၃-အေျခခံရင္ ၄-ရမယ္
ယေန႔.... တစ္သုံးလုံးေန႔... (၀၁-၀၁-၁၀)
ဗုဒၶဘာသာမွာ အသုံးျပဳေသာ သုံးဂဏန္း...
ဗုဒၶဘာသာမွာ “စရိယ သုံးပါး”
ဗုဒၶေလာင္းလ်ာႏွင္႔ ဗုဒၶျမတ္စြာတုိ႔သည္ (ဘုရားမျဖစ္ခင္ေရာ၊ ဘုရားျဖစ္ၿပီးပါ) စရိယတရား သုံးပါးကုိ ႏွလုံးသားမွာ ကိန္း၀ပ္ေစလွ်က္ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ က်င္႔ၾကၿမဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စရိယတရား သုံးပါးဆုိတာ “ေလာကတၳစရိယ=ေလာကလူသားအက်ိဳးငွာက်င္႔ျခင္း, ဉာတတၳစရိယ=ေဆြမ်ိဳးမိတ္သဂၤဟအက်ိဳးငွာ က်င္႔ျခင္း, ဗုဒၶတၳစရိယ= ဘုရားျဖစ္ဖုိ႔ရန္ အက်ိဳးငွာ က်င္႔ျခင္း။”
မိမိတုိ႔အေန႔ျဖင္႔ ဤ “အတၳစရိယ (အက်ိဳးစီးပြား) သုံးပါးကုိ က်င္႔သုံးလုိ႔ ရပါတယ္၊ က်င္႔သုံးလည္း က်င္႔သုံးေနၾကပါတယ္။
မိမိတုိ႔ တတ္ႏုိင္သေလာက္ လုပ္ေနၾက, ကူညီေနၾကတဲ႔ အမ်ားေကာင္းက်ိဳးမ်ားသည္ “ေလာကတၳစရိယ”ပါ။
မိဘေဆြမ်ိဳးမ်ားအား ျပန္လည္ ေထာက္ပံ႔, ကူညီေနၾကျခင္းစသည္သည္ “ဉာတတၳစရိယ”ပါ။
မိမိအတြက္ ေကာင္းတာလုပ္၊ ေကာင္းတာေျပာ၊ ေကာင္းတာၾကံေနၾကျခင္းသည္ “အတၱတၳစရိယ” မိမိအတြက္ လုပ္ေနျခင္းပါ။ (“ဗုဒၶအစား မိမိဆုိတဲ႔ “အတၱတၳ”ပါ။)
ဒါက ဗုဒၶေလာင္းလ်ာတုိ႔ ပါရမီျဖည့္စဥ္ကတည္းက က်င္႔သုံးလာတဲ႔ ဗုဒၶဘာသာအေျခခံ “စရိယ သုံးပါး” ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခု... ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ သရဏဂုံသုံးပါး
ဗုဒၶဘာသာအမ်ားစုသည္ သရဏဂုံသုံးပါးကုိ ကုိးကြယ္အားထားရာအျဖစ္ လက္ခံထားကာ ဆည္းကပ္ကုိးကြယ္ၾကပါတယ္။ သရဏဂုံသုံးပါးကုိ ကုိးကြယ္အားထားရာအျဖစ္ လက္ခံထားတယ္, ဆည္းကပ္တယ္ဆုိတာ... ယင္းသရဏဂုံသုံးပါးကုိ မိမိတုိ႔၏ အျပစ္မ်ားကုိ ေဆးေၾကာေပးရန္အတြက္ေတာ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ လမ္းညႊန္ေပးတဲ႔ ဆရာ (၃)ဆူ အေနအားျဖင္႔ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ အားထားၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိတုိ႔လုပ္တဲ႔ မေကာင္းမႈ အျပစ္မ်ားကုိေတာ႔ ဗုဒၶဘာသာအလုိအရ မည္သူတစ္ေယာက္ကမွ် ၾကား၀င္ တာ၀န္ယူလုိ႔ မရပါဘူး။ မိမိလုပ္တဲ႔ အလုပ္ မိမိတုိ႔ကုိယ္တုိင္ပဲ ခံရမယ္၊ စံရမယ္ဆုိတဲ႔ “ကမၼ၀ါဒ”ကုိ ဗုဒၶဘာသာက အေျခခံထားတာပါ။ ကုိယ္ဗုိက္၀ခ်င္ရင္ ကုိယ္တုိင္စားရမယ္... ကုိယ္ဗုိက္၀ဖုိ႔ သူမ်ားက လာစားေပးလုိ႔ မရဘူးေပါ႔၊ ဗုဒၶဘာသာ “ကမၼ၀ါဒ”က အဲဒီလုိပါ။ ဒါက ရတနာ “သုံးပါး”ကုိ လမ္းညႊန္ေပးတဲ႔ ဆရာအေနအားျဖင္႔ ဆည္းကပ္ျခင္း သေဘာ။
