*ဥပါသကာ*
ဘုရား၊တရား၊သံဃာရတနာသံုးပါးကိုျမတ္ႏိုးစြာကိုးကြယ္ဆည္းကပ္သူကို“ဥပါသကာ”ဟုေခၚပါသည္။
အမ်ဳိးသမီးျဖစ္လွ်င္“ဥပါသိကာ”ဟုေခၚပါသည္။
အဆင္႔ျမင္႕၊ဂုဏ္သေရရိွေသာဥပါသကာတစ္ေယာက္တြင္ဥပါသကာဂုဏ္ရည္(၁၀)ပါးရိွပါသည္။
၎တို႕မွာ-
(၁) ဘုရားရွင္၏တပည္႕သားသံဃာမ်ားႏွင္႕ေအးအတူပူအမွ်ဆင္းရဲခ်မ္းသာကိုေ၀မွ်ခံစားျခင္း၊
(၂) ဗုဒၶ၏တရားေတာ္ကိုသာအေလးဂရုျပဳျခင္း၊
(၃) မိမိရိွသမွ်ပစၥည္းဥစၥာကိုမွ်တစြာခြဲျခမ္းသံုးစြဲလွဴဒါန္းတတ္ျခင္း၊
(၄) ဘုရားသာသနာ ပ်က္စီးမည္႕ အေရးေတြ႕ျမင္ပါက သာသနာေတာ္ၾကီးပြားရာ ၾကီးပြားေၾကာင္းကို
သာမေနမနားၾကိဳးစားအားထုတ္ျခင္း၊
(၅) အယူေျဖာင္႕မွန္ျပီးလူျပိန္းတို႕လက္ခံသည္႕အထူးအဆန္းမဂၤလာကိုယံုၾကည္မႈမရိွသည္႕အျပင္မိမိ
အသက္ကို ပဓာနမထားဘဲမိမိကိုးကြယ္ရာဆရာ(ဘုရား)မွအျခား အယူပ်က္ေသာ တတၱိဆရာမ်ားကို
မိမိ၏ဆရာအျဖစ္မည္သည္႕အခါမွ်မရည္ညြန္းျခင္း၊
(၆) ကာယကံ၊၀စီကံကိုေစာင္႕ထိန္းျခင္း၊
(၇) အတူေနပုဂိၢဳလ္မ်ားႏွင္႔သင္႔တင္႕ညီညြတ္စြာ ေနထိုင္တတ္၍ အခ်င္းခ်င္း အေပၚျငဴစူမႈကင္းျပီးသာ
သနာေတာ္ကိုခုတံုးလုပ္၍ဟန္ေဆာင္ပလြား၀ါၾကြးမႈမျပဳျခင္း၊
(၈) ဘုရားရတနာကိုကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း၊
(၉) တရားရတနာကိုကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း၊
(၁၀) သံဃာရတနာကိုကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းတို႕ျဖစ္ပါသည္။
(မိလိႏၵပဥၹာ၊၁၀၂)
ဥပါသကာအျဖစ္ခံယူျပီးေသာဗုဒၶဘာသာ၀င္ေကာင္းတစ္ေယာက္သည္ငါးပါးသီလကိုခါး၀တ္ပုဆိုးကဲ႕
သို႕ျမဲ၍ရွစ္ပါးသီလ၊ ဆယ္ပါးသီလမ်ားကိုေစာင္႔ထိန္းျပီးေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကိုေရွာင္ၾကဥ္ရမည္ျဖစ္
ပါသည္။
(၁) လက္နက္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားျခင္း၊
(၂) လူအေရာင္းအ၀ယ္ျပဳလုပ္ျခင္း(ကြ်န္ေရာင္းကြ်န္၀ယ္ျခင္း၊ျပည္႕တန္ဆာေရာင္း၀ယ္ျခင္း)၊
(၃) ၾကက္၊ ၀က္၊ အမဲ၊ သား ငါးမ်ားကိုေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊
(၄) မူယစ္ေဆး၀ါးအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင္႔ေသရည္ေသရက္ေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊
(၅) လူကိုေသေစတတ္သည္႔အဆိပ္ေရာင္း၀ယ္ျခင္းႏွင္႔ကာယဒုစရိုက္မႈ၊၀စီဒုစရိုက္မႈတို႕ကိုကဴးလြန္၍
