အသက္ရွည္ေဆး

သ, မ, ေထာ, ပ်ား, ေတာကက်ား, သက္ကား ရာေက်ာ္ရွည္လတံ႔။

သ-သၾကား။
မ-မက်ီးႏွစ္။
ေထာ-ေထာပတ္။
ပ်ား-ပ်ားရည္။
ေတာကက်ား-ဆင္တုန္းမႏြယ္ အမႈန္႔။

ဆတူ ေရာသမေမြျပီး မနက္တႀကိမ္ ညတႀကိမ္ လဘက္စားဇြန္းစာ စားက ဓာတ္ေလးပါးညီညြတ္၍ အသက္ရာေက်ာ္ ရွည္မည္။

( ေညာင္သံုးပင္ ဆရာေတာ္-မိုးကုတ္ )

ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာ ႏႈိင္းယွဥ္ေဝဖန္ခ်က္ ( ၄ )

( ယခင္လမွ အဆက္ )

ငါဘုရားပရိနိဗၺာန္စံျပီးသည့္ေနာက္ တေယာက္ေသာပုဂၢိဳလ္က အယူအဆသစ္ တင္သြင္းလာေတာ့မယ္ဆိုရင္ အဲဒီဝါဒကို ပိဋကတ္သံုးပံုထဲမွာ ထည့္ၾကည့္လိုက္ပါ။ ညွိၾကည့္လိုက္ပါ။ သုတၱန္ေတြထဲ ထည့္ၾကည့္၊ ကိုက္ညီတယ္၊ ဝင္သြားတယ္ဆိုရင္ ဒါ လက္ခံႏိုင္တယ္။ သုတၱန္မွာ မဝင္ရင္ ဝိနည္းမွာထည့္ၾကည့္ပါ၊ ဝိနည္းထဲ ဝင္သြားသလား၊ ဒါဆိုရင္ ေကာင္းတယ္၊ မဝင္ဘူးဆိုရင္ အဘိဓမၼာထဲမွာ ထည့္ၾကည့္ပါ။ အဲဒါ အံဝင္ခြင္က် ဝင္သြားရင္ေကာင္းတယ္၊ သုတၱန္ ဝိနည္း အဘိဓမၼာ ဘယ္မွာမွမဝင္ဘူးဆိုရင္ အ႒ကထာမွာထည့္ၾကည့္ ၊ အ႒ကထာထဲဝင္သြားတယ္၊ ညီညြတ္တယ္ဆိုရင္ ေကာင္းတယ္၊ အ႒ကထာထဲမွာ မဝင္ဘူးဆိုရင္ ဋီကာထဲမွာ ထည့္ၾကည့္ပါ။ ဝင္သြားရင္ေကာင္းတယ္၊ ဘယ္မွာမွ ထည့္လို႔မရရင္ အာစရိယဝါဒႏွင့္ ညွိၾကည့္ပါ၊ အာစရိယဝါဒဆိုတာ အရွင္မဟာကႆပ၊ အရွင္အာနႏၵာ၊ အရွင္ဥပါလိတို႔လို ပုဂိၢဳလ္မ်ားကို ေျပာတာ။ အာစရိယဝါဒထဲ ဝင္သြားတယ္ဆိုရင္လဲ ေတာ္ပါေသးတယ္။ အဲဒီေလးမ်ိဳးႏွင့္ ညွိလို႔မရတဲ့ အယူအဆဝါဒမ်ိဳးဆိုရင္ ပစ္ပယ္လိုက္။ အဲဒါ မဟာပေဒသေလးပါးပဲ။

ပါဠိေတာ္ရယ္၊ အ႒ကထာရယ္၊ ဋီကာရယ္၊ အာစရိယဝါဒရယ္ အားလံုးေလးပါးေပါ့။ အဲဒီ အားကိုးအားထားျပဳရမဲ့ အာစရိယဆိုတာက မဟာပေဒသေလးပါးကို လိုက္နာက်င့္ေဆာင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး ျဖစ္ရမယ္။
လက္မခံတဲ့ဆရာမ်ိဳးနဲ႔ဆိုရင္ မျဖစ္ျပန္ဘူး။ ပါဠိေတာ္ အ႒ကထာ ဋီကာေတြကို ကၽြမ္းက်င္တဲ့ပုဂိၢဳလ္္ ျဖစ္ဖို႔လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ဝါဒကြဲမ်ားကို မဟာပေဒသႏွင့္သြင္းညွိျပီး ကိုက္ညီဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ။ ဒါဟာ သာသနာကို ၾကည့္ညိဳတဲ့ပုဂိဳၢလ္ေတြ အေက်အလည္သိထားဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ေနာက္ျပီး တန္ခိုးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေျပာစရာေတြရွိတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေကဝဋသုတ္ ေဟာတဲ့အခါက်မွ ေဟာျပမယ္။ အခုေတာ့ ဝါဒဆိုင္ရာကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ဒါေလာက္ပဲ မွတ္ထားဦး။

