စကားဝါပြင့္စ ကဆုန္လ (မၾကာမီ က်ေရာက္လာေတာ့မယ့္ မဟာေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္ႀကီးကုိႀကိဳဆုိေသာ အားျဖင့္)

ကဆုန္လသည္ ျမန္မာ့တစ္ဆယ့္နွစ္လတြင္ ဒုတိယေျမာက္လျဖစ္၍ေႏြဥတု၌ပါဝင္ေသာ လတစ္လျဖစ္
သည္။ ထုိေၾကာင့္ ကဆုန္လသည္ အပူဓာတ္လြန္ကဲေသာလတစ္လျဖစ္သျဖင့္ ျမစ္ေခ်ာင္း၊ အင္းအုိင္မ်ား၌
ေရခန္းေျခာက္တတ္ၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရွးျမန္မာႀကီးက “တန္ခူးေရကုန္၊ ကဆုန္ေရခန္း”ဟု ဆုိရုိးျပဳခဲ့
ၾကဟန္တူေပသည္။ သုိ႔ေသာ္ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ မုတ္သုန္ေလျပင္းတုိက္ခတ္၍ မုတ္သုန္မုိး တစ္ျပဳိက္ႏွစ္
ၿပဳိက္မွ် ရြာသြန္းတတ္သည္လည္း ရွိပါ၏။
ကဆုန္လ၏ ရာသီပန္းမွာ စကားဝါပန္းေခၚစံကားပန္းျဖစ္၍ ရာသီပြဲေတာ္မွာေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္အ
ျဖစ္ထင္ရွားသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္ ေရွးျမန္မာႀကီးတုိ႔သည္ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔ေသာ ေရျပတ္ေသာ
ကဆုန္လတြင္ မိမိတုိ႔ဗုဒၶဘာသာအရ အျမတ္တနိဳး တန္ဖုိးထားေသာ မဟာေဗာဓီပင္မ်ားကုိ မညႈိးမႏြမ္းလန္းဆန္းရွင္သန္ႀကီးထြားေစရန္ ဟူေသာ ဆႏၵမြန္ျဖင့္ ေရသြန္းေလာင္းပူေဇာ္ၾကရာမွ ေညငာင္ေရသြန္းေလာင္းေသာ ရုိးရာဓေလ့ေပၚေပါက္လာရည္ဟု အဆုိရွိပါသည္။
ကဆုန္လကုိ ပုဂံေခတ္ေက်ာက္စာတုိ႔တြင္ “ကုဆုန္၊ ကူဆုန္၊ ကဆုန္၊ ခူဆုန္၊ ခုဆုန္” စသည္ျဖင့္မူကြဲအမ်ိဳးမ်ိဳးေရးသားေခၚေဝၚခဲ့သည္ကုိေတြ႔ရေၾကာင္း သမုိင္းသုေတသီတုိ႔၏ အဆုိအရသိရေပ
သည္။အခ်ိဳ႕ကမႈ“ကဆုန္”မွာမူလေဝါဟာရျဖစ္၍ က်န္ေဝါဟာရမ်ားမွာ တစ္ဆင့္တစ္ဆင့္ေရြ႕လ်ားေျပာင္းလဲ
ေသာ ေဝါဟာရမ်ားသာျဖစ္သည္ ဟုဆုိၾကျပန္သည္။ ဤတြင္ ကဆုန္ကုိ “ေရသြန္းေလာင္းေသာလ၊ ေရေလာင္းေသာလ၊ ေရဖ်န္းေသာလ” စသည္ျဖင့္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခဲ့ၾကေၾကာင့္ သိမွတ္ရပါသည္။
မည္သုိ႔ပင္ဆုိပါေစ ကဆုန္လသည္ ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင ္ျမန္မာလူမ်ားအတြက္ အေလးအျမတ္ထားအပ္
ေသာ လထူးလျမတ္တစ္လျဖစ္ေနသည္ဟု ဆုိခ်င္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ- “ဗ်ာဒိတ္၊ ဖြားျမင္၊ ေဗာဓိပင္၊ စံဝင္နန္းနိဗၺာန္” ဟူေသာစကားအရ ကဆုန္လျပည့္ေန႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ဗုဒၶဝံသ (ဗုဒၶဝင္) ျဖစ္ေတာ္စဥ္မ်ားႏွင့္ တုိက္ရုိက္ဆက္ႏြယ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္ သူေတာ္စင္အေပါင္းတုိ႔၏ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္အားထားရာျဖစ္ေသာ ေဂါတမႏြယ္ဖြားျမတ္ဗုဒၶသည္ သုေမဓာရွင္ရေသ့ျဖစ္စဥ္အခါက ဒီပကၤရာ ဘုရားရွင္၏အထံေတာ္မွ “ေနာင္အခါတြင္ ဘုရားစင္စစ္ဧကန္
ျဖစ္လိမ့္မည္” ဟုနိယတဗ်ာဒိတ္ေတာ္ကုိစတင္ခံယူရရွိေတာ္မူသည့္အခ်ိန္ သည္ စကားဝါပန္းရနံ႔သင္းေသာ
ကဆုန္လလျပည့္ေန႔ပင္ျဖစ္သည္။


