*ၾသကာသဘုရားရိွခိုးကန္ေတာ႕ခန္းအနက္အဓိပၸာယ္(၂)*
ၾသကာသ၊ ၾသကာသ၊ ၾသကာသ၊ ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေနာကံ သဗၺေဒါသ ခပ္သိမ္းေသာ အျပစ္တို႕ကို ေပ်ာက္ပါေစျခင္းအက်ိဳးငွာ ပထမ၊ဒုတိယ၊တတိယ၊တစ္ၾကိမ္၊ႏွစ္ၾကိမ္၊သံုးၾကိမ္ေျမာက္ေအာင္ ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ၊သံဃာရတနာ၊ရတနာျမတ္သံုးပါးတို႕ကို အရိုအေသ၊အေလးအျမတ္ လက္အုပ္မိုး၍ ရွိခိုးပူေဇာ္ ဖူးေျမာ္မာန္ေလ်ာ့ ကန္ေတာ့ပါ၏ အရွင္ဘုရား။ ကန္ေတာ့ရေသာ အက်ိဳးအားေၾကာင့္ အပါယ္ေလးပါး၊ ကပ္သံုးပါး၊ ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး၊ ရန္သူမ်ိဳးငါးပါး၊ ၀ိပတၱိတရားေလးပါး၊ ဗ်ႆနတရား ငါးပါးတို႕မွ အခါခပ္သိမ္းကင္း လြတ္ၿငိမ္းသည္ျဖစ္၍ အဆံုးစြန္ေသာ ဘဝ၌ မဂ္တရား၊ ဖိုလ္တရား နိဗၺာန္ခ်မ္းသာ တရားေတာ္ ျမတ္ကိုရပါ လို၏အရွင္ဘုရား။
ပထမပိုင္းတြင္ ကြ်န္ေတာ္“ကန္ေတာ့ရေသာအက်ိဳးအားေၾကာင့္” အထိေရးသားခဲ႕ျပီးျဖစ္ပါသည္။ ယခုဆက္ လက္၍က်န္ေသာအပိုင္းမ်ား၏ အဓိပၸာယ္ကိုဆက္လက္ေရးသားမည္ျဖစ္ပါသည္။
အပါယ္ေလးပါး
ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ မ်ားစြာျပဳခြင္႕မရေသာ အရပ္ကို ပါဠိလို“အပါယ” ျမန္မာလို “အပါယ္”ဟုေခၚသည္။
အပါယ္(၄)ပါးမွာ ၁။ ငရဲ ၂။ တိရစၧာန္ ၃။ ၿပိတၱာ ၄။ အသူရကာယ္ တို႕ျဖစ္ပါသည္။
(၁) ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ မ်ားစြာျပဳခြင့္မရၾကေသာ ငရဲၾကီးမ်ားျဖစ္ၾကသည္။
(က) အကုလိုလ္ကံ မကုန္ေသးသမွ်တစ္ခါတည္း ေသေၾကေပ်ာက္ပ်က္မသြားဘဲ ထပ္ခါထပ္ခါ အသက္ရွင္ လွ်က္ငရဲထိန္းတို႕၏ ခုတ္ျဖတ္မႈကိုသာ ျပင္းစြာခံၾကရရွာေသာ သိဥၥိဳးငရဲ ၊
(ခ) ငရဲသားတို႕ကို ငရဲထိန္းတို႕က သားေကာင္ကို ေခြးေတြ လိုက္သလို အတင္းလိုက္ၾကျပီး ေမာဟိုက္သြား သည့္အခါ သစ္တံုးၾကီးကို သစ္ေရြသမားတို႕က ခုတ္ေရြၾကသကဲ့သို႕ က်က်နန မ်ဥ္းၾကိဳးခ်၍ ပက္လက္ တစ္မ်ိဳး၊ ေမွာက္လ်က္တစ္မ်ိဳး ၊ ၀ဲယာတစ္မ်ိဳး ၊ ေရွ႕ေနာက္တစ္မ်ိဳး အားျဖင့္ အကုလိုလ္ကံ မကုန္ေသးသ၍ လြတ္ခြင့္မရႏိုင္ၾက ဘဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးခုတ္ေရြခံၾကရသည့္ ကာဠသုတ္ငရဲ ၊
(ဂ) ေအာက္ေျမအျပင္မွာ မီးလ်ံေတြထလွ်က္ အထု (၉) ယူဇနာရွိေသာ သံေျမျပင္ၾကီးျဖစ္၌ ငရဲသားတို႕ဟာ ထန္းပင္ငုတ္ေလးေတြ စိုက္ထားသလို ခါးထိေအာင္စိုက္ထားျခင္းခံရျပီး အေရွ႕အရပ္မွလာေသာ သံေတာင္ ၾကီးက စားမည္၀ါးမည္ဆိုေနသလို တဒိန္းဒိန္း၊ တၿခိမ္းၿခိမ္းျမည္ဟီးလ်က ္ၾကိတ္ကာၾကိတ္ကာအေနာက္ အရပ္သို႕သြားျပီး၊ ေနာက္ေတာင္အရပ္မွသံေတာင္ၾကီးက ထိုနည္းအတိုင္းပင္ ၾကိတ္ကာၾကိတ္ကာေျမာက္ အရပ္သို႕သြားျပီးလွ်င္ အေနာက္အရပ္သို႕ေရာက္ၿပီးေသာ သံေတာင္ၾကီးကလည္း အေရွ႕အရပ္သို႕ ၾကိတ္ကာၾကိတ္ကာျပန္၍လာျခင္းျဖင့္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွသံေတာင္ေတြ သန္းဥတုတ္သလို ဖိႏွိပ္ၾကိတ္ေခ် ေသာ္လည္း အကုသိုလ္ကံ မကုန္သမွ်ငုတ္စုစု ေပၚထြက္လ်က္ ဆက္ကာဆက္ကာ အၾကိတ္ခံရရွာေသာ သံဃာတငရဲ၊
