သာသနာမွတ္ေက်ာက္ (၁)
(သာသနာမွတ္ေက်ာက္ ေခါင္းစဥ္မ်ား ေအာက္တြင္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶသာသနာမွ ရဟန္းပညာရွိ လူပညာရွိမ်ား၏ ျမန္မာႏွင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာ က်မ္းမ်ားကုိ အနည္းငယ္မွ်စီ မိတ္ဆက္တင္ျပမည္ ျဖစ္ျပီး ရွည္ခ်င္သေလာက္ ရွည္ကာ ၾကိဳၾကားၾကိဳၾကား ေပၚလာမည့္ အခန္းဆက္စာ ျဖစ္ေလသည္။)
စာေရးသူတုိ႔ေခတ္တြင္ ၀ိပႆနာ တရားရွဳမွတ္နည္းမ်ားႏွင့္ ေခတ္စားလာသျဖင့္ ၀မ္းသာဖုိ႔ေကာင္းသည္ဟု ဆရာေတာ္မ်ားက အမိန္႔ရွိၾကပါသည္။ တရားပြဲအမ်ားစုတြင္ ဒါနကထာ၊ သီလကထာ စသည္ျဖင့္ အစပ်ိဳး၍ျပီးလွ်င္ တရားရွဳမွတ္နည္းမ်ားျဖင့္ အဆုံးသတ္တတ္သည္မွာ အလြန္အားရဖြယ္ ေကာင္းပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရား၏ အလုိေတာ္က်လည္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ အင္တာနက္ႏွင့္ စက္ကိရိယာမ်ား၏ အကူအညီေၾကာင့္လည္း ၀ိပႆနာရွဳမွတ္နည္း မ်ိဳးစုံကုိ အလြယ္တကူ သိႏုိင္ျခင္း၊ ကမၼ႒ာန္းျပေသာ ဆရာကုိ အလြယ္တကူ ရႏုိင္ျခင္း ၊တရားေတာ္မ်ားကုိ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳခြင့္၊ နာၾကားခြင့္ရႏုိင္ျခင္း စသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ ရရွိေနသျဖင့္ ၀မ္းသာဖုိ႔ ေကာင္းသည္မွာ မွန္ကန္ပါသည္။
သုိ႔ရာတြင္...
ေခတ္စားလာေသာ ၀ိပႆနာရွဳမွတ္နည္းမ်ားတြင္ နည္းတုနည္းမွားမ်ား ပါ၀င္လာျခင္း၊ အဆုံးအျဖတ္ အမွားအယြင္းမ်ား ပါ၀င္လာျခင္း၊ အေတြးအေခၚ အမွားအယြင္းမ်ား ပါ၀င္လာျခင္းမ်ားကုိ ေတြ႔ရွိရသျဖင့္ ဗုဒၶသာသနာ၌ သက္၀င္ယုံၾကည္ေသာ ဥပါသကာတစ္ဦးအေနနွင့္ ၀မ္းသာမႈၾကားထဲမွ စုိးရြံ႔မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာသည္ကုိ ၀န္ခံလုိပါသည္။
၀ိပႆနာ မဟုတ္ေသာ တရားမ်ားကုိ ၀ိပႆနာတရားလုပ္၍ တရားနည္းေပးေနမႈမ်ား၊ မဂ္ဥာဏ္ဖုိလ္ဥာဏ္ အစစ္မဟုတ္ေသာ္လည္း အစစ္ဟုတ္သည္ဟု အဆုံးအျဖတ္ေပးမႈမ်ား၊ မိမိတုိ႔တရားစခန္းမွာ တစ္ခါ၀င္ရုံႏွင့္ တစ္မဂ္တစ္ဖုိလ္ရႏုိင္သည္ဟု လိမ္ညာေဟာေျပာမႈမ်ားလည္း အခါအားေလ်ာ္စြာ ေပၚေပါက္လာတတ္သျဖင့္ ထုိထုိေသာ အမွားအယြင္းေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာကုိ ရဟန္းပညာရွိ လူပညာရွိတုိ႔က ေစာဒနာၾက၊ ရွင္းလင္းၾကႏွင့္ ပရဟိတကိစၥအတြက္ အလုပ္မ်ားၾကရသည္ကုိလည္း ျမင္ေတြ႔ အားနာမိလွပါသည္။
လူအမ်ားတြင္ သာသနာေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍၊ တရားဓမၼမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွိသင့္ရွိထုိက္ေသာ စာေတြ႔လက္ေတြ႔ သုတပညာတုိ႔ ရွိၾကပါမူ အမွားကုိ အမွား၊ ဒုႆီလကုိ ဒုႆီလ၊ အလႅဇီကုိ အလႅဇီ၊ ၊ အဓမၼကုိ အဓမၼ၊ မာယာကုိ မာယာ၊ သာေ႒ယ်ကုိ သာေ႒ယ် ဟု မိမိနည္းယူ နာၾကားေနေသာ အခ်ိန္အတြင္းမွာ အလ်င္အျမန္ပဲ သိျမင္ၾကသျဖင့္ မိစၧာတရားတုိ႔လည္း ေက်ာ္ၾကားခြင့္ ရမည္မဟုတ္။ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားလည္း ရွင္းရလင္းရ ေစာဒနာရ၊ ၀ိနိစၧယအဆုံးအျဖတ္မ်ား အမ်ားအျပား ျပဳရေသာ၀တၱရားမ်ားမွ အလြန္အမင္း သက္သာရခြင့္ရသြားေပမည္။