ရရိွလာေသာဥစၥာပစၥည္းတို႔ျဖင္႔လည္းအသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းမျပဳလုပ္ရေပ။
ဥပါသကာတြင္လည္း
(၁) ဥပါသကရတန=ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳဖြယ္ဥပါသကာ
(၂) ဥပါသကပဒုမ=ပဒုမၼာၾကာႏွင္႔တူေသာဥပါသကာ
(၃) ဥပါသကပု႑ရိက=ၾကာျဖဴႏွင္႔တူေသာဥပါသကာ ဟူ၍သံုးမ်ဳိးရိွပါသည္။
အထက္ေဖာ္ျပပါဥပါသကာသံုးမ်ဳိးတြင္
(၁) သဒၶါတရားႏွင္႔ျပည္႔စံုျခင္း၊
(၂) အနည္းဆံုးငါးပါးသီလလံုျခံဳျခင္း၊
(၃) ေကာတုဟလမဂၤလာေခၚအထူးအဆန္းမဂၤလာကိုယံုၾကည္လက္ခံမႈမရိွျခင္း၊
(၄) ကံ၊ကံ၏အက်ဳိးကိုယံုၾကည္ျခင္း၊
(၅) အယူပ်က္သည္႕သာသနာပအလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႕ကိုအရိုအေသမျပဳျခင္း၊မလွဴဒါန္းျခင္း အဂၤါရပ္မ်ားရိွပါသည္။အဆိုပါအဂၤါရပ္မ်ားႏွင္႔ဆန္႕က်င္ေသာဥပါသကာမ်ားကို-
(၁) ဥပါသကစ႑လ=ဒြန္းစ႑ားဥပါသကာဟူ၍လည္းေကာင္း၊
(၂) ဥပါသကမလ=မသန္႔ရွင္းေသာဥပါသကာဟူ၍လည္းေကာင္း၊
(၃) ဥပါသကပ႗ိကိဌ=စက္ဆုပ္ရြံရွာဖြယ္ဥပါသကာဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚဆိုပါသည္။
ဓမၼမိတ္ေဆြသူေတာ္ေကာင္းအေပါင္းတို႕လည္းဥပါသကာ၊ဥပါသိကာမေကာင္းမ်ားျဖစ္ျပီးသာသနာအ
က်ဳိးကိုထမ္းေဆာင္ႏိုင္ၾကပါေစ။
အမ်ဳိးသမီးျဖစ္လွ်င္“ဥပါသိကာ”ဟုေခၚပါသည္။
အဆင္႔ျမင္႕၊ဂုဏ္သေရရိွေသာဥပါသကာတစ္ေယာက္တြင္ဥပါသကာဂုဏ္ရည္(၁၀)ပါးရိွပါသည္။
၎တို႕မွာ-
(၁) ဘုရားရွင္၏တပည္႕သားသံဃာမ်ားႏွင္႕ေအးအတူပူအမွ်ဆင္းရဲခ်မ္းသာကိုေ၀မွ်ခံစားျခင္း၊
(၂) ဗုဒၶ၏တရားေတာ္ကိုသာအေလးဂရုျပဳျခင္း၊
(၃) မိမိရိွသမွ်ပစၥည္းဥစၥာကိုမွ်တစြာခြဲျခမ္းသံုးစြဲလွဴဒါန္းတတ္ျခင္း၊
(၄) ဘုရားသာသနာ ပ်က္စီးမည္႕ အေရးေတြ႕ျမင္ပါက သာသနာေတာ္ၾကီးပြားရာ ၾကီးပြားေၾကာင္းကို
သာမေနမနားၾကိဳးစားအားထုတ္ျခင္း၊
(၅) အယူေျဖာင္႕မွန္ျပီးလူျပိန္းတို႕လက္ခံသည္႕အထူးအဆန္းမဂၤလာကိုယံုၾကည္မႈမရိွသည္႕အျပင္မိမိ
အသက္ကို ပဓာနမထားဘဲမိမိကိုးကြယ္ရာဆရာ(ဘုရား)မွအျခား အယူပ်က္ေသာ တတၱိဆရာမ်ားကို
မိမိ၏ဆရာအျဖစ္မည္သည္႕အခါမွ်မရည္ညြန္းျခင္း၊
(၆) ကာယကံ၊၀စီကံကိုေစာင္႕ထိန္းျခင္း၊
(၇) အတူေနပုဂိၢဳလ္မ်ားႏွင္႔သင္႔တင္႕ညီညြတ္စြာ ေနထိုင္တတ္၍ အခ်င္းခ်င္း အေပၚျငဴစူမႈကင္းျပီးသာ
သနာေတာ္ကိုခုတံုးလုပ္၍ဟန္ေဆာင္ပလြား၀ါၾကြးမႈမျပဳျခင္း၊
(၈) ဘုရားရတနာကိုကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း၊