(ဃ) မီးေတာက္တို႕သည္ တ၀ုန္းး၀ုန္း့ထလ်က္ ငရဲသို႕က်ေရာက္သူတို႕၏ ဒြါရ (၉) ေပါက္မွ အတင္း၀င္ ေရာက္ေလာင္ကၽြမ္းသျဖင့္ အလြန္အားငယ္စြာ တစာစာေအာ္ၾကရရွာျပီး ျပင္းစြာငိုေၾကြးျခင္းျဖင့္ မီးေတာက္ မီးလွ်ံအေလာင္ခံေနၾကရေသ ေရာရု၀ငရဲ ၊
(င) မီးခိုးတို႔တစ္ငရဲလံုးဖံုး လြမ္းေနျပီး ငရဲသို႕က်ေရာက္သူတို႕ကို မီးခိုးတို႕ကအတြင္းအျပင္ အတင္း၀င္၍ ႏွဴးႏွပ္ၾကေသာေၾကာင့္ ငရဲသူ ငရဲသားတို႕မွာ ဘာမွမတတ္ႏိုင္ၾကေတာ့ပဲ သနားစဖြယ္ အားငယ္စြာေအာ္ေန ၾကရရွာေသာ မဟာေရာရု၀ငရဲ ၊
(စ) ငရဲသို႕က်ေရာက္ေသာ သတၱ၀ါမ်ားကို ထန္းလံုးေလာက္ၾကီးမား၍ မီးလွ်ံထေသာ သံတံက်င္၌ မလႈပ္ႏိုင္ ေအာင္စိုက္ထားျပီးလွ်င္ ထိုသံတံမွထြက္ေသာ မီးလွ်ံတို႕က အျမဲပူေလာင္ေစတတ္ေသာ တာပနငရဲ ၊
(ဆ) မီးလွ်ံထေနေသာ သံေတာင္ၾကီးႏွင့္ ထိုသံေတာင္၏ေအာက္ေျခ၌ သံတံက်င္ေတြစိုက္ထူထားျပီး ငရဲသူ ငရဲသားတို႕ကို ငရဲထိန္းတို႕က သံေတာင္ေပၚသို႕ မတက္တက္ေအာင္ ရိုက္ႏွက္၍ တင္ၾကျပီး သံေေတာင္ ေပၚသို႕ေရာက္ေသာအခါ ကံၾကမၼာအေလ်ာက္ ေလမုန္တိုင္းေပၚေပါက္၍ ထိုေလမုန္တိုင္းက ေတာင္ေျခ၌ရွိ ေသာတံက်င္ေပၚေရာက္ေအာင္ တိုက္လႊင့္ခ်လိုက္သျဖင့္ တံက်င္အဖ်ား၌ ကားခနဲ စူး၀င္ျခင္းခံၾကရရွာေသာ မဟာတာပနငရဲ ၊
(ဇ) မီးေတာက္မီးလွ်ံမ်ား အၾကားမရွိပဲ တစ္ငရဲလံုးမီးလွ်ံမ်ားဆက္ေနျပီးငရဲသားခ်င္းလည္း ၀ါးက်ည္ေတာက္ အတြင္းမုန္ညွင္းေစ့ကေလးေတြ ျပည့္က်ပ္ေနသကဲ့သို႔ အၾကားမရွိျပည့္က်ပ္ေနေအာင္ ဆင္းရဲဒုကၡ အၾကား အရွိ၊ ဒုကၡမွ လြတ္ကင္း၍ ခ်မ္းသာခြင့္ လံုး၀မရႏိုင္ဘဲ မီးလွ်ံ ၊ သတၱ၀ါ ၊ ဆင္းရဲျခင္း ဒုက ၡဤသံုးမ်ိဳးတို႕ ဆက္စပ္ေနေသာ အ၀ီစိငရဲတို႕ႏွင့္ ထိုငရဲတစ္ထပ္တစ္ထပ္၌ ဘင္ပုပ္ငရဲ၊ ျပာပူငရဲ၊ လက္ပံေတာငရဲ၊ သန္ လ်က္ ရြက္ေတာငရဲ၊ ေၾကးနီေရေတြစီးေနေသာ ၾကိမ္ပိုက္ေခ်ာင္းေခၚ “ေ၀တၱရဏီ” ငရဲ၊ ငရဲငါးထပ္တံတိုင္း ခတ္သကဲသို႕ ရံပတ္၍ေနၾကသည္။
(၂) ဆင္၊ျမင္း၊ကၽြဲ၊ႏြား၊ေခြး၊ၾကက္၊ငွက္၊ငါးလိပ္စေသာ ကုန္းေန၊ေရေန အေျခေလးေခ်ာင္း၊ အေျခ ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ အေျခအမ်ား သတၱ၀ါတို႕ႏွင့္ေၿမြစေသာ အေျခမရွိေသာ သတၱ၀ါမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ တိရစၧာန္အျဖစ္ေရာက္ရိွ ျခင္း။
(၃) တေစၧ၊မွင္စာ၊သရဲ၊သဘက္၊အစိမ္းဖုတ္ေကာင္၊က်တ္ေကာင္ စသည့္ၿပိတၱာျဖစ္ရျခင္း။