၀ိပႆနာရွဳမွတ္ပုံႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်မ္းဂန္အေထာက္အထားမ်ား၊ ေယာဂီမ်ား၊ ရဟန္းမ်ား၏ ကုိယ္ေတြ႔အျဖစ္အပ်က္မ်ားစြာျဖင့္ ခုိင္မာ တိက်စြာေဖာ္ျပထားေသာ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းၾကီးမ်ား၊ ၀ိပႆနာ တရားေတာ္မ်ား၊ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ အမ်ားအျပား ရွိပါလ်က္ နည္းတုနည္းမွား နည္းအေယာင္ေဆာင္မ်ား ျမန္မာျပည္အတြင္း ေပၚေပါက္လာရဲေသးသည္မွာမူ မ်ားစြာအ့ံၾသဖြယ္ ေကာင္းပါသည္။ နက္နဲေသာ က်မ္းမ်ားျဖစ္သျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႔၍ ျငီးေငြ႔စဖြယ္ ေကာင္းသည္ဟုဆုိကာ ေရွာင္ရွားသူ မ်ားေလသလား မေျပာတတ္။ လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရား၏ ဒီပနီက်မ္းမ်ား၊ မဟာစည္ဆရာေတာ္ ၊ မုိးကုတ္ဆရာေတာ္၊ သီတဂူဆရာေတာ္၊ ယခုအခါ ပုိင္းေလာ့ဆရာေတာ္ အစရွိေသာ ဆရာေတာ္မ်ား၏ က်မ္းမ်ား ေဟာတရားမ်ားမွာလည္း ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႔ေသြ႔မ်ားခ်ည္း ျဖစ္ပါသည္။ ကိေလသာ အေငြ႔အသက္ မကပ္ေရာက္ေသာ တရားမ်ားမွာ စာေရးသူတုိ႔လုိ ပုထုဇဥ္မ်ားအတြက္ ေျခာက္ေသြ႔သည္ဟု ထင္မွတ္စရာမ်ားခ်ည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဘုရားေဟာ တရားမ်ားႏွင့္ သာသနာေတာ္ကုိေလးစားေသာ အျခား ေက်းဇူးရွင္ သံဃာေတာ္ အရွင္သူျမတ္မ်ားစြာ တုိ႔၏ ၾသ၀ါဒအဆုံးအမမ်ား သည္လည္း ဤအတုိင္းပင္ ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႔ေသြ႔မ်ားခ်ည္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤစကားကုိေထာက္၍ ရယ္စရာ၊ ငုိစရာ၊ ကိေလသာ ျဖစ္စရာ၊ ေပ်ာ္စရာ ရႊင္စရာကေလးမ်ား (အလြန္အမင္း ) မ်ားေနေသာ တရားမ်ား၊ နည္းမ်ားကုိ ေတြ႔ရတုိင္း သတိကပ္ ဆင္ျခင္သျဖင့္ မိမိတုိ႔အတြက္ အမွားမရွိသည္သာတည္း။
ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဆရာေတာ္မ်ားသည္ ပါဠိေတာ္ႏွင့္ အ႒ကထာမ်ားကုိ ေလးစားၾကသည္။ ေလးစားသည့္အတုိင္း ပဋိပတၱိသာသနာသည္ ပရိယတၱိသာသနာႏွင့္ တစ္ထပ္တည္း ျဖစ္ရမည္ ဟု ခံယူေတာ္မူၾကသည္။ တနည္းဆုိရေသာ္ စာေတြ႔ႏွင့္လက္ေတြ႔ သေဘာညီမွ်မႈ ရွိရမည္ဟု သေဘာေပါက္ခံယူေတာ္ မူၾကသည္။
ထုိသုိ႔ေသာ ေထရ၀ါဒဆရာေတာ္မ်ား ျပဳစုေတာ္မူသည့္ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းမ်ားအနက္မွ လက္လွမ္းမီေသာ က်မ္းတစ္က်မ္းကုိ တင္ျပလုိပါသည္။ မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရား ျပဳစုေသာ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းၾကီး၏ ခုိင္မာပုံ၊ လက္ေတြ႔က်ပုံ၊ ရွင္းလင္းပုံမ်ားကုိ အမ်ားသိျပီးသားျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ထုိက်မ္းၾကီးကုိ အႏွစ္ခ်ဳပ္ထားေသာ ၀ိပႆနာရွဳနည္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္က်မ္းမွ တခ်ိဳ႔တေလကုိ နမူနာမွ် ထုတ္ေဖာ္၍ျပရလွ်င္ အသစ္နာၾကားရသူမ်ား၊ ထပ္မံနာၾကားရသူမ်ားအတြက္ ကုသုိလ္တရားမ်ား တုိးပြားၾကမည္ဟု ယုံၾကည္မိသျဖင့္ ယခင္ကလည္း မၾကာခဏ ေကာက္ႏုတ္ျပခဲ့ပါသည္။
ယခုအခါမွာမူ ပဋိပတၱိသာသနာသည္ ပရိယတၱိသာသနာႏွင့္ ကုိက္ညီမႈရွိရမည္ ဟူေသာ အေျမာ္အျမင္စကားကုိ ေလးစားေထာက္ရွဳ မီးေမာင္းထုိးျပလုိေသာ ေစတနာအားျဖင့္ သာသနာမွတ္ေက်ာက္ ေခါင္းစဥ္အတြင္း ထည့္၍ ဤစာကုိ ၾကိဳးစား၍ ေရးသားရပါသည္။ ခၽြတ္ေခ်ာ္ေသာ စာလုံးေပါင္း သတ္ပုံမ်ား၊ ႏွစ္သက္ဖြယ္မေကာင္းေသာ အေရးအသားမ်ား ပါ၀င္ခဲ့ပါမူ စာေရးသူ၏ တာ၀န္သာ ျဖစ္ပါသည္။
