ဥဒၵိႆေစတီအေၾကာင္း

ေမး။ ။ ဥဒိၵႆေစတီရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို တပည့္ေတာ္မသား နားလည္ေအာင္ ေျဖၾကားေပးေတာ္မူပါဘုရား။
မငယ္
ဆစၵနီ၊ၾသစေတးလ်ား
ဥဒိၵႆ ဆိုတဲ့ပါဠိဟာ-
ရည္စူးအပ္ ရည္ညြန္းအပ္တဲ့ အရာ၀တၳဳကို ေဟာပါတယ္။ သက္ေတာ္ထင္ရွား ဘုရားရွင္ရဲ႕ ပုံေတာ္ကို အတုျပဳလုပ္ ထားတဲ့ ရပ္ေတာ္မူ၊ ထိုင္ေတာ္မူ၊ ေလ်ာင္းေတာ္မူပံုကို ဥိဒၵိႆေစတီ လို႔ေခၚပါတယ္။ ရုပ္ပံုေတာ္ကို အတုပြားထားတဲ့အတြက္ ရုပ္ပြားေတာ္ လို႔ အမည္ေပးၿပီး ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆင္းပုံသ႑ာန္ကို အတုလုပ္ထားေသာေၾကာင့္ ဆင္းတုေတာ္ လု႔ိ အမည္ေပး ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရုပ္ပြားဆင္းတုေတာ္ မပါလည္း စိတ္ထဲကေန အာရံုျပဳအပ္တဲ့ ပံုေတာ္ကိုလည္း ဥဒၵိႆေစတီ လို႔ ေခၚ နိုင္ပါတယ္။

ဥဒိၵိႆ- ရည္စူးအပ္တဲ့၊ ရည္ညြန္းအပ္တဲ့ အရာ၀တၳဳ။ ေစတီ = ပူေဇာ္သင့္ ပူေဇာ္ထုိက္တာ။
ဒါျဖင့္ရင္ ရည္ညြန္းတဲ့ ဆင္းတုေတာ္မ်ားမွာလည္း အုတ္ေက်ာက္တို႔နဲ႔ လုပ္ထားတယ္။ အိမ္ေတြမွာလည္း အုတ္ေက်ာက္တုိ႔နဲ႔လုပ္ထားတာအတူတူဆိုေတာ့ ဆင္းတုေတာ္ကို ပူေဇာ္ရင္ အိမ္ကိုလည္း ပူေဇာ္ရမွာေပါ့။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဆင္းတုေတာ္ ဆိုတဲ့ ဥဒိၵႆ ေစတီကို ပူေဇာ္ရတာလဲ လို႔ ေမးလာခဲ့ရင္….
တစ္ခါက ေရႊဟသၤာဆရာေတာ္ႀကီးကို နိုင္ငံျခားသားတစ္ဦးက အထက္ပါ အေမးမ်ဳိးတစ္ခုကုိ ေမးလာတယ္။ ဆရာေတာ္ဘုရာႀကီးက ထိုသူရဲ႕ အေမးကို ျပန္မေျဖေသးပဲ ျပန္ေမးလိုက္ပါတယ္။
ဆရာေတာ္။ ။ မင္းမွာ အေမရွိလား။
လူ။ ။ ရွိပါတယ္။
ဆရာေတာ္။ ။ ဇနီးေကာ ရွိလား။
လူ။ ။ ရွိပါတယ္
ဆရာေတာ္။ ။ ဒါျဖင့္ မင္းရဲ႕ အေမနဲ႔ ဇနီးဟာ မိန္းမခ်င္းတူတဲ့အတြက္ အေမကို ဇနီးအရာမွာထားနိုင္မလား။
လူ။ ။ မထားနိုင္ပါဘူး။ တပည့္ေတာ္ နားလည္သေပါက္ပါၿပီ၊
ထုိျဖစ္ရပ္ေလးမွာ ရုပ္၀တၳဳကို အဓိကထားမၾကည့္ဘဲ စိတ္နဲ႔ ဘုရားရဲ႕ဂုဏ္ထူး၀ိေသသကို အာရံုျပဳၿပီး ပူေဇာ္ရွိခိုးတာပါ။
ေနာက္တစ္ခု ဥဒိၵႆ ေစတီနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ….
ဆုိပါစို႔ လူတိုင္းမွာ အေမအေဖ ဆိုတာရွိတယ္။ ထုိအေမအေဖ တို႔ ဆံုးပါးသြားပီးတဲ့ေနာက္ က်န္ရစ္တဲ့သားသမီးမ်ားက အေမ အေဖတို႔ရဲ႕ ဓါတ္ပံုကို ရိုေသစြာ နဲ႔ “ ဒီဓါတ္ပံုမ်ားဟာ အေမ့ပံု အေဖ့ပံုမ်ားပဲ” လို႔ အေမအေဖရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ေအာက္ေမ့ကာ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ ထို႔အတူ ဘုရားဆင္းတုေတာ္ဆိုတဲ့ ဥဒၵိႆေစတီကိုလည္း ဘုရားရွင္မရွိတဲ့ေနာက္ ဘုရားရွင္ရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ေအာက္ေမ့ပီး ပူေဇာ္ၾကတာပါ။
ဒါဆိုရင္ ဥဒၵိႆေစတီ ရဲ႕သေဘာ နားလည္ေလာက္ပီလို႔ထင္ပတယ္။ ဒါက ကေလးမ်ား နားလည္ေအာင္ ေျပာေပးထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။