(၄) ၿပိတၱာအၾကီးစားမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ေန႔စံညခံ၊ ညခံေန႔စံ စသည္ျဖင့္လည္း ခံေနၾကရရွာေသာ အသူရကာယ္ အရပ္၌က်ေရာက္ရျခင္းတို႕ကို အပါယ္ေလးပါးဟုေခၚပါသည္။
အပါယ္(၄)ပါးမွာ ၁။ ငရဲ ၂။ တိရစၧာန္ ၃။ ၿပိတၱာ ၄။ အသူရကာယ္ တို႕ျဖစ္ပါသည္။
(၁) ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ မ်ားစြာျပဳခြင့္မရၾကေသာ ငရဲၾကီးမ်ားျဖစ္ၾကသည္။
(က) အကုလိုလ္ကံ မကုန္ေသးသမွ်တစ္ခါတည္း ေသေၾကေပ်ာက္ပ်က္မသြားဘဲ ထပ္ခါထပ္ခါ အသက္ရွင္ လွ်က္ငရဲထိန္းတို႕၏ ခုတ္ျဖတ္မႈကိုသာ ျပင္းစြာခံၾကရရွာေသာ သိဥၥိဳးငရဲ ၊
(ခ) ငရဲသားတို႕ကို ငရဲထိန္းတို႕က သားေကာင္ကို ေခြးေတြ လိုက္သလို အတင္းလိုက္ၾကျပီး ေမာဟိုက္သြား သည့္အခါ သစ္တံုးၾကီးကို သစ္ေရြသမားတို႕က ခုတ္ေရြၾကသကဲ့သို႕ က်က်နန မ်ဥ္းၾကိဳးခ်၍ ပက္လက္ တစ္မ်ိဳး၊ ေမွာက္လ်က္တစ္မ်ိဳး ၊ ၀ဲယာတစ္မ်ိဳး ၊ ေရွ႕ေနာက္တစ္မ်ိဳး အားျဖင့္ အကုလိုလ္ကံ မကုန္ေသးသ၍ လြတ္ခြင့္မရႏိုင္ၾက ဘဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးခုတ္ေရြခံၾကရသည့္ ကာဠသုတ္ငရဲ ၊
(ဂ) ေအာက္ေျမအျပင္မွာ မီးလ်ံေတြထလွ်က္ အထု (၉) ယူဇနာရွိေသာ သံေျမျပင္ၾကီးျဖစ္၌ ငရဲသားတို႕ဟာ ထန္းပင္ငုတ္ေလးေတြ စိုက္ထားသလို ခါးထိေအာင္စိုက္ထားျခင္းခံရျပီး အေရွ႕အရပ္မွလာေသာ သံေတာင္ ၾကီးက စားမည္၀ါးမည္ဆိုေနသလို တဒိန္းဒိန္း၊ တၿခိမ္းၿခိမ္းျမည္ဟီးလ်က ္ၾကိတ္ကာၾကိတ္ကာအေနာက္ အရပ္သို႕သြားျပီး၊ ေနာက္ေတာင္အရပ္မွသံေတာင္ၾကီးက ထိုနည္းအတိုင္းပင္ ၾကိတ္ကာၾကိတ္ကာေျမာက္ အရပ္သို႕သြားျပီးလွ်င္ အေနာက္အရပ္သို႕ေရာက္ၿပီးေသာ သံေတာင္ၾကီးကလည္း အေရွ႕အရပ္သို႕ ၾကိတ္ကာၾကိတ္ကာျပန္၍လာျခင္းျဖင့္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွသံေတာင္ေတြ သန္းဥတုတ္သလို ဖိႏွိပ္ၾကိတ္ေခ် ေသာ္လည္း အကုသိုလ္ကံ မကုန္သမွ်ငုတ္စုစု ေပၚထြက္လ်က္ ဆက္ကာဆက္ကာ အၾကိတ္ခံရရွာေသာ သံဃာတငရဲ၊
(ဃ) မီးေတာက္တို႕သည္ တ၀ုန္းး၀ုန္း့ထလ်က္ ငရဲသို႕က်ေရာက္သူတို႕၏ ဒြါရ (၉) ေပါက္မွ အတင္း၀င္ ေရာက္ေလာင္ကၽြမ္းသျဖင့္ အလြန္အားငယ္စြာ တစာစာေအာ္ၾကရရွာျပီး ျပင္းစြာငိုေၾကြးျခင္းျဖင့္ မီးေတာက္ မီးလွ်ံအေလာင္ခံေနၾကရေသ ေရာရု၀ငရဲ ၊
(င) မီးခိုးတို႔တစ္ငရဲလံုးဖံုး လြမ္းေနျပီး ငရဲသို႕က်ေရာက္သူတို႕ကို မီးခိုးတို႕ကအတြင္းအျပင္ အတင္း၀င္၍ ႏွဴးႏွပ္ၾကေသာေၾကာင့္ ငရဲသူ ငရဲသားတို႕မွာ ဘာမွမတတ္ႏိုင္ၾကေတာ့ပဲ သနားစဖြယ္ အားငယ္စြာေအာ္ေန ၾကရရွာေသာ မဟာေရာရု၀ငရဲ ၊
(စ) ငရဲသို႕က်ေရာက္ေသာ သတၱ၀ါမ်ားကို ထန္းလံုးေလာက္ၾကီးမား၍ မီးလွ်ံထေသာ သံတံက်င္၌ မလႈပ္ႏိုင္ ေအာင္စိုက္ထားျပီးလွ်င္ ထိုသံတံမွထြက္ေသာ မီးလွ်ံတို႕က အျမဲပူေလာင္ေစတတ္ေသာ တာပနငရဲ ၊