ေနာက္တခါ... ဗုဒၶဘာသာမွာ... ပိဋကတ္ “သုံးပုံ”ဆုိတာ ရွိတယ္။
ဘာေတြလဲ... ကုိယ္ႏွင္႔ ႏႈတ္ကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ဗုဒၶျမတ္စြာ ခ်မွတ္ခဲ႔တဲ႔ “စည္းကမ္းသီလ” (Morality) အေၾကာင္းမ်ားကုိ စုစည္းထားတဲ႔ “၀ိနည္းပိဋက”
စိတ္ထမ္းဖုိ႔ နည္းစနစ္၊ လူေနမႈစနစ္စသည္မ်ားပါ၀င္လွ်က္ “သမာဓိ” (Concentration)အေၾကာင္းကုိ ေဟာၾကားထားတဲ႔ “သုတၱန္ပိဋက”
မိမိတုိ႔ ခႏၶာကုိယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ႔ သဘာ၀တရားေတြကုိ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာကာ သိႏုိင္ဖုိ႔ ပညာ (Wisdom)အေၾကာင္းကုိ ေဟာေျပာထားတဲ႔ “အဘိဓမၼာပိဋက”။
ပိဋကသုံးပုံသည္ က်မ္းစာ အေနအားျဖင္႔...
၀ိနည္းပိဋကတ္ = ၀ိနည္း (၅)က်မ္း
အဘိဓမၼာပိဋကတ္= အဘိဓမၼာ(၇)က်မ္း
သုတၱန္ပိဋကတ္=(၃၇)က်မ္း။
သုတၱႏၲပိဋကတ္= ထိုမွ ၾကြင္းေသာ ဗုဒၶစကားေတာ္မ်ားကို သုတၱႏၲပိဋကတ္၌ ထည့္သြင္းသည္။
စုစုေပါင္း (၄၉)က်မ္း ျဖစ္သည္။ ၄င္း (၄၉)အုပ္ကုိ လုိရင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္လုိက္ေတာ႔ (သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ) သုံးပါးပဲ ရွိပါတယ္။
သီလကုိ အေျခခံလွ်က္ သမာဓိသည္သုိ႔ တက္လွမ္းရမယ္၊ ဒါမွ ပညာက ထက္ျမက္မယ္။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ စိတ္မၿငိမ္တဲ႔အခါ ကုိယ္က်က္ထားတဲ႔ စာေတာင္ မမွတ္မိတဲ႔အခါမ်ိဳး, ျပန္စဥ္းစားမရတာမ်ိဳးစသည္ ျဖစ္ဘူးမွာပါ။
မိမိက စင္ၾကယ္သင္႔တဲ႔ သီလမစင္ၾကယ္ဘူးဆုိရင္ “သမာဓိ”အေျခခံကာ တည္ေဆာက္ရတဲ႔ မိမိစိတ္ေလးက ဂနာၿငိမ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ စိတ္ဂနာမၿငိမ္ရင္ ပညာဟာ စူးရွမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပိဋကတ္သုံးပုံရဲ႕ အေျခခံ (သုိ႔မဟုတ္) ဗုဒၶတရားေတာ္ဟာ ဤကဲ႔သုိ႔လည္း အခ်ိပ္အဆက္အေနအားျဖင္႔ အေၾကာင္းအက်ိဳး ဆက္စပ္ေနတာပါ။ ဒါက ပိဋကတ္သုံးပုံရဲ႕ အႏွစ္သာရ သုံးပါးပါ။