( ျမတ္ဗုဒၶရုပ္ကလာပ္ မီးရႈိ႔၍ မေလာင္)
ျမတ္စြာဘုရားပ်ံလြန္ျပီး ရုပ္ကလာပ္ေတာ္ကို ကုသိနာရံုအေရွ႔ဘက္ နံ႔သာထင္းပံုေပၚမွာ တင္ျပီး မီးပူေဇာ္ၾကဖို႔ ေဆာင္ရြက္္ၾကတယ္။ အဲဒီအခါမွာ မလႅာမင္းမ်ားက မီးရိႈ႔ဖို႔ ျပင္ဆင္ၾကတာ။ မီးက ရိႈ႔လို႔မေလာင္ဘူး။ အရွင္အႏုရုဒါၶက ၾကည့္ေနတယ္။ ထင္းပံုႀကီးက မီးမစြဲႏိုင္ဘူး။ ေနာက္ေတာ့ နတ္ေတြက အရွင္အႏုရုဒါၶကို လာေလွ်ာက္ၾကတယ္။ အခုအခါမွာ အင္မတန္အေရးႀကီးပုဂၢိဳလ္ မေရာက္လာေသးလို႔ မီးမေလာင္တာပါ။ လာမည့္ သာသနာေတာ္တရပ္လံုး ပခံုးေပၚလြဲေျပာင္းတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ေရာက္ေအာင္ေစာင့္ပါဦး၊ အေလာင္းေတာ္ကို ဖူးေျမာ္ခြင့္ေပးပါဦး။ မီးသျဂႋဳဟ္ မေစာပါနဲ႔။ သာသနာေတာ္ကို ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္မည့္ပုဂိၢဳလ္က လာေနတုန္းရွိပါေသးတယ္။ ေရာက္ေအာင္ေစာင့္ပါဦး။ သာသနာေတာ္ႀကီးတရပ္လံုးကို အရွင္အာနႏၵာလဲ မထမ္းေဆာင္ႏိုင္ဘူး။ အရွင္အႏုရုဒါၶ၊ အရွင္ဥပါလိတို႔လဲ မထမ္းေဆာင္ႏိုင္ဘူး။ ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ပခံုးလႊဲေျပာင္းေပးထားတဲ့ ပုဂိၢဳလ္က အရွင္မဟာကႆပသာ ျဖစ္ပါတယ္။