(ဆ) မီးလွ်ံထေနေသာ သံေတာင္ၾကီးႏွင့္ ထိုသံေတာင္၏ေအာက္ေျခ၌ သံတံက်င္ေတြစိုက္ထူထားျပီး ငရဲသူ ငရဲသားတို႕ကို ငရဲထိန္းတို႕က သံေတာင္ေပၚသို႕ မတက္တက္ေအာင္ ရိုက္ႏွက္၍ တင္ၾကျပီး သံေေတာင္ ေပၚသို႕ေရာက္ေသာအခါ ကံၾကမၼာအေလ်ာက္ ေလမုန္တိုင္းေပၚေပါက္၍ ထိုေလမုန္တိုင္းက ေတာင္ေျခ၌ရွိ ေသာတံက်င္ေပၚေရာက္ေအာင္ တိုက္လႊင့္ခ်လိုက္သျဖင့္ တံက်င္အဖ်ား၌ ကားခနဲ စူး၀င္ျခင္းခံၾကရရွာေသာ မဟာတာပနငရဲ ၊
(ဇ) မီးေတာက္မီးလွ်ံမ်ား အၾကားမရွိပဲ တစ္ငရဲလံုးမီးလွ်ံမ်ားဆက္ေနျပီးငရဲသားခ်င္းလည္း ၀ါးက်ည္ေတာက္ အတြင္းမုန္ညွင္းေစ့ကေလးေတြ ျပည့္က်ပ္ေနသကဲ့သို႔ အၾကားမရွိျပည့္က်ပ္ေနေအာင္ ဆင္းရဲဒုကၡ အၾကား အရွိ၊ ဒုကၡမွ လြတ္ကင္း၍ ခ်မ္းသာခြင့္ လံုး၀မရႏိုင္ဘဲ မီးလွ်ံ ၊ သတၱ၀ါ ၊ ဆင္းရဲျခင္း ဒုက ၡဤသံုးမ်ိဳးတို႕ ဆက္စပ္ေနေသာ အ၀ီစိငရဲတို႕ႏွင့္ ထိုငရဲတစ္ထပ္တစ္ထပ္၌ ဘင္ပုပ္ငရဲ၊ ျပာပူငရဲ၊ လက္ပံေတာငရဲ၊ သန္ လ်က္ ရြက္ေတာငရဲ၊ ေၾကးနီေရေတြစီးေနေသာ ၾကိမ္ပိုက္ေခ်ာင္းေခၚ “ေ၀တၱရဏီ” ငရဲ၊ ငရဲငါးထပ္တံတိုင္း ခတ္သကဲသို႕ ရံပတ္၍ေနၾကသည္။
(၂) ဆင္၊ျမင္း၊ကၽြဲ၊ႏြား၊ေခြး၊ၾကက္၊ငွက္၊ငါးလိပ္စေသာ ကုန္းေန၊ေရေန အေျခေလးေခ်ာင္း၊ အေျခ ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ အေျခအမ်ား သတၱ၀ါတို႕ႏွင့္ေၿမြစေသာ အေျခမရွိေသာ သတၱ၀ါမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ တိရစၧာန္အျဖစ္ေရာက္ရိွ ျခင္း။
(၃) တေစၧ၊မွင္စာ၊သရဲ၊သဘက္၊အစိမ္းဖုတ္ေကာင္၊က်တ္ေကာင္ စသည့္ၿပိတၱာျဖစ္ရျခင္း။
(၄) ၿပိတၱာအၾကီးစားမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ေန႔စံညခံ၊ ညခံေန႔စံ စသည္ျဖင့္လည္း ခံေနၾကရရွာေသာ အသူရကာယ္ အရပ္၌က်ေရာက္ရျခင္းတို႕ကို အပါယ္ေလးပါးဟုေခၚပါသည္။
ကပ္သံုးပါး
ပ်က္စီးျခင္းကို ပါဠိလို“ကပၸ” ျမန္မာလို“ကပ္” ဟုေခၚသည္။ ကမၻာၾကီးတစ္ခုလံုး ျပဳတ္ျပဳတ္ျပဳန္းေအာင္ ပ်က္စီးျခင္းႏွင္႕ ကမၻာမပ်က္ေသးဘဲ ၾကားကာလ၌ တရားကင္းမဲ႕၍ အေသဆိုးနဲ႕ေသရေသာပ်က္စီးျခင္း ႏွစ္မ်ဳိးရိွပါသည္။ ကမၻာမပ်က္ခင္အၾကား၌ အေသဆိုးႏွင္႕ေသရျခင္းကို “ကပ္”ဟုေခၚပါသည္။
(၁) သတၱႏၱရကပ္ = လက္နက္ေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီးရျခင္း
(၂) ေရာဂႏၱရကပ္ = အနာေရာဂါေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီးရျခင္း
(၃) ဒုဗၻိကၡႏၱရကပ္ = အစာေရစာျပတ္လပ္မႈေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီးရျခင္း
(၁) သတၱႏၱရကပ္ = လက္နက္ေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီးရျခင္း
(၂) ေရာဂႏၱရကပ္ = အနာေရာဂါေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီးရျခင္း