(၉) တရားရတနာကိုကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း၊
(၁၀) သံဃာရတနာကိုကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းတို႕ျဖစ္ပါသည္။
(မိလိႏၵပဥၹာ၊၁၀၂)
ဥပါသကာအျဖစ္ခံယူျပီးေသာဗုဒၶဘာသာ၀င္ေကာင္းတစ္ေယာက္သည္ငါးပါးသီလကိုခါး၀တ္ပုဆိုးကဲ႕
သို႕ျမဲ၍ရွစ္ပါးသီလ၊ ဆယ္ပါးသီလမ်ားကိုေစာင္႔ထိန္းျပီးေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကိုေရွာင္ၾကဥ္ရမည္ျဖစ္
ပါသည္။
(၁) လက္နက္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားျခင္း၊
(၂) လူအေရာင္းအ၀ယ္ျပဳလုပ္ျခင္း(ကြ်န္ေရာင္းကြ်န္၀ယ္ျခင္း၊ျပည္႕တန္ဆာေရာင္း၀ယ္ျခင္း)၊
(၃) ၾကက္၊ ၀က္၊ အမဲ၊ သား ငါးမ်ားကိုေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊
(၄) မူယစ္ေဆး၀ါးအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင္႔ေသရည္ေသရက္ေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊
(၅) လူကိုေသေစတတ္သည္႔အဆိပ္ေရာင္း၀ယ္ျခင္းႏွင္႔ကာယဒုစရိုက္မႈ၊၀စီဒုစရိုက္မႈတို႕ကိုကဴးလြန္၍
ရရိွလာေသာဥစၥာပစၥည္းတို႔ျဖင္႔လည္းအသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းမျပဳလုပ္ရေပ။
ဥပါသကာတြင္လည္း
(၁) ဥပါသကရတန=ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳဖြယ္ဥပါသကာ
(၂) ဥပါသကပဒုမ=ပဒုမၼာၾကာႏွင္႔တူေသာဥပါသကာ
(၃) ဥပါသကပု႑ရိက=ၾကာျဖဴႏွင္႔တူေသာဥပါသကာ ဟူ၍သံုးမ်ဳိးရိွပါသည္။
အထက္ေဖာ္ျပပါဥပါသကာသံုးမ်ဳိးတြင္
(၁) သဒၶါတရားႏွင္႔ျပည္႔စံုျခင္း၊
(၂) အနည္းဆံုးငါးပါးသီလလံုျခံဳျခင္း၊
(၃) ေကာတုဟလမဂၤလာေခၚအထူးအဆန္းမဂၤလာကိုယံုၾကည္လက္ခံမႈမရိွျခင္း၊
(၄) ကံ၊ကံ၏အက်ဳိးကိုယံုၾကည္ျခင္း၊
(၅) အယူပ်က္သည္႕သာသနာပအလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႕ကိုအရိုအေသမျပဳျခင္း၊မလွဴဒါန္းျခင္း အဂၤါရပ္မ်ားရိွပါသည္။အဆိုပါအဂၤါရပ္မ်ားႏွင္႔ဆန္႕က်င္ေသာဥပါသကာမ်ားကို-
(၁) ဥပါသကစ႑လ=ဒြန္းစ႑ားဥပါသကာဟူ၍လည္းေကာင္း၊
(၂) ဥပါသကမလ=မသန္႔ရွင္းေသာဥပါသကာဟူ၍လည္းေကာင္း၊
(၃) ဥပါသကပ႗ိကိဌ=စက္ဆုပ္ရြံရွာဖြယ္ဥပါသကာဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚဆိုပါသည္။
ဓမၼမိတ္ေဆြသူေတာ္ေကာင္းအေပါင္းတို႕လည္းဥပါသကာ၊ဥပါသိကာမေကာင္းမ်ားျဖစ္ျပီးသာသနာအ
က်ဳိးကိုထမ္းေဆာင္ႏိုင္ၾကပါေစ။
0 comments:
Post a Comment