မဟာစည္နည္းအရ တရားရွဳမွတ္ရာတြင္ ၀မ္းဗုိက္၏ ေဖာင္းမႈပိန္မႈကုိ ရႈမွတ္အပ္ပုံကုိ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္း အတြဲ၂ အခန္း၅ တြင္ မွတ္ခ်က္ကေလး ျပဳ၍ က်မ္းဂန္အကုိးအကားႏွင့္ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ တရားအားထုတ္လုိသူမ်ားအတြက္ မ်ားစြာ အားရေက်နပ္ဖြယ္ ေကာင္းပါသည္။
____"၀မ္းဗုိက္၏ ေဖာင္းခုိက္ ပိန္ခုိက္၌ ထင္ရွားေသာ ေတာင့္တင္းမႈ လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ၀ါေယာဓာတ္၊ ေဖာ႒ဗၺရုပ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေဖာင္းတယ္ ပိန္တယ္ဟု ရွဳမွတ္လ်က္ ထုိေတာင့္တင္းလႈပ္ရွားမႈတုိ႔ကုိ မွန္ကန္စြာ သိျခင္းသည္ "ရူပံ ဘိကၡေ၀ ေယာနိေသာ မနသိကေရာထ၊ ရူပါနိစၥတဥၥ ယထာဘူတံ သမႏုပႆထ- ရဟန္းတုိ႔ ရုပ္ကုိ သင့္ေလ်ာ္မွန္ကန္စြာ ႏွလုံးသြင္းၾက ရွဳၾကကုန္ေလာ့၊ ရုပ္၏မျမဲျခင္းကုိလည္း ဟုတ္တုိင္း မွန္စြာ ရွဳၾကကုန္ေလာ့ "
"အနိစၥေည၀ ဘိကၡေ၀ ဘိကၡဳ ရူပံ အနိစၥႏၲိ ပႆတိ၊ သာႆ ေဟာတိ သမၼာဒိ႒ိ- ရဟန္းတုိ႔ ရဟန္းသည္ မျမဲသည္သာလွ်င္ ျဖစ္ေသာ ရုပ္ကုိ မျမဲဟု ရွုျမင္၏၊ ထုိရဟန္း၏ ထုိရွဳျခင္းသည္ သမၼာဒိ႒ိ အျမင္မွန္ေပတည္း"(သံ-၂၊၄၂)
ဤသုိ႔ အစရွိေသာ ခႏၶသံယုတ္ ေဒသနာေတာ္တုိ႔ႏွင့္လည္း ညီညြတ္၏။ မဟာသတိပ႒ာန သုတ္လာ ခႏၶဓမၼာႏုပႆနာ၌လည္း အတြင္း၀င္၏။ "(စာ-၁၃)___________
ဤေကာက္ႏုတ္ခ်က္မွာ မဟာစည္ဆရာေတာ္၏ ေစ့စပ္ေသခ်ာပုံ၊ အေျမာ္အျမင္ၾကီးပုံႏွင့္၊ ေဖာင္းသည္ ပိန္သည္ဟု ရွဳမွတ္ျခင္းသည္ က်မ္းဂန္ႏွင့္ ညီပုံကုိ ေဖာ္ျပေသာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ အျမြက္ျဖစ္၏။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပမည့္ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မွာ တရားစတင္ရွဳမွတ္ရာတြင္ ၾကဳံေတြ႔တတ္ေသာ သံသယကုိ ရွင္းလင္းေပးေသာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။
______"မိမိ၏ ၀မ္းဗုိက္ကုိ စိတ္ျဖင့္ စူးစုိက္၍ ၾကည့္ေနပါ။ ေဖာင္းၾကြလာတာ ပိန္က်သြားတာကုိ ေတြ႔ရလိမ့္မည္။ ေဖာင္းတာ ပိန္တာကုိ ထင္ရွားမေတြ႔ရပါက ဗုိက္မွာ လက္ကုိ ကပ္ထားၾကည့္ပါ။ တေအာင့္ေလာက္ၾကာ၍ ေဖာင္းတုိင္း ပိန္တုိင္း ထင္ရွားေပၚလာလွ်င္ ၀င္သက္ရွဳခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ေဖာင္းၾကြ ေရြ႔ရွားလာသည္ကုိ ေဖာင္းတယ္ ဟု မွတ္။ ထြက္သက္ရွဳခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ပိန္က်သြားသည္ကုိ ပိန္သည္ဟု မွတ္။ ေဖာင္းခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ေဖာင္းတက္လာသည္ကုိ ထင္ရွားသိရမည္။ ပိန္ခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ပိန္က်သြားတာကုိ ထင္ရွားသိရမည္။ သုိ႔ျဖစ္လွ်င္ ၀မ္းဗုိက္သ႑ာန္ ပညတ္ကုိလဲ သိရာ မေရာက္ေလာဟု ေတြးေတာ၍ မယုံမွားေလလင့္။ အားထုတ္ခါစ၌ ပညတ္ကုိ လုံးလုံးေဖ်ာက္၍ ရွဳရန္ မျဖစ္ႏုိင္။ ပညတ္ေရာ ထင္ရွားသိ၍ ရွဳမွတ္မွသာ သမာဓိသတိဥာဏ္ ရင့္သန္လြယ္ေပသည္။ ဥာဏ္ရင့္သန္ေသာ အခါ၌ကားပညတ္အာရုံ အလုံးစုံ ကြယ္ေပ်ာက္၍ ပရမတ္သေဘာ၌သာ အသိဥာဏ္ေရာက္လ်က္ ရွိလိမ့္မည္။ ထုိ႔ျပင္ ဒြါရ ၆ ပါး၌ ထင္ရွားစြာ ျဖစ္ေပၚေသာ ရုပ္နာမ္တုိ႔ကုိ အစဥ္အတုိင္း မွတ္သိျခင္းသည္သာလွ်င္ ၀ိပႆနာ၏ ျပည့္စုံေသာ အလုပ္သေဘာမွန္ ျဖစ္ေပသည္။ သုိ႔ေသာ္လဲ အားထုတ္ခါစ၌ သတိသမာဓိ အားမရွိေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္စဥ္အတုိင္း လုိက္၍ ရွဳမွတ္ရန္ ခဲယဥ္း၏။ မမွတ္တတ္ဘဲေသာ္လည္း ရွိတတ္၏။ မွတ္စရာကုိ ရွာၾကံလ်က္ အခ်ိန္မ်ားစြာလဲ ကုန္တတ္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အစဥ္ထာ၀ရလဲ ရွိ၍ မွတ္သိရန္လဲ အလြန္လြယ္ကူ ထင္ရွားေသာ ေဖာင္းမႈ ပိန္မႈတုိ႔ကုိ အစအရင္းခံ ျပဳ၍ ရွဳမွတ္ရန္ ဤ၌ ညႊန္ျပအပ္ေပသည္။ ဥာဏ္ရင့္ေသာ အခါ ျဖစ္စဥ္အတုိင္း လုိက္၍ မွတ္ပုံကုိ ေနာက္ဤ ေတြ႔ရလတၱံ႔။ "( စာ၁၄-၁၅)______
စတင္ရွဳမွတ္ေသာ အခါ ပညတ္အာရုံကုိ လုံးလုံး ေဖ်ာက္ဖ်က္ျဖစ္၍ မျဖစ္ႏုိင္ပုံ၊ သမာဓိဥာဏ္မ်ားရမွ ပညတ္အာရုံမ်ား ကြာက်ကာ လကၡဏာေရးသုံးပါးလည္း အဆင့္ဆင့္ ထင္ရွားလာပုံ၊ သမာဓိဥာဏ္မ်ားျဖစ္ေအာင္ သက္စြန္႔ၾကိဳးပမ္း အားထုတ္အပ္ပုံကုိ ေဖာ္ျပထားေသာ ၀ိပႆနာ ဥာဏ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ပုံအခန္းမွာ အလြန္စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေကာင္းသေလာက္ လက္ေတြ႔က်ကာ ခုိင္မာ တိက်လွပါသည္။
_____"ရုပ္နာမ္ ၂ပါး တျခားစီ ကြဲျပားလ်က္ ထင္ရွားေသာ အခါ၌ သုတနည္းသူ ျဖစ္လွ်င္ ဤသုိ႔ သေဘာက်တတ္၏။ ေဖာင္းတာႏွင့္ မွတ္တာ၊ ပိန္တာႏွင့္ မွတ္တာ၊ ထုိင္တာႏွင့္ မွတ္တာ၊ ေကြးတာနွင့္ မွတ္တာ၊ ဤသုိ႔ စသည္ျဖင့္ ၂ ခု၊ ၂ ခုသာ ရွိတာပဲ။ သည့္ဟာ ၂ခု အျပင္ မရွိေတာ့ဘူး။ လူဆုိတာလဲ သည္ဟာ ၂ ခုပဲ။ မိန္းမေယာက်ာ္းဆုိတာလဲ သည္ဟာ ၂ခုပဲ။ သည္ဟာ ၂ ခုမွ တပါး ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါေကာင္ရယ္လုိ႔ အသီးအျခား မရွိေတာ့ဘူး ဟူ၍ မွတ္ေနဆဲမွာပင္ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ သုတရွိသူ ျဖစ္လွ်င္ကား အာရုံရုပ္ မွီရာ ရုပ္ႏွင့္ မွတ္မႈ နာမ္တုိ႔ကုိသာ မွတ္တုိင္းေတြ႔ျမင္ရေသာေၾကာင့္ ဤသုိ႔သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ ရုပ္နာမ္ ၂ ပါးမွ်သာ ရွိတာ ဟုတ္မွတ္ပါေပသည္။ ဤရုပ္နာမ္ ၂ မ်ိဳးမွ တစ္ပါး မိန္းမေယာက်ာ္း၊ ပုဂၢိဳလ္ သတၱ၀ါေကာင္ ဟူ၍ အသီးအျခား မရွိျပီ။ မွတ္ခုိက္မွာ မွတ္သိရတဲ့ ရုပ္ႏွင့္ မွတ္သိမႈနာမ္ ဤႏွစ္မ်ိဳးသာ ရွိသည္။ မမွတ္ဘဲ ေနခုိက္မွာလဲ အတူတူဘဲ။ ျဖစ္ဆဲ မွီရာရုပ္ႏွင့္ ၾကံမႈ စေသာ နာမ္ ၌ႏွစ္မ်ိဳးသာရွိသည္။ ဤ ရုပ္နာမ္ ၂မ်ိဳးကုိပဲ ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါ မိန္းမ ေယာက်ာ္းဟု ေခၚေ၀ၚေနၾကရေပသည္။(....)ဤသုိ႔ စသည္ျဖင့္ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ ထုိသုိ႔ေသာ ဆင္ျခင္မႈမ်ားကုိလဲ ေပၚတုိင္းေပၚတုိင္း ဆင္ျခင္တယ္ ဆင္ျခင္တယ္ ဟု မွတ္ျပီးလွ်င္ ေဖာင္းမႈ ပိန္မႈ စေသာ မွတ္ေနက်ကုိသာ ဆက္၍ မျပတ္မွတ္ပါေလ" (စာ-၁၉) _____ဟု နာမရူပပရိေစၧဒ ဥာဏ္ ျဖစ္ပုံကုိ အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပထားသည္။
______"ထုိ႔ထက္ ဘာ၀နာ ရင့္သန္ေသာ အခါ ကိုယ္အမူအရာ တစ္စုံတစ္ခုကုိ ျပဳရန္ ၾကံေသာ ထုိစိတ္သည္ အလုိလုိပင္ ထင္ရွားေပၚ၏။ ျဖစ္ေပၚလာသည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ ထုိစိတ္ကုိ လြယ္ကူစြာပင္ မွတ္သိႏုိင္၏။ အားထုတ္ခါစကမူကား ေကြးမည္ ၾကံစဥ္မွာ ေကြးခ်င္တယ္ ဟုမွတ္ခဲ့ေသာ ထုိေကြးခ်င္တဲ့ စိတ္ကုိ ရွင္းလင္းစြာ မသိႏုိင္ခဲ့ေသး။ ဘာ၀နာ ရင့္သန္ေသာ ထုိကာလ၌ကား ေကြးခ်င္တဲ့ စိတ္ကုိ ဘယ္အရာႏွင့္မွ် မေရာဘဲ ရွင္းလင္းထင္ရွားစြာ သိႏုိင္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကုိယ္အမူအရာ ျပဳျပင္လုိတုိင္း ျပဳျပင္ရန္ ၾကံတဲ့ စိတ္ကုိ ေရွးဦးစြာ မွတ္ရ၏။ ထုိ႔ေနာင္မွ ျပဳျပင္တဲ့ ကုိယ္အမူအရာကုိ ဆက္၍ မွတ္ရ၏/(....)