ထုိ႔ျပင္ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခုႏွစ္၊ (၆၂၃-ဘီစီ) ကဆုန္လျပည့္ ေသာၾကာေန႔တြင္ နီေပါနိဳင္ငံ နယ္စပ္ရွိ
ကပိလဝတ္(ကပိလဝတၳဳ)ျပည္ လုမၺိနီ ဥယ်ာဥ္ေတာ္၌ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားးကုိ မဟာ
မာယာေဒဝီ မိဖုရားႀကီးမွ မီးရႈသန္႔စင္ဖြားျမင္ေတာ္မႈခဲ့သည္။ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ကုိ ဖြားျမင္ေတာ္မႈ

သည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္“ ယေသာ္ဓရာမင္းသမီး၊ ညီေတာ္အာနႏၵာမင္းသား၊ က႑ကျမင္း၊ ဆႏၵအမတ္၊ ကာဠဳဒါယီအမတ္၊ မဟာေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊအုိးႀကီးေလးလုံး”တုိ႔သည္လည္းဖြားျမင္ ေပၚေပါက္လာၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္“ယေသာ္ခင္ေလး၊ညီေထြးအာနန္၊ က႑ကျမင္း၊ ကၽြန္ရင္း ေမာင္ဆန္၊ ကာဠဳဒါယီ၊ ေဗာဓိရုကၡံ၊ေရႊ

အုိးစြက္၊ ဖြားဖက္ခုနစ္တန္” ဟုေရွးစာဆုိတုိ႔ကမွတ္တမ္းတင္စပ္ဆုိခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ဤတြင္ မဟာေဗာဓိပင္ဆုိသည္မွာ မဇၩိမေဒသ ဥရုေဝလေတာအနီး ဘုရားရွင္တုိ႔ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္
ေတာ္မူရာ ဗဟုိအခ်က္အခ်ာ ေအာင္ေျမအရပ္၌သာ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္ရၿမဲပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ မဟာေဗာဓိပင္ကုိ အမွီျပဳကာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ခုနစ္၊ (၅၈၉-ဘီစီ) ကဆုန္လျပည့္ေန႔တြင္ သစၥာေလးပါးျမတ္တရားကုိ ထုိးထြင္းသိျမင္ကာ အလုံးစုံကုိအကုန္သိျမင္ေတာ္ေသာ
သဗၺညဳတညဏ္ေတာ္ရွင္ ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ေတာ္မူခဲ့သည္။
ေဖာ္ျပပါကဲ့သုိ႔ပင္ ကဆုန္လသည္ ဘုရားရွင္ ဗုဒၶဝင္ျဖစ္ေတာ္စဥ္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈရွိေသာေၾကာင့္ ကဆုန္လကုိ ဗုဒၶဘာသာဝင္သူေတာ္စင္တုိ႔က လထူးလျမတ္တစ္လအျဖစ္ မွတ္ယူထုိက္ေၾကာင္းဆုိခဲ့ရျခင္း
ျဖစ္ေပသည္။ မဟာေဗာဓိပင္သည္ ဘုရားရွင္၏ ဖြားဖက္ေတာ္ ခုနစ္ဦးစာရင္း၌ ပါဝင္ေနျခင္း၊ ထုိေဗာဓိပင္ကုိ အမွီသဟဲျပဳ၍ ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ေရာက္ရွိေတာ္မူျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္သူေတာ္စင္တုိ႔က မဟာေဗာဓိပင္ကုိ ပရိေဘာဂေစတီထုိက္ေသာ သစ္ပင္အျဖစ္ ကုိးကြယ္ၾကျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ထုိေၾကာင့္ ပရိေဘာဂေစတီထုိက္ေသာ မဟာေဗာဓိပင္ကုိ ဗုဒၶဘာသာႏြယ္

ဝင္တုိ႔က အေလးအျမတ္ထားကာ မူလေဗာဓိပင္မွ ပင္ပြားမ်ားရယူလ်က္ မိမိတုိ႔နိဳင္ငံ၊ ၿမဳိ႕ရြာေဒသအလုိက္

စုိက္ပ်ိဳးၾကၿပီး ေရသြန္းေလာင္းပူေဇာ္ၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ တစ္နည္းဆုိေသာ္ အပူရွိန္ျပင္းေသာ ကဆုန္လတြင္ ေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္က်င္းပရျခင္းသည္ မိမိတုိ႔အထြတ္အျမတ္ထားရာ ေဗာဓိပင္မ်ားအပူ

ဒဏ္ၾကာင့္ ေသေက်ပ်က္စီးမႈမရွိေစရန္ ဟူေသာရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ မဟာေဗာဓိပင္အား ေညာင္ေရသြန္း

ေလာင္းပူေဇာ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ ေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္က်င္းပရျခင္း၏ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္

တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ စာေရးသူ- သစၥာေရာင္ျခည္ႏွင့္ ေမာင္သဏ္းလႈိင္တုိ႔ေရးဖြဲ႔သည္။

Posted by အရွင္နႏၵသာရ(သစၥာေရာင္ျခည္) on ေသာၾကာေန႕၊ ေမလ ၂၁၊ ၂၀၁၀

categories: ဗဟုသုတစာေပေဆာင္းပါးက႑ |