက္ၿပန္သည့္အမွဳ) ၿဖင့္ စြပ္စြဲႀကသည္။ ဂုိဏ္းခ်ဴပ္အုတ္ဖုိဆရာေတာ္ႀကီးသည္ အစြပ္စဲြခံရသည့္
ဆရာေတာ္ႀကီးဘက္မွ ရပ္တည္ခဲ့သၿဖင့္
ေက်ာင္း(၆) ေက်ာင္းမွ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ သီးၿခားဂုိဏ္းတည္ေထာင္ႀကသည္။
" င၀န္ၿမစ္" ကုိ အေနာက္ေခ်ာင္းဟု ထုိေဒသတြင္ေခၚႀကသည္။
ယင္းအေနာက္ေခ်ာင္းကုိ အစြဲၿပဳ၍ ေရႀကည္၊ငါးသုိင္းေခ်ာင္းတစ္၀ုိက္ရွိ အဆုိပါဒြါရဂုိဏ္းကုိ အေနာက္ေခ်ာင္းဒြါရဂုိဏ္းဟုေခၚႀကသည္။

(ခ) မဟာဒြါရဂုိဏ္း
ဒြါရဂုိဏ္းခ်ဴပ္အုတ္ဖုိဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ေဗဒင္က်မ္းတတ္ကြ်မ္းလွသည္ဟုုဆုိသည္။
ယခု လက္ရွိအမ်ား လက္ခံသတ္မွတ္ထားေသာ လၿပည့္လကြယ္ေန႔မ်ားသည္
ေဗဒင္နည္းအရ တြက္ခ်က္ရာ၌ အမွန္တကယ္ လမၿပည့္ေသး၊ လမကြယ္ေသး၊ လၿပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္ေရာက္မ ွလၿပည့္သည္။
လဆန္းတစ္ရက္ေရာက္မွ လကြယ္သည္ဟု ဆုိ၍
(၁၅) ရက္တစ္ႀကီမ္လၿပည့္၊ လကြယ္သိမ္၀င္၍
သံဃဥပုသ္ၿပဳၿခင္းကုိ ေဆာင္ရြက္သည္။
အၿခားေသာသုဓမၼာဂုိဏ္း၀င္ႏွင့္ ေရႊက်င္ဂုိဏ္း၀င္သံဃာမ်ားသည္
လၿပည့္၊ လကြယ္ေန႔မ်ား၌ သိမ္၀င္ဥပုသ္ၿပဳႀကေသာ္လည္း
ဒြါရဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ တပည့္မ်ားသည္ လၿပည္.ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႔ႏွင့္
လဆန္း (၁) ရက္ေန႔ေရာက္မွသာ သိမ္၀င္ဥပုသ္ၿပဳႀကသည္။
အုတ္ဖိုိဆရာေတာ္ႀကီး ၁၂၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူၿပီးေနာက္ပုိင္းတြင္
၁၂၈၀ ၿပည့္ႏွစ္၌ ဒြါရဂုိဏ္း၀င္သံဃာေတာ္ မ်ားသည္ (ရာဇပဓာနံ) ဟူေသာ ၿမတ္စြာဘုရား၏အမိန္႔ေတာ္အရ လၿပည့္လကြယ္ကိစၥကုိ
အစုိးရမင္းတုိ႔၏ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္သည္သာ အတည္ၿဖစ္သည္ဟူေသာ ေဒသနာအရ
ဒြါရဂုိဏ္း၀င္ သံဃာေတာ္အမ်ားစုသည္ အမ်ားနည္းတူ
လၿပည့္ေန႔ႏွင့္ လကြယ္ေန႔မ်ားတြင္ သိမ္၀င္ဥပုသ္ ၿပဳႀကပါသည္။
ယင္းဒြါရဂုိဏ္းမွာ အၿခားေသာ ဒြါရဂုိဏ္းမ်ားထက္
သံဃာအေရအတြက္ မ်ားၿပားေသာေႀကာင့္ မဟာဒြါရဂုိဏ္းဟုေခၚႀကသည္။
ဤဂုိဏ္း၏ အမည္အၿပည့္အစံုမွာ (ဓမၼာနုဓမၼ မဟာဒြါရနိကာယဂုိဏ္း) ၿဖစ္ပါသည္။
ဓမၼာနုဓမၼ = တရားအတုိင္းလုိက္နာေသာ
မဟာ = သံဃာမ်ားၿပားေသာ
ဒြါရ = ဘုရားရွိခုိးရာ၌ (ဒြါရၿဖင္.ရွိခုိးေသာ)၊
နိကာယ = သံဃာ.အစုအေ၀း (ၿဖစ္သည္။)

(ဂ) မူလဒြါရဂုိဏ္း
အုတ္ဖုိဆရာေတာ္ႀကီးပ်ံလြန္ေတာ္မူၿပီးေနာက္ မဟာဒြါရဂုိဏ္း၀င္သံဃာမ်ားသည္
လၿပည့္လကြယ္ကိစၥကုိ အၿခားဂုိဏ္းသံဃာမ်ားႏွင့္အတူ ၿပန္လည္လက္ခံႀကေသာ္လည္း အခ်ဴိ.ေသာဒါြရဂုိဏ္း သံဃာမ်ားမွာ အုတ္ဖုိဆရာေတာ္ႀကီးခ်မွတ္ခဲ့သည့္မူအတုိင္း လၿပည့္ေက်ာ္(၁)ရက္ႏွင့္ လဆန္း (၁)ရက္တုိ႔တြင္ သိမ္၀င္ဥပုသ္ၿပဳၿမဲၿပဳႀက၏။
ထုိသုိ႔ မူလအတုိင္းရိွသည့္ဒြါရဂုိဏ္းကုိ မူလဒြါရဟု ေခၚဆုိႀကသည္။

မူလဒြါရဟူေသာအမည္၏ေရွ.တြင္ ' ဓမၼ၀ိနယာနုေလာမ ' ဟုထပ္ဆင့္၀ိေသသနၿပဳထားသည္။
( ဓမၼ + ၀ိနယ + အနုေလာမ ) သုတၱံ၊ အဘိဓမၼာတရားေတာ္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ၀ိနည္းနွင့္လည္းေကာင္း ေလ်ာ္ညီေသာဂုိဏ္းဟုဆုိလုိ၍
အမည္အၿပည့္အစံုမွာ ' ဓမၼ၀ိနယာနုေလာမူလဒြါရနိကာယ ' ဂုိဏ္းဟု ေခၚဆုိႀကသည္။

@အပၸမာဒမဂၢဇင္း