ထုိ႔ေၾကာင့္ ေကြးမည္ ဆန္႔မည္ စသည္ျဖင့္ ၾကံတဲ့ စိတ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိလုိ႔ ေကြးမႈ ဆန္႔မႈ စေသာ ကုိယ္အမူအရာ၊ ရုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍လဲ မွတ္ဆဲမွာပင္ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ ဆုံးျဖတ္မိ၏။ အေအးဓာတ္ အပူဓာတ္ေၾကာင့္ ေအးရုပ္ပူရပ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍လညး္ေကာင္း၊ စားေသာက္တဲ့ အစာအာဟာရရွိလုိ႔၊ ဤကုိယ္ရုပ္မ်ားတည္တံ့လ်က္ ျဖစ္ေနသည္ ဟူဤလည္းေကာင္း၊ ေဖာင္းမႈ ပိန္မႈ စေသာ မွတ္စရာေတြ ရွိလုိ႔၊ မွတ္သိေနမႈမ်ား ျဖစ္ေနသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း ျမင္စရာ အဆင္း ၾကားစရာ အသံ စေသာ အာရုံေတြ ရွိလုိ႔။ ျမင္မႈ ၾကားမႈ စေသာ စိတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ မ်က္စိ၊ နား စေသာ မွီရာရုပ္ရွိလုိ႔ ျမင္မႈ ၾကားမႈ စေသာ စိတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း (....) ဤရုပ္နာမ္ေတြကုိ ျဖစ္ေပၚေအာင္ ဖန္ဆင္း ျပဳလုပ္ေပးသူကား မရွိျပီ။ သူတုိ႔၏ ဆုိင္ရာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေပၚသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း ဤသုိ႔ စသည္ျဖင့္လဲ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ ဤသုိ႔ေသာ ဆုံးျဖတ္မႈမွာ ရွဳမွတ္မႈကုိ ရပ္ဆုိင္း၍ ၾကာျမင့္စြာ စဥ္းစားလ်က္ ျဖစ္ရသည္ကား မဟုတ္ေပ၊ မွတ္ရင္းမွတ္ရင္းပင္ ရွင္းလင္းစြာ အလုိလုိ သိသိသြားသည္ဟု ထင္ရေလာက္ေအာင္ လ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ေပၚလာေသာ သိမႈ သာတည္း။ ဤဆင္ျခင္မႈမ်ားကုိလည္း ဆင္ျခင္တယ္ သေဘာက်တယ္၊ သိတယ္ ဟု မွတ္ျပီးလွ်င္ မွတ္ေနက်ကုိသာ ဆက္၍ ဆက္၍ မျပတ္မွတ္ပါေလ။"(စာ ၂၀) _____ဟု ပစၥယပရိဂၢဟ ဥာဏ္ျဖစ္ပုံကုိ ေဖာ္ျပပါသည္။ ဤတြင္ ဆင္ျခင္မႈ ဟူသည္မွာ တမင္ အားထုတ္ကာ ေတြးေခၚေနျခင္းမ်ိဳးကုိ မဆုိလုိဘဲ တရားရွဳမွတ္ရင္း သိလာေသာ အသိမ်ားအား အလုိအေလ်ာက္ သုံးသပ္မိျခင္း ျဖစ္သည္ကုိ ဆုိလုိျခင္းအား လည္းေကာင္း၊ အဆုိပါဆင္ျခင္မႈမ်ားကိုလည္း ၾကာရွည္လက္ခံ သိမ္းဆည္း မထားအပ္ဘဲ ဆင္ျခင္သည္ စသည္ျဖင့္ ရွဳမွတ္အပ္ပုံကုိလည္းေကာင္း သိျမင္ျပီ ျဖစ္ပါသည္။
ဤစကားကုိ ထင္ရွားေစဦးမည့္ စာပုိဒ္တုိကေလးမွာကား ဤသုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။ _____"ဤလုိ ဆင္ျခင္မႈမ်ားကုိလည္း မွတ္ျပီးလွ်င္ မွတ္ေနက်မ်ားကုိသာ မျပတ္မွတ္သြားပါေလ။ ဤသုိ႔ေသာ ဆင္ျခင္မႈမွာ ပင္ကုိယ္ဥာဏ္လဲ မထက္၊ သုတလည္း နည္းေသာ သူအား နည္းနည္းက်ဥ္းက်ဥ္းသာ ျဖစ္တတ္သည္။ (..)ဆင္ျခင္မႈကုိ အေလးမျပဳဘဲ မွတ္မႈကုိသာ အေလးျပဳ၍ အတင္းမွတ္ေနလွ်င္ကား ထုိသူတုိ႔မွာလည္း နည္းနည္းက်ဥ္းက်ဥ္းသာ ျဖစ္၍ ဥာဏ္အတက္ ျမန္တတ္၏။ ဤအရာ၌ အနည္းငယ္ ဆင္ျခင္ရုံမွ်ျဖင့္လည္း ကိစၥျပီးသည္သာဟူ၍ တစ္ထစ္ခ် ယုံၾကည္ထားပါေလ။" (စာ-၂၀)______