(၃) ဒုဗၻိကၡႏၱရကပ္ = အစာေရစာျပတ္လပ္မႈေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီးရျခင္း
ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး
အျပစ္ရိွေသာ အရပ္ကို“ရပ္-ျပစ္”ဟုေခၚျပီး ထိုအရပ္သို႕ေရာက္ေနလွ်င္ မဂ္ဖိုလ္ရေအာင္ တရားအားထုတ္ ခြင္႕မရေသာေၾကာင္႕ မဂ္ဖိုလ္ရခြင္႕မရိွျခင္းကို “အျပစ္”ဟုေခၚပါသည္။ ပါဠိေတာ္မ်ား၌ “အကၡဏ”ဟုဆိုျပီး အခြင္႕ေကာင္း ခဏေကာင္းမဟုတ္ေသာ ကာလေဒသ ဟုအဓိပၸာယ္ရပါသည္။
(၁၊၂၊၃) ဘုရားပြင့္ေနဆဲအခါ ငရဲ၊တိရစၧာန္၊ၿပိတၱာ စေသာအပါယ္အရပ္ (အသူရကာယ္ကိုၿပိတၱာမ်ိဳး၌ယူ)
(၄) ဘုရားရွင္ပြင့္ဆဲ ဘုရားရွင္ကိုမဖူးေတြ႕ႏိုင္၊ တရားမနာႏိုင္ၾကရွာေသာ ခႏၶာကိုယ္သာရွိ၍ စိတ္၀ိဉာဏ္ မရွိေသာ အသညသတ္ျဗဟၼာမ်ားႏွင့္ စိတ္၀ိဉာဏ္သာရွိျပီး ခႏၶာကိုယ္မရွိေသာ အရူပျဗဟၼာမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဒီဃာယုနတ္တို႕အရပ္၊
(၅) အစြန္အဖ်ား ေတာေတာင္အၾကား လူရိုင္းမ်ားေနသည့္ ပစၥႏၲရာဇ္အရပ္၊
(၆) ဘုရားပြင့္ဆဲအခါ မိစၧာဒိ႒ိရွိေနျခင္း၊
(၇) ဘုရားပြင့္ဆဲအခါ တရားကိုနားလည္းေလာက္ေသာ ဉာဏ္မရွိသူ၊
(၈) တတ္သိနားလည္ေလာက္ေသာ ဉာဏ္ရွိေသာ္ျငားလည္း ဘုရားမပြင့္ေသာအခါလူ ျဖစ္ရျခင္း။
(၁၊၂၊၃) ဘုရားပြင့္ေနဆဲအခါ ငရဲ၊တိရစၧာန္၊ၿပိတၱာ စေသာအပါယ္အရပ္ (အသူရကာယ္ကိုၿပိတၱာမ်ိဳး၌ယူ)
(၄) ဘုရားရွင္ပြင့္ဆဲ ဘုရားရွင္ကိုမဖူးေတြ႕ႏိုင္၊ တရားမနာႏိုင္ၾကရွာေသာ ခႏၶာကိုယ္သာရွိ၍ စိတ္၀ိဉာဏ္ မရွိေသာ အသညသတ္ျဗဟၼာမ်ားႏွင့္ စိတ္၀ိဉာဏ္သာရွိျပီး ခႏၶာကိုယ္မရွိေသာ အရူပျဗဟၼာမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဒီဃာယုနတ္တို႕အရပ္၊
(၅) အစြန္အဖ်ား ေတာေတာင္အၾကား လူရိုင္းမ်ားေနသည့္ ပစၥႏၲရာဇ္အရပ္၊
(၆) ဘုရားပြင့္ဆဲအခါ မိစၧာဒိ႒ိရွိေနျခင္း၊
(၇) ဘုရားပြင့္ဆဲအခါ တရားကိုနားလည္းေလာက္ေသာ ဉာဏ္မရွိသူ၊
(၈) တတ္သိနားလည္ေလာက္ေသာ ဉာဏ္ရွိေသာ္ျငားလည္း ဘုရားမပြင့္ေသာအခါလူ ျဖစ္ရျခင္း။
ရန္သူမ်ိဳးငါးပါး
(၁) ေရ
(၂) မီး
(၃) မင္း
(၄) ခုိးသူ
(၅) အေမြခံသားဆိုးသမီးဆိုး
(၂) မီး
(၃) မင္း
(၄) ခုိးသူ
(၅) အေမြခံသားဆိုးသမီးဆိုး
၀ိပတၱိတရားေလးပါး
ေဖာက္ျပန္ခြ်တ္ယြင္းခ်က္ကို“၀ိပတၱိ” ဟုေခၚပါသည္။
(၁) ကာလ၀ိပတၱိ = မင္းဆိုး၊ မင္းယုတ္အုပ္စိုးေသာအခါကာလ
(၂) ဂတိ၀ိပတၱိ = အပါယ္ေလးပါးတို႔၌ျဖစ္ရျခင္း စသည့္မေကာင္းေသာ ဂတိိျဖစ္ျခင္းး
(၃) ဥပဓိ၀ိပတၱိ = ရူပါအဆင္းအဂၤါခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း
(၄) ပေယာဂ၀ိပတိၱ = အသိအလိမၼာ ဉာဏ္ပညာ၊ သတိ၀ီရိယမရွိပဲ ျပဳမူ၊ေျပာဆို ၾကံစည္မူကို “ပေယာဂ၀ိပတၱိ” ဟုေခၚသည္။
(၁) ကာလ၀ိပတၱိ = မင္းဆိုး၊ မင္းယုတ္အုပ္စိုးေသာအခါကာလ