( အရွင္မဟာကႆပ တာဝန္ )
အရွင္မဟာကႆပရဲ႔ ဂုဏ္စြမ္းရည္ကို သိျမင္ျပီး ဘဒၵိယတိုင္းျပည္က အရွင္မဟာကႆပအေလာင္း လူ၀တ္နဲ႔ ရာဇျဂိဳဟ္ျပည္ကို ၾကြလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမတ္စြာဘုရားက ေျခာက္မိုင္ေလာက္သြားႀကိဳျပီး ေစာင့္ေနခဲ့ဖူးပါတယ္။ အရွင္မဟာကႆပ ရဟန္းမျဖစ္မီ လူ႔ဘ၀ကစျပီး ႀကိဳဆိုတာဟာ-ဒီပုဂိၢဳလ္ဟာ ငါဘုရားမရွိတဲ့ေနာက္ သာသနာကို ထိန္းသိမ္းမယ့္ပုဂိၢဳလ္ ျဖစ္လာမယ္ဆိုတာ ႀကိဳတင္ျမင္ေတာ္မူလို႔-ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာသမားေတြက ခ်ီးေျမာက္တဲ့ေနရာမွာ ဒီလိုႀကိဳတင္ေျမာ္ျမင္ျပီး ျမင္ၾကတာဟာ အလြန္အံ႔ၾကခ်ီးက်ဴးစရာ ေကာင္းတယ္။ ဒီအရည္အခ်င္းကို ဧကဒႆီလို႔ ေခၚရမွာေပါ့။ အနာဂတ္ရွည္ ေဝးစြာေသာကာလကို ေမွ်ာ္ျပီး ျမင္တတ္တဲ့ပုဂိၢဳလ္ျမတ္ေတြပဲ။ ဒီလိုပုဂိၢဳလ္မ်ိဳးကို ေလာကစကၡဳ (ေလာကမ်က္လံုး) လို႔လဲေခၚရတယ္။ ရွင္မဟာကႆပက ေဆြမ်ိဳးေတြလဲ အလြန္ေပါတယ္။ သူေဌးမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ရွင္မဟာကႆပကို ေဆြမ်ိဳးေတြက အလြန္ႏူးညံ႔ျပီး ေခ်ာမြတ္ေနတဲ့ ကာသိတိုင္းျဖစ္အဝတ္ကို ႏွစ္ထပ္သကၤန္းႀကီး ခ်ဳပ္ျပီး လွဴလိုက္ၾကတာကို အရွင္မဟာကႆပက ပခံုးေပၚတင္လာတယ္။ ဘုရားရွင္အနီးေရာက္လို႔ ရွိခိုးဦးခ်တဲ့အခါ ဘုရားရွင္က အဲဒီသကၤန္းကို ကိုင္ၾကည့္ျပီးေတာ့ ေခ်ာေမြ႔လိုက္တာ၊ ႏူးညံ႔လိုက္တာ ဆိုျပီး ခ်ီးမြမ္းစကား ေျပာတယ္။ ဒီေတာ့ ကႆပအရွင္က ျမတ္စြာဘုရား ႏွစ္သက္တယ္ဆိုျပီး သူ႔ပခံုးေပၚက သကၤန္းႀကီးကို ကပ္လွဴလိုက္တယ္။ ဘုရားကိုယ္ေတာ္က ရွင္မဟာကႆပ တိစီဝရိတ္ဓုတင္ ေဆာင္ေတာ္မူတာ သိတယ္။ အျမဲ ေတာမွာေနတယ္။ ဓုတင္ ၁၃-ပါးကို အျမဲေဆာင္ေတာ္မူတယ္။ ဓုတင္ပုဂိၢဳလ္ျဖစ္ေတာ့ တေန႔လံုးမွာ တထပ္တည္း တထိုင္တည္းသာ ဘုဥ္းေပးေတာ္မူတယ္။ ဒီလိုပုဂိၢဳလ္ျမတ္မ်ိဳး သာသနာေတာ္မွာ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေစေတာ္မူဖို႔ အထူးေရြးခ်ယ္ေတာ္မူတာ။ တိစီဝရိတ္ေဆာင္ သံဃာေတာ္က သူ႔သကၤန္းႀကီး ဘုရားလွဴလိုက္ေတာ့ သူ႔မွာ သကၤန္းႏွစ္ထည္သာ က်န္ေတာ့တယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက သူကိုယ္တိုင္ ေဆာင္ထားတဲ့ ႏွစ္ထပ္သကၤန္း ၾကမ္းၾကမ္းထူထူႀကီးကို အရွင္မဟာကႆပ ပခံုးေပၚ တင္ေပးလိုက္တယ္။ ေနာင္လာမည့္ သာသနာေတာ္ကို ပခံုးလႊဲေပးလိုက္တာ ျဖစ္တယ္။