ဆက္လက္၍ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပမည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ ျဖစ္ပ်က္ျမင္သည္ဟု ဆုိအပ္သည့္ သမၼႆနဥာဏ္ႏွင့္ ဥဒယဗၺယ ဥာဏ္အထူးမ်ား ျဖစ္ပုံမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဤအပုိင္းမ်ားမွာ အေရးၾကီးျပီး စိတ္၀င္စားဖြယ္လည္း ေကာင္းသည္။
ဆက္ရန္...(သာသနာမွတ္ေက်ာက္(၂)-၀ိပႆနာရွဳနည္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္(၂))
၀ိပႆနာရွုနည္း(အက်ဥ္းခ်ဳပ္ )(မဟာစည္ဆရာေတာ္)(၁)
စာေရးသူတုိ႔ေခတ္တြင္ ၀ိပႆနာ တရားရွဳမွတ္နည္းမ်ားႏွင့္ ေခတ္စားလာသျဖင့္ ၀မ္းသာဖုိ႔ေကာင္းသည္ဟု ဆရာေတာ္မ်ားက အမိန္႔ရွိၾကပါသည္။ တရားပြဲအမ်ားစုတြင္ ဒါနကထာ၊ သီလကထာ စသည္ျဖင့္ အစပ်ိဳး၍ျပီးလွ်င္ တရားရွဳမွတ္နည္းမ်ားျဖင့္ အဆုံးသတ္တတ္သည္မွာ အလြန္အားရဖြယ္ ေကာင္းပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရား၏ အလုိေတာ္က်လည္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ အင္တာနက္ႏွင့္ စက္ကိရိယာမ်ား၏ အကူအညီေၾကာင့္လည္း ၀ိပႆနာရွဳမွတ္နည္း မ်ိဳးစုံကုိ အလြယ္တကူ သိႏုိင္ျခင္း၊ ကမၼ႒ာန္းျပေသာ ဆရာကုိ အလြယ္တကူ ရႏုိင္ျခင္း ၊တရားေတာ္မ်ားကုိ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳခြင့္၊ နာၾကားခြင့္ရႏုိင္ျခင္း စသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ ရရွိေနသျဖင့္ ၀မ္းသာဖုိ႔ ေကာင္းသည္မွာ မွန္ကန္ပါသည္။
သုိ႔ရာတြင္...
ေခတ္စားလာေသာ ၀ိပႆနာရွဳမွတ္နည္းမ်ားတြင္ နည္းတုနည္းမွားမ်ား ပါ၀င္လာျခင္း၊ အဆုံးအျဖတ္ အမွားအယြင္းမ်ား ပါ၀င္လာျခင္း၊ အေတြးအေခၚ အမွားအယြင္းမ်ား ပါ၀င္လာျခင္းမ်ားကုိ ေတြ႔ရွိရသျဖင့္ ဗုဒၶသာသနာ၌ သက္၀င္ယုံၾကည္ေသာ ဥပါသကာတစ္ဦးအေနနွင့္ ၀မ္းသာမႈၾကားထဲမွ စုိးရြံ႔မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာသည္ကုိ ၀န္ခံလုိပါသည္။
၀ိပႆနာ မဟုတ္ေသာ တရားမ်ားကုိ ၀ိပႆနာတရားလုပ္၍ တရားနည္းေပးေနမႈမ်ား၊ မဂ္ဥာဏ္ဖုိလ္ဥာဏ္ အစစ္မဟုတ္ေသာ္လည္း အစစ္ဟုတ္သည္ဟု အဆုံးအျဖတ္ေပးမႈမ်ား၊ မိမိတုိ႔တရားစခန္းမွာ တစ္ခါ၀င္ရုံႏွင့္ တစ္မဂ္တစ္ဖုိလ္ရႏုိင္သည္ဟု လိမ္ညာေဟာေျပာမႈမ်ားလည္း အခါအားေလ်ာ္စြာ ေပၚေပါက္လာတတ္သျဖင့္ ထုိထုိေသာ အမွားအယြင္းေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာကုိ ရဟန္းပညာရွိ လူပညာရွိတုိ႔က ေစာဒနာၾက၊ ရွင္းလင္းၾကႏွင့္ ပရဟိတကိစၥအတြက္ အလုပ္မ်ားၾကရသည္ကုိလည္း ျမင္ေတြ႔ အားနာမိလွပါသည္။
လူအမ်ားတြင္ သာသနာေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍၊ တရားဓမၼမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွိသင့္ရွိထုိက္ေသာ စာေတြ႔လက္ေတြ႔ သုတပညာတုိ႔ ရွိၾကပါမူ အမွားကုိ အမွား၊ ဒုႆီလကုိ ဒုႆီလ၊ အလႅဇီကုိ အလႅဇီ၊ ၊ အဓမၼကုိ အဓမၼ၊ မာယာကုိ မာယာ၊ သာေ႒ယ်ကုိ သာေ႒ယ် ဟု မိမိနည္းယူ နာၾကားေနေသာ အခ်ိန္အတြင္းမွာ အလ်င္အျမန္ပဲ သိျမင္ၾကသျဖင့္ မိစၧာတရားတုိ႔လည္း ေက်ာ္ၾကားခြင့္ ရမည္မဟုတ္။ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားလည္း ရွင္းရလင္းရ ေစာဒနာရ၊ ၀ိနိစၧယအဆုံးအျဖတ္မ်ား အမ်ားအျပား ျပဳရေသာ၀တၱရားမ်ားမွ အလြန္အမင္း သက္သာရခြင့္ရသြားေပမည္။