(၂) ဂတိ၀ိပတၱိ = အပါယ္ေလးပါးတို႔၌ျဖစ္ရျခင္း စသည့္မေကာင္းေသာ ဂတိိျဖစ္ျခင္းး
(၃) ဥပဓိ၀ိပတၱိ = ရူပါအဆင္းအဂၤါခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း
(၄) ပေယာဂ၀ိပတိၱ = အသိအလိမၼာ ဉာဏ္ပညာ၊ သတိ၀ီရိယမရွိပဲ ျပဳမူ၊ေျပာဆို ၾကံစည္မူကို “ပေယာဂ၀ိပတၱိ” ဟုေခၚသည္။
ဗ်ႆနတရား ငါးပါး
ပ်က္စီးျခင္း၊ဆံုးပါးျခင္းကို ပါဠိလို “ဗ်သန” ဟုေခၚပါသည္။
(၁) ဉာတိဗ်ႆန = ေဆြမ်ိဳးပ်က္စီးျခင္း
(၂) ေဘာဂဗ်ႆန = စည္းစိမ္ဥစၥာ ပ်က္စီးျခင္း
(၃) ေရာဂဗ်ႆန = အနာေရာဂါၿဖစ္ျခင္း
(၄) ဒိ႒ိဗ်ႆန = မွားယြင္းေသာ မိစၧာအယူကိုယူျခင္း
(၅) သီလဗ်ႆန = သီလပ်က္ျခင္း
(၁) ဉာတိဗ်ႆန = ေဆြမ်ိဳးပ်က္စီးျခင္း
(၂) ေဘာဂဗ်ႆန = စည္းစိမ္ဥစၥာ ပ်က္စီးျခင္း
(၃) ေရာဂဗ်ႆန = အနာေရာဂါၿဖစ္ျခင္း
(၄) ဒိ႒ိဗ်ႆန = မွားယြင္းေသာ မိစၧာအယူကိုယူျခင္း
(၅) သီလဗ်ႆန = သီလပ်က္ျခင္း
အခါခပ္သိမ္း…ရပါလို၏အရွင္ဘုရား။
ဤမေကာင္းေသာတရားတို႕မွ အခါခပ္သိမ္း ဘ၀တိုင္းကင္းလြတ္ျငိမ္းသည္ျဖစ္၍ “သံသရာ၌ၾကာရွည္ မက်င္လည္ရဘဲ မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ကို အျမန္ရပါလို၏” ဟုဆုေတာင္းသည္။
ဆုေတာင္း၊ ဆုေပးႏွင္႕ပတ္သက္၍ အလွဴဒါနတခုကိုျပဳ၍ လိုလိုခ်င္ခ်င္ေတာင္းအပ္ေသာဆုကား ထိုေတာင္႕ တတိုင္းပင္ သင္႕ေလ်ာ္ေသာဘ၀၌ အက်ဳိးေပးတတ္ပါသည္။ ဆုေပးမႈေၾကာင္႕ အက်ဳိးရသည္မဟုတ္ဘဲ ကုသိုလ္ကံေၾကာင္႕ အက်ဳိးရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ဆုေတာင္းေပမယ္႕လည္း တကယ္႕လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ ရြံ႕တြန္႕တြန္႕ျဖစ္လာတတ္ေသးပံုကို သဂၤဇာဆရာ ေတာ္ဘုရားၾကီးရဲ႕ စကားပံုအျဖစ္ေရးထားတဲ႕ မႏၱေလးမွာျဖစ္တဲ႕ ပံု၀တၴဳေလးတစ္ပုဒ္ရိွပါတယ္။ ေစ်းေတာင္က ကိုေမာင္ဟာ မႏၱေလးဘုရားၾကီးဆီသြားျပီး၊ ေန႕စဥ္ဘုရားရိွခိုးေအာ္ၾကီးဟစ္က်ယ္နဲ႕ “နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္ကို ရက္တိုတိုနဲ႕ရပါရေစ” ဟုဆုေတာင္းပါတယ္။
ေန႕တိုင္းေအာ္ျပီး ဆုေတာင္းေနတာကို သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ဒီေကာင္တကယ္ နိဗၺာန္ကိုသြားခ်င္တာ ဟုတ္မဟုတ္စံုစမ္းအံုးမယ္ဆိုျပီး တစ္ရက္က်ေတာ႕ သိၾကားမင္းအ၀တ္အစားေတြ ဆိုင္ကေနငွား၀တ္လာျပီး သူကၾကိဳတင္ေရာက္ကာ ဘုရားေနာက္က ကြယ္ေနတယ္။ကိုေမာင္လည္း ဘုရားရိွခိုးျပီးေတာ႕ က်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္နဲ႕ ဆုေတာင္းလိုက္ရာသိၾကားမင္းေယာင္ေဆာင္ထားတဲ႕ သူငယ္ခ်င္းကထြက္လာပါတယ္။
“ဟဲ႕…ငေမာင္၊ငါသိၾကားမင္း၊ မင္းနိဗၺာန္ဆုေတာင္းေနတာၾကာျပီ၊ အဲဒီေတာ႕ ငါလည္းနတ္ျပည္က အလုပ္ ကိစၥေတြနဲ႕မအားလို႕ မလာရဘူး။ ဒီကေန႕ေတာ႕ မင္းကို နိဗၺာန္ပို႕ေပးဖို႕ ငါဆင္းလာခဲ႔ျပီ၊ ကဲလာသြားၾကစို႕” ဆိုေတာ႕ ေၾကာင္ၾကည္႕ေနတယ္။