မိမိဘ၀လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ အေျခခံ စရိယတရား (၃)ပါးကုိ က်င္႔ရမယ္။ စရိယသုံးပါးသည္ သတၱ၀ါမွန္းသမွ် ကင္းလုိ႔ မရပါဘူး၊ လူသားကလည္း လူသားအေလ်ာက္၊ နတ္ကလည္း နတ္အေလ်ာက္၊ တိရစၦာန္ကလည္း တိရစၦာန္အေလ်ာက္ က်င္႔ၾကရပါတယ္။ လူသားႏွင္႔ နတ္ကေတာ႔ က်င္႔တာ ဟုတ္ပါတယ္။
တိရစၦာန္ေတြက က်င္႔စဥ္ရွိလုိ႔လားလုိ႔ ေစာဒက တတ္စရာ ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔မွာလည္း... မိခင္ကေန သားသမီးမ်ားအေပၚ အစာေကၽြးျခင္း၊ ႏု႔ိတုိက္ျခင္းစသည္မ်ားျဖင္႔ ဉာတတၳစရိယကုိက်င္႔ၾကပါတယ္။ ဘုရားေလာင္း ေက်းမင္းဆုိရင္... အေပါင္းအေဖာ္အမ်ားအတြက္ က်င္႔ခဲ႔တဲ႔ ေလာကတၳစရိယလည္း ရွိခဲ႔ဘူးပါတယ္။ တိရစၦာန္မ်ားမွာလည္း ဒီက်င္႔စဥ္၀တၱရားမ်ား ရွိတယ္ဆုိတာပါ။
ဒီက်င္႔စဥ္သုံးပါးကုိ အေျခခံ... သရဏဂုံသုံးပါးဟူေသာ ဆရာ သုံးဆူကုိ ဆည္ကပ္နည္းခံ.... သီလ, သမာဓိ, ပညာကုိ က်င္႔သုံးပြားမ်ားမယ္ဆုိရင္ ေလးနက္နဲ႔ ေလးပါးသစၥာကုိ ဗုဒၶဘာသာအလုိအရ ရရွိပါလိမ္႔မယ္ဆုိတာ တင္ျပရင္း....
ဗုဒၶဘာသာအေျခခံ “သုံး”၏ တရားကုိယ္ အထက္ပါ အႏွစ္သာရတရားမ်ားကုိ က်င္႔“သုံး”၊ လုိက္နာၾကၿပီး ေလးနက္တဲ႔ တရားမ်ားသိႏုိင္ၾကပါေစ
ဗုဒၶဘာသာမွာ အသုံးျပဳေသာ သုံးဂဏန္း...
ဗုဒၶဘာသာမွာ “စရိယ သုံးပါး”
ဗုဒၶေလာင္းလ်ာႏွင္႔ ဗုဒၶျမတ္စြာတုိ႔သည္ (ဘုရားမျဖစ္ခင္ေရာ၊ ဘုရားျဖစ္ၿပီးပါ) စရိယတရား သုံးပါးကုိ ႏွလုံးသားမွာ ကိန္း၀ပ္ေစလွ်က္ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ က်င္႔ၾကၿမဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စရိယတရား သုံးပါးဆုိတာ “ေလာကတၳစရိယ=ေလာကလူသားအက်ိဳးငွာက်င္႔ျခင္း, ဉာတတၳစရိယ=ေဆြမ်ိဳးမိတ္သဂၤဟအက်ိဳးငွာ က်င္႔ျခင္း, ဗုဒၶတၳစရိယ= ဘုရားျဖစ္ဖုိ႔ရန္ အက်ိဳးငွာ က်င္႔ျခင္း။”
မိမိတုိ႔အေန႔ျဖင္႔ ဤ “အတၳစရိယ (အက်ိဳးစီးပြား) သုံးပါးကုိ က်င္႔သုံးလုိ႔ ရပါတယ္၊ က်င္႔သုံးလည္း က်င္႔သုံးေနၾကပါတယ္။
မိမိတုိ႔ တတ္ႏုိင္သေလာက္ လုပ္ေနၾက, ကူညီေနၾကတဲ႔ အမ်ားေကာင္းက်ိဳးမ်ားသည္ “ေလာကတၳစရိယ”ပါ။
မိဘေဆြမ်ိဳးမ်ားအား ျပန္လည္ ေထာက္ပံ႔, ကူညီေနၾကျခင္းစသည္သည္ “ဉာတတၳစရိယ”ပါ။