၀ိပႆနာရွဳမွတ္ပုံႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်မ္းဂန္အေထာက္အထားမ်ား၊ ေယာဂီမ်ား၊ ရဟန္းမ်ား၏ ကုိယ္ေတြ႔အျဖစ္အပ်က္မ်ားစြာျဖင့္ ခုိင္မာ တိက်စြာေဖာ္ျပထားေသာ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းၾကီးမ်ား၊ ၀ိပႆနာ တရားေတာ္မ်ား၊ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ အမ်ားအျပား ရွိပါလ်က္ နည္းတုနည္းမွား နည္းအေယာင္ေဆာင္မ်ား ျမန္မာျပည္အတြင္း ေပၚေပါက္လာရဲေသးသည္မွာမူ မ်ားစြာအ့ံၾသဖြယ္ ေကာင္းပါသည္။ နက္နဲေသာ က်မ္းမ်ားျဖစ္သျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႔၍ ျငီးေငြ႔စဖြယ္ ေကာင္းသည္ဟုဆုိကာ ေရွာင္ရွားသူ မ်ားေလသလား မေျပာတတ္။ လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရား၏ ဒီပနီက်မ္းမ်ား၊ မဟာစည္ဆရာေတာ္ ၊ မုိးကုတ္ဆရာေတာ္၊ သီတဂူဆရာေတာ္၊ ယခုအခါ ပုိင္းေလာ့ဆရာေတာ္ အစရွိေသာ ဆရာေတာ္မ်ား၏ က်မ္းမ်ား ေဟာတရားမ်ားမွာလည္း ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႔ေသြ႔မ်ားခ်ည္း ျဖစ္ပါသည္။ ကိေလသာ အေငြ႔အသက္ မကပ္ေရာက္ေသာ တရားမ်ားမွာ စာေရးသူတုိ႔လုိ ပုထုဇဥ္မ်ားအတြက္ ေျခာက္ေသြ႔သည္ဟု ထင္မွတ္စရာမ်ားခ်ည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဘုရားေဟာ တရားမ်ားႏွင့္ သာသနာေတာ္ကုိေလးစားေသာ အျခား ေက်းဇူးရွင္ သံဃာေတာ္ အရွင္သူျမတ္မ်ားစြာ တုိ႔၏ ၾသ၀ါဒအဆုံးအမမ်ား သည္လည္း ဤအတုိင္းပင္ ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႔ေသြ႔မ်ားခ်ည္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤစကားကုိေထာက္၍ ရယ္စရာ၊ ငုိစရာ၊ ကိေလသာ ျဖစ္စရာ၊ ေပ်ာ္စရာ ရႊင္စရာကေလးမ်ား (အလြန္အမင္း ) မ်ားေနေသာ တရားမ်ား၊ နည္းမ်ားကုိ ေတြ႔ရတုိင္း သတိကပ္ ဆင္ျခင္သျဖင့္ မိမိတုိ႔အတြက္ အမွားမရွိသည္သာတည္း။
ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဆရာေတာ္မ်ားသည္ ပါဠိေတာ္ႏွင့္ အ႒ကထာမ်ားကုိ ေလးစားၾကသည္။ ေလးစားသည့္အတုိင္း ပဋိပတၱိသာသနာသည္ ပရိယတၱိသာသနာႏွင့္ တစ္ထပ္တည္း ျဖစ္ရမည္ ဟု ခံယူေတာ္မူၾကသည္။ တနည္းဆုိရေသာ္ စာေတြ႔ႏွင့္လက္ေတြ႔ သေဘာညီမွ်မႈ ရွိရမည္ဟု သေဘာေပါက္ခံယူေတာ္ မူၾကသည္။
ထုိသုိ႔ေသာ ေထရ၀ါဒဆရာေတာ္မ်ား ျပဳစုေတာ္မူသည့္ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းမ်ားအနက္မွ လက္လွမ္းမီေသာ က်မ္းတစ္က်မ္းကုိ တင္ျပလုိပါသည္။ မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရား ျပဳစုေသာ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္းၾကီး၏ ခုိင္မာပုံ၊ လက္ေတြ႔က်ပုံ၊ ရွင္းလင္းပုံမ်ားကုိ အမ်ားသိျပီးသားျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ထုိက်မ္းၾကီးကုိ အႏွစ္ခ်ဳပ္ထားေသာ ၀ိပႆနာရွဳနည္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္က်မ္းမွ တခ်ိဳ႔တေလကုိ နမူနာမွ် ထုတ္ေဖာ္၍ျပရလွ်င္ အသစ္နာၾကားရသူမ်ား၊ ထပ္မံနာၾကားရသူမ်ားအတြက္ ကုသုိလ္တရားမ်ား တုိးပြားၾကမည္ဟု ယုံၾကည္မိသျဖင့္ ယခင္ကလည္း မၾကာခဏ ေကာက္ႏုတ္ျပခဲ့ပါသည္။
ယခုအခါမွာမူ ပဋိပတၱိသာသနာသည္ ပရိယတၱိသာသနာႏွင့္ ကုိက္ညီမႈရွိရမည္ ဟူေသာ အေျမာ္အျမင္စကားကုိ ေလးစားေထာက္ရွဳ မီးေမာင္းထုိးျပလုိေသာ ေစတနာအားျဖင့္ သာသနာမွတ္ေက်ာက္ ေခါင္းစဥ္အတြင္း ထည့္၍ ဤစာကုိ ၾကိဳးစား၍ ေရးသားရပါသည္။ ခၽြတ္ေခ်ာ္ေသာ စာလုံးေပါင္း သတ္ပုံမ်ား၊ ႏွစ္သက္ဖြယ္မေကာင္းေသာ အေရးအသားမ်ား ပါ၀င္ခဲ့ပါမူ စာေရးသူ၏ တာ၀န္သာ ျဖစ္ပါသည္။