သိၾကားမင္း အခုလိုက္ရမွာလားတဲ႕၊အခုလိုက္ရမွာေပါ႔၊ အိမ္ျပန္ျပီးေတာ႕ ေျပာအံုးမွျဖစ္မွာ၊ အိမ္ကလူေတြက ေတာ္ၾကာဘယ္သြားမွန္းမသိ၊ အိမ္ျပန္ပါရေစဦး။ အိမ္ျပန္၊ အိမ္ကအမ်ဳိးသမီးနဲ႕ သြားတိုင္ပင္မွျဖစ္မွာဆို ေတာ႕…ေအး…သြားတိုင္ပင္။မင္းကို ငါ(၇)ရက္ပဲ ခြင္႕ေပးမယ္ေနာ္။
အိမ္ျပန္ေရာက္တဲ႕အခါ အိမ္ကအမ်ဳိးသမီးနဲ႕ ျဖစ္သမွ်ကိုအက်ဳိးအေၾကာင္းေျပာတိုင္ပင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးက အေမေလး…ရွင္ဆုေတာင္းျပည္႕တာပဲ၊ သိၾကားေတာင္ လာေခၚမွလိုက္သြားေပါ႔ တိုက္တြန္းတယ္။ ဘာလို႕ ျပန္လာရတာလဲ။ “ဟ”နင္တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္ပါ႔မလားတဲ႕။
အဲဒီေတာ႕ အိမ္ရွင္မက၊ စဥ္းစားမေနနဲ႕ ရွင္လိုက္သာသြားဆိုေတာ႕ “နင္စဥ္းစားဦးေနာ္”တဲ႕။ “ဘာမွမစဥ္းစားဘူး”၊ “နင္မစဥ္းစားလဲ ငါကေတာ႕ စဥ္းစားရအံုးမယ္” လို႕ေျပာသတဲ႕။
စိတ္ဆႏၵမျပတ္ျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။
ထံုးစံအတိုင္း “ၾသကာသ” ရိွခိုးျပီးေနာက္ ဆုေတာင္း၍ ဘုန္းၾကီးကဆုေပးေသာအခါ “အာမဘေႏၱ” ဟုလိုက္ ဆိုၾကပါသည္။ ထိုသို႕ဘုန္းၾကီးက ႏႈတ္တက္ခ်ေပးေသာ ဆုမ်ားကိုအားကိုေနျခင္းထက္ မိမိေတာင္းေသာဆု ႏွင္႕ထိုက္တန္ေအာင္ အပါယ္ေလးပါး စသည္မွလြတ္ေျမာက္ေအာင္ ဒုစရိုက္ကို ေရွာင္ၾကဥ္၍ သုစရိုက္ ကုသိုလ္မ်ားကိုသာျပဳမွသာ နိဗၺာန္ျမန္ျမန္ရေအာင္ ကမၼ႒ာန္းကို အားထုတ္မွ၊ သို႕မဟုတ္ ပါရမီကိုၾကိဳးစား ျဖည္႕မွသာ ဆုေတာင္းအားေလ်ာ္စြာ အက်ဳိးရမည္ျဖစ္ပါသည္။
ကိုးကား။ ။ ဆရာေတာ္အရွင္ဇနကဘိ၀ံသ(ရတနာ႕ဂုဏ္ရည္)
ေဒါက္တာအရွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ (မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္း)
ဆုေတာင္း၊ ဆုေပးႏွင္႕ပတ္သက္၍ အလွဴဒါနတခုကိုျပဳ၍ လိုလိုခ်င္ခ်င္ေတာင္းအပ္ေသာဆုကား ထိုေတာင္႕ တတိုင္းပင္ သင္႕ေလ်ာ္ေသာဘ၀၌ အက်ဳိးေပးတတ္ပါသည္။ ဆုေပးမႈေၾကာင္႕ အက်ဳိးရသည္မဟုတ္ဘဲ ကုသိုလ္ကံေၾကာင္႕ အက်ဳိးရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ဆုေတာင္းေပမယ္႕လည္း တကယ္႕လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ ရြံ႕တြန္႕တြန္႕ျဖစ္လာတတ္ေသးပံုကို သဂၤဇာဆရာ ေတာ္ဘုရားၾကီးရဲ႕ စကားပံုအျဖစ္ေရးထားတဲ႕ မႏၱေလးမွာျဖစ္တဲ႕ ပံု၀တၴဳေလးတစ္ပုဒ္ရိွပါတယ္။ ေစ်းေတာင္က ကိုေမာင္ဟာ မႏၱေလးဘုရားၾကီးဆီသြားျပီး၊ ေန႕စဥ္ဘုရားရိွခိုးေအာ္ၾကီးဟစ္က်ယ္နဲ႕ “နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္ကို ရက္တိုတိုနဲ႕ရပါရေစ” ဟုဆုေတာင္းပါတယ္။