( ေလာက္အျပည့္နဲ႔ အဝတ္ ေလွ်ာ္ဖြပ္ယူေသာ ျမတ္ဗုဒၶ)
ဘုရားရွင္ရဲ႔ ပံ႔သကူသကၤန္းကလဲ အလြန္မြန္ျမတ္တဲ့ သကၤန္း။ ဘုရားကိုယ္ေတာ္တိုင္ သုႆာန္သြားျပီး ပုဏၰာဆိုတဲ့ ကၽြန္မတေယာက္ အေလာင္းက ခြါယူလာခဲ့တာ။ ပုဏၰာကၽြန္မအေလာင္းကို ပိတ္ေတြနဲ႔တင္းက်ပ္ေအာင္စည္းျပီး သခ်ႋဳင္းမွာ သြားေတြ႔ေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက ပုပ္ပြေနတဲ့ အေလာင္းေကာင္ေပၚကအဝတ္ကို ခြါယူတယ္။ အသားေတြပါ ကပ္ပါလာျပီး တရွဲရွဲျမည္ေအာင္ ခြါယူလိုက္ေတာ့ ေလာက္ေတြ တဖြားဖြားတက္ေနတာကို ဝါးျခမ္းျပားနဲ႔ ျခစ္ထုတ္ရတာ။ တျပည္ေလာက္ရတယ္။ အဲဒီအသားပုပ္ေတြ ကပ္ေနတဲ့အဝတ္ကို အေလာင္းေကာင္က ခဲခဲယဥ္းယဥ္း ခြါယူျပီး အစိရဝတီျမစ္ထဲမွာ ေရေလွ်ာ္ေတာ္မူတယ္။ ဒီအခါမွာ မဟာပထဝီေျမႀကီး ျပင္းစြာလႈပ္သြားတယ္။ အဲဒီအဝတ္စကို သကၤန္းခ်ဳပ္၊ အညိဳေရာင္ဆိုးျပီးေတာ့ ဘုရားသံုးေဆာင္ေတာ္မူတာ။ အဲဒီလိုပံ႔သကူ သကၤန္းဟာ ျမတ္လြန္းလို႔ ဥကၠ႒ပံ႔သကူလို႔ ေခၚတယ္။ ဒီထက္ညံ႔တဲ့ ပံ႔သကူမ်ိဳးကိုေတာ့ ၾသမက ပံ႔သကူလို႔ေခၚတယ္။

အခုေခတ္မွာလဲ ပံ႔သကူပစ္တာ ရွိၾကပါတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ ဆိုင္ေပၚက အေကာင္းဆံုးသကၤန္း ဝယ္ယူျပီး စင္စင္ၾကယ္ၾကယ္ လံုလံုျခံဳျခံဳထုပ္ျပီး ဖုန္မတင္ေအာင္ ဖံုးဖိျပီး ထားတတ္ၾကတယ္။ ျပီးေတာ့မွ ဆရာေတာ္မ်ား ၾကြလာမည့္လမ္းမွာ ခ်ထားျပီး ဘယ္ဆရာေတာ္ ေကာက္ယူသြားသလဲဆိုတာ ကြယ္ရာက ေခ်ာင္းၾကည့္ေလ့ရွိတယ္။ ပံ႔သကူဆိုတာ ေျမမႈန္အထပ္ထပ္ ေပကပ္ေနျပီး ေျမေပၚပစ္ထားတာ။ အခုေတာ့ ေျမမလိမ္း၊ ရႊံ႔မတင္၊ ဖုန္မဝင္ေအာင္ အေပၚကအဝတ္အထည္ေတြဖံုးျပီး ထားေလ့ရွိၾကတယ္။ ဘုန္းႀကီး သပိတ္အိုင္မွာေနတုန္းက ကိုယ္တိုင္ေကာက္ယူျပီး သံုးဖူးတာ။ ကိုယ္ေတြ႔ေျပာျပေနတာ။ အဲဒီပုဏၰာအေလာင္းက ခြါယူထားတဲ့သကၤန္းကို ဘုရားရွင္က ရွင္မဟာကႆပ ပခံုးေပၚ တင္ေပးလိုက္တယ္။ ဒီသာသနာတခုလံုးကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ တာဝန္ကို ငါ့အပ္လိုက္တာပဲဆိုတာ အရွင္ကလဲ နားလည္ေတာ္မူတယ္။ ဘုရားမရွိတဲ့ေနာက္ သာသနာေတာ္ကို ငါေစာင့္ေရွာက္ရမယ္။ ငါ့ပခံုးေပၚ သာသနာတခုလံုး ေရာက္သြားျပီ။ အဲဒါ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္တိုင္ သာသနာ့တာဝန္ကို လႊဲအပ္ခဲ့ပံု ေထရဝါဒပံုစံပဲ။ မဟာယာနေခါင္းေဆာင္ေရြးပံုက တမ်ိဳး။ ဒါေနာက္ပိုင္း ေျပာျပမယ္။