မိမိအတြက္ ေကာင္းတာလုပ္၊ ေကာင္းတာေျပာ၊ ေကာင္းတာၾကံေနၾကျခင္းသည္ “အတၱတၳစရိယ” မိမိအတြက္ လုပ္ေနျခင္းပါ။ (“ဗုဒၶအစား မိမိဆုိတဲ႔ “အတၱတၳ”ပါ။)
ဒါက ဗုဒၶေလာင္းလ်ာတုိ႔ ပါရမီျဖည့္စဥ္ကတည္းက က်င္႔သုံးလာတဲ႔ ဗုဒၶဘာသာအေျခခံ “စရိယ သုံးပါး” ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခု... ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ သရဏဂုံသုံးပါး
ဗုဒၶဘာသာအမ်ားစုသည္ သရဏဂုံသုံးပါးကုိ ကုိးကြယ္အားထားရာအျဖစ္ လက္ခံထားကာ ဆည္းကပ္ကုိးကြယ္ၾကပါတယ္။ သရဏဂုံသုံးပါးကုိ ကုိးကြယ္အားထားရာအျဖစ္ လက္ခံထားတယ္, ဆည္းကပ္တယ္ဆုိတာ... ယင္းသရဏဂုံသုံးပါးကုိ မိမိတုိ႔၏ အျပစ္မ်ားကုိ ေဆးေၾကာေပးရန္အတြက္ေတာ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ လမ္းညႊန္ေပးတဲ႔ ဆရာ (၃)ဆူ အေနအားျဖင္႔ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ အားထားၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိတုိ႔လုပ္တဲ႔ မေကာင္းမႈ အျပစ္မ်ားကုိေတာ႔ ဗုဒၶဘာသာအလုိအရ မည္သူတစ္ေယာက္ကမွ် ၾကား၀င္ တာ၀န္ယူလုိ႔ မရပါဘူး။ မိမိလုပ္တဲ႔ အလုပ္ မိမိတုိ႔ကုိယ္တုိင္ပဲ ခံရမယ္၊ စံရမယ္ဆုိတဲ႔ “ကမၼ၀ါဒ”ကုိ ဗုဒၶဘာသာက အေျခခံထားတာပါ။ ကုိယ္ဗုိက္၀ခ်င္ရင္ ကုိယ္တုိင္စားရမယ္... ကုိယ္ဗုိက္၀ဖုိ႔ သူမ်ားက လာစားေပးလုိ႔ မရဘူးေပါ႔၊ ဗုဒၶဘာသာ “ကမၼ၀ါဒ”က အဲဒီလုိပါ။ ဒါက ရတနာ “သုံးပါး”ကုိ လမ္းညႊန္ေပးတဲ႔ ဆရာအေနအားျဖင္႔ ဆည္းကပ္ျခင္း သေဘာ။
ေနာက္တခါ... ဗုဒၶဘာသာမွာ... ပိဋကတ္ “သုံးပုံ”ဆုိတာ ရွိတယ္။
ဘာေတြလဲ... ကုိယ္ႏွင္႔ ႏႈတ္ကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ဗုဒၶျမတ္စြာ ခ်မွတ္ခဲ႔တဲ႔ “စည္းကမ္းသီလ” (Morality) အေၾကာင္းမ်ားကုိ စုစည္းထားတဲ႔ “၀ိနည္းပိဋက”
စိတ္ထမ္းဖုိ႔ နည္းစနစ္၊ လူေနမႈစနစ္စသည္မ်ားပါ၀င္လွ်က္ “သမာဓိ” (Concentration)အေၾကာင္းကုိ ေဟာၾကားထားတဲ႔ “သုတၱန္ပိဋက”
မိမိတုိ႔ ခႏၶာကုိယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ႔ သဘာ၀တရားေတြကုိ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာကာ သိႏုိင္ဖုိ႔ ပညာ (Wisdom)အေၾကာင္းကုိ ေဟာေျပာထားတဲ႔ “အဘိဓမၼာပိဋက”။
ပိဋကသုံးပုံသည္ က်မ္းစာ အေနအားျဖင္႔...