ေန႕တိုင္းေအာ္ျပီး ဆုေတာင္းေနတာကို သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ဒီေကာင္တကယ္ နိဗၺာန္ကိုသြားခ်င္တာ ဟုတ္မဟုတ္စံုစမ္းအံုးမယ္ဆိုျပီး တစ္ရက္က်ေတာ႕ သိၾကားမင္းအ၀တ္အစားေတြ ဆိုင္ကေနငွား၀တ္လာျပီး သူကၾကိဳတင္ေရာက္ကာ ဘုရားေနာက္က ကြယ္ေနတယ္။ကိုေမာင္လည္း ဘုရားရိွခိုးျပီးေတာ႕ က်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္နဲ႕ ဆုေတာင္းလိုက္ရာသိၾကားမင္းေယာင္ေဆာင္ထားတဲ႕ သူငယ္ခ်င္းကထြက္လာပါတယ္။
“ဟဲ႕…ငေမာင္၊ငါသိၾကားမင္း၊ မင္းနိဗၺာန္ဆုေတာင္းေနတာၾကာျပီ၊ အဲဒီေတာ႕ ငါလည္းနတ္ျပည္က အလုပ္ ကိစၥေတြနဲ႕မအားလို႕ မလာရဘူး။ ဒီကေန႕ေတာ႕ မင္းကို နိဗၺာန္ပို႕ေပးဖို႕ ငါဆင္းလာခဲ႔ျပီ၊ ကဲလာသြားၾကစို႕” ဆိုေတာ႕ ေၾကာင္ၾကည္႕ေနတယ္။
သိၾကားမင္း အခုလိုက္ရမွာလားတဲ႕၊အခုလိုက္ရမွာေပါ႔၊ အိမ္ျပန္ျပီးေတာ႕ ေျပာအံုးမွျဖစ္မွာ၊ အိမ္ကလူေတြက ေတာ္ၾကာဘယ္သြားမွန္းမသိ၊ အိမ္ျပန္ပါရေစဦး။ အိမ္ျပန္၊ အိမ္ကအမ်ဳိးသမီးနဲ႕ သြားတိုင္ပင္မွျဖစ္မွာဆို ေတာ႕…ေအး…သြားတိုင္ပင္။မင္းကို ငါ(၇)ရက္ပဲ ခြင္႕ေပးမယ္ေနာ္။
အိမ္ျပန္ေရာက္တဲ႕အခါ အိမ္ကအမ်ဳိးသမီးနဲ႕ ျဖစ္သမွ်ကိုအက်ဳိးအေၾကာင္းေျပာတိုင္ပင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးက အေမေလး…ရွင္ဆုေတာင္းျပည္႕တာပဲ၊ သိၾကားေတာင္ လာေခၚမွလိုက္သြားေပါ႔ တိုက္တြန္းတယ္။ ဘာလို႕ ျပန္လာရတာလဲ။ “ဟ”နင္တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္ပါ႔မလားတဲ႕။
အဲဒီေတာ႕ အိမ္ရွင္မက၊ စဥ္းစားမေနနဲ႕ ရွင္လိုက္သာသြားဆိုေတာ႕ “နင္စဥ္းစားဦးေနာ္”တဲ႕။ “ဘာမွမစဥ္းစားဘူး”၊ “နင္မစဥ္းစားလဲ ငါကေတာ႕ စဥ္းစားရအံုးမယ္” လို႕ေျပာသတဲ႕။
စိတ္ဆႏၵမျပတ္ျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။
ထံုးစံအတိုင္း “ၾသကာသ” ရိွခိုးျပီးေနာက္ ဆုေတာင္း၍ ဘုန္းၾကီးကဆုေပးေသာအခါ “အာမဘေႏၱ” ဟုလိုက္ ဆိုၾကပါသည္။ ထိုသို႕ဘုန္းၾကီးက ႏႈတ္တက္ခ်ေပးေသာ ဆုမ်ားကိုအားကိုေနျခင္းထက္ မိမိေတာင္းေသာဆု ႏွင္႕ထိုက္တန္ေအာင္ အပါယ္ေလးပါး စသည္မွလြတ္ေျမာက္ေအာင္ ဒုစရိုက္ကို ေရွာင္ၾကဥ္၍ သုစရိုက္ ကုသိုလ္မ်ားကိုသာျပဳမွသာ နိဗၺာန္ျမန္ျမန္ရေအာင္ ကမၼ႒ာန္းကို အားထုတ္မွ၊ သို႕မဟုတ္ ပါရမီကိုၾကိဳးစား ျဖည္႕မွသာ ဆုေတာင္းအားေလ်ာ္စြာ အက်ဳိးရမည္ျဖစ္ပါသည္။
ကိုးကား။ ။ ဆရာေတာ္အရွင္ဇနကဘိ၀ံသ(ရတနာ႕ဂုဏ္ရည္)
ေဒါက္တာအရွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ (မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္း)
အားလံုးေသာဓမၼမိတ္ေဆြမ်ား ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာက်န္းမာခ်မ္းသာျပီး အသိပညာမ်ားတိုးပြားပါေစ။
0 comments:
Post a Comment