၀ိနည္းပိဋကတ္ = ၀ိနည္း (၅)က်မ္း
အဘိဓမၼာပိဋကတ္= အဘိဓမၼာ(၇)က်မ္း
သုတၱန္ပိဋကတ္=(၃၇)က်မ္း။
သုတၱႏၲပိဋကတ္= ထိုမွ ၾကြင္းေသာ ဗုဒၶစကားေတာ္မ်ားကို သုတၱႏၲပိဋကတ္၌ ထည့္သြင္းသည္။
စုစုေပါင္း (၄၉)က်မ္း ျဖစ္သည္။ ၄င္း (၄၉)အုပ္ကုိ လုိရင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္လုိက္ေတာ႔ (သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ) သုံးပါးပဲ ရွိပါတယ္။
သီလကုိ အေျခခံလွ်က္ သမာဓိသည္သုိ႔ တက္လွမ္းရမယ္၊ ဒါမွ ပညာက ထက္ျမက္မယ္။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြ စိတ္မၿငိမ္တဲ႔အခါ ကုိယ္က်က္ထားတဲ႔ စာေတာင္ မမွတ္မိတဲ႔အခါမ်ိဳး, ျပန္စဥ္းစားမရတာမ်ိဳးစသည္ ျဖစ္ဘူးမွာပါ။
မိမိက စင္ၾကယ္သင္႔တဲ႔ သီလမစင္ၾကယ္ဘူးဆုိရင္ “သမာဓိ”အေျခခံကာ တည္ေဆာက္ရတဲ႔ မိမိစိတ္ေလးက ဂနာၿငိမ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ စိတ္ဂနာမၿငိမ္ရင္ ပညာဟာ စူးရွမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပိဋကတ္သုံးပုံရဲ႕ အေျခခံ (သုိ႔မဟုတ္) ဗုဒၶတရားေတာ္ဟာ ဤကဲ႔သုိ႔လည္း အခ်ိပ္အဆက္အေနအားျဖင္႔ အေၾကာင္းအက်ိဳး ဆက္စပ္ေနတာပါ။ ဒါက ပိဋကတ္သုံးပုံရဲ႕ အႏွစ္သာရ သုံးပါးပါ။
မိမိဘ၀လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ အေျခခံ စရိယတရား (၃)ပါးကုိ က်င္႔ရမယ္။ စရိယသုံးပါးသည္ သတၱ၀ါမွန္းသမွ် ကင္းလုိ႔ မရပါဘူး၊ လူသားကလည္း လူသားအေလ်ာက္၊ နတ္ကလည္း နတ္အေလ်ာက္၊ တိရစၦာန္ကလည္း တိရစၦာန္အေလ်ာက္ က်င္႔ၾကရပါတယ္။ လူသားႏွင္႔ နတ္ကေတာ႔ က်င္႔တာ ဟုတ္ပါတယ္။
တိရစၦာန္ေတြက က်င္႔စဥ္ရွိလုိ႔လားလုိ႔ ေစာဒက တတ္စရာ ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔မွာလည္း... မိခင္ကေန သားသမီးမ်ားအေပၚ အစာေကၽြးျခင္း၊ ႏု႔ိတုိက္ျခင္းစသည္မ်ားျဖင္႔ ဉာတတၳစရိယကုိက်င္႔ၾကပါတယ္။ ဘုရားေလာင္း ေက်းမင္းဆုိရင္... အေပါင္းအေဖာ္အမ်ားအတြက္ က်င္႔ခဲ႔တဲ႔ ေလာကတၳစရိယလည္း ရွိခဲ႔ဘူးပါတယ္။ တိရစၦာန္မ်ားမွာလည္း ဒီက်င္႔စဥ္၀တၱရားမ်ား ရွိတယ္ဆုိတာပါ။
ဒီက်င္႔စဥ္သုံးပါးကုိ အေျခခံ... သရဏဂုံသုံးပါးဟူေသာ ဆရာ သုံးဆူကုိ ဆည္ကပ္နည္းခံ.... သီလ, သမာဓိ, ပညာကုိ က်င္႔သုံးပြားမ်ားမယ္ဆုိရင္ ေလးနက္နဲ႔ ေလးပါးသစၥာကုိ ဗုဒၶဘာသာအလုိအရ ရရွိပါလိမ္႔မယ္ဆုိတာ တင္ျပရင္း....
ဗုဒၶဘာသာအေျခခံ “သုံး”၏ တရားကုိယ္ အထက္ပါ အႏွစ္သာရတရားမ်ားကုိ က်င္႔“သုံး”၊ လုိက္နာၾကၿပီး ေလးနက္တဲ႔ တရားမ်ားသိႏုိင္ၾကပါေစ
ေရးသားသူ
0 comments:
Post a Comment