မဟာစည္နည္းအရ တရားရွဳမွတ္ရာတြင္ ၀မ္းဗုိက္၏ ေဖာင္းမႈပိန္မႈကုိ ရႈမွတ္အပ္ပုံကုိ ၀ိပႆနာရွဳနည္းက်မ္း အတြဲ၂ အခန္း၅ တြင္ မွတ္ခ်က္ကေလး ျပဳ၍ က်မ္းဂန္အကုိးအကားႏွင့္ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ တရားအားထုတ္လုိသူမ်ားအတြက္ မ်ားစြာ အားရေက်နပ္ဖြယ္ ေကာင္းပါသည္။
____"၀မ္းဗုိက္၏ ေဖာင္းခုိက္ ပိန္ခုိက္၌ ထင္ရွားေသာ ေတာင့္တင္းမႈ လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ၀ါေယာဓာတ္၊ ေဖာ႒ဗၺရုပ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေဖာင္းတယ္ ပိန္တယ္ဟု ရွဳမွတ္လ်က္ ထုိေတာင့္တင္းလႈပ္ရွားမႈတုိ႔ကုိ မွန္ကန္စြာ သိျခင္းသည္ "ရူပံ ဘိကၡေ၀ ေယာနိေသာ မနသိကေရာထ၊ ရူပါနိစၥတဥၥ ယထာဘူတံ သမႏုပႆထ- ရဟန္းတုိ႔ ရုပ္ကုိ သင့္ေလ်ာ္မွန္ကန္စြာ ႏွလုံးသြင္းၾက ရွဳၾကကုန္ေလာ့၊ ရုပ္၏မျမဲျခင္းကုိလည္း ဟုတ္တုိင္း မွန္စြာ ရွဳၾကကုန္ေလာ့ "
"အနိစၥေည၀ ဘိကၡေ၀ ဘိကၡဳ ရူပံ အနိစၥႏၲိ ပႆတိ၊ သာႆ ေဟာတိ သမၼာဒိ႒ိ- ရဟန္းတုိ႔ ရဟန္းသည္ မျမဲသည္သာလွ်င္ ျဖစ္ေသာ ရုပ္ကုိ မျမဲဟု ရွုျမင္၏၊ ထုိရဟန္း၏ ထုိရွဳျခင္းသည္ သမၼာဒိ႒ိ အျမင္မွန္ေပတည္း"(သံ-၂၊၄၂)
ဤသုိ႔ အစရွိေသာ ခႏၶသံယုတ္ ေဒသနာေတာ္တုိ႔ႏွင့္လည္း ညီညြတ္၏။ မဟာသတိပ႒ာန သုတ္လာ ခႏၶဓမၼာႏုပႆနာ၌လည္း အတြင္း၀င္၏။ "(စာ-၁၃)___________
ဤေကာက္ႏုတ္ခ်က္မွာ မဟာစည္ဆရာေတာ္၏ ေစ့စပ္ေသခ်ာပုံ၊ အေျမာ္အျမင္ၾကီးပုံႏွင့္၊ ေဖာင္းသည္ ပိန္သည္ဟု ရွဳမွတ္ျခင္းသည္ က်မ္းဂန္ႏွင့္ ညီပုံကုိ ေဖာ္ျပေသာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ အျမြက္ျဖစ္၏။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပမည့္ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မွာ တရားစတင္ရွဳမွတ္ရာတြင္ ၾကဳံေတြ႔တတ္ေသာ သံသယကုိ ရွင္းလင္းေပးေသာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။
______"မိမိ၏ ၀မ္းဗုိက္ကုိ စိတ္ျဖင့္ စူးစုိက္၍ ၾကည့္ေနပါ။ ေဖာင္းၾကြလာတာ ပိန္က်သြားတာကုိ ေတြ႔ရလိမ့္မည္။ ေဖာင္းတာ ပိန္တာကုိ ထင္ရွားမေတြ႔ရပါက ဗုိက္မွာ လက္ကုိ ကပ္ထားၾကည့္ပါ။ တေအာင့္ေလာက္ၾကာ၍ ေဖာင္းတုိင္း ပိန္တုိင္း ထင္ရွားေပၚလာလွ်င္ ၀င္သက္ရွဳခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ေဖာင္းၾကြ ေရြ႔ရွားလာသည္ကုိ ေဖာင္းတယ္ ဟု မွတ္။ ထြက္သက္ရွဳခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ပိန္က်သြားသည္ကုိ ပိန္သည္ဟု မွတ္။ ေဖာင္းခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ေဖာင္းတက္လာသည္ကုိ ထင္ရွားသိရမည္။ ပိန္ခုိက္၌ ၀မ္းဗုိက္ပိန္က်သြားတာကုိ ထင္ရွားသိရမည္။ သုိ႔ျဖစ္လွ်င္ ၀မ္းဗုိက္သ႑ာန္ ပညတ္ကုိလဲ သိရာ မေရာက္ေလာဟု ေတြးေတာ၍ မယုံမွားေလလင့္။ အားထုတ္ခါစ၌ ပညတ္ကုိ လုံးလုံးေဖ်ာက္၍ ရွဳရန္ မျဖစ္ႏုိင္။ ပညတ္ေရာ ထင္ရွားသိ၍ ရွဳမွတ္မွသာ သမာဓိသတိဥာဏ္ ရင့္သန္လြယ္ေပသည္။ ဥာဏ္ရင့္သန္ေသာ အခါ၌ကားပညတ္အာရုံ အလုံးစုံ ကြယ္ေပ်ာက္၍ ပရမတ္သေဘာ၌သာ အသိဥာဏ္ေရာက္လ်က္ ရွိလိမ့္မည္။ ထုိ႔ျပင္ ဒြါရ ၆ ပါး၌ ထင္ရွားစြာ ျဖစ္ေပၚေသာ ရုပ္နာမ္တုိ႔ကုိ အစဥ္အတုိင္း မွတ္သိျခင္းသည္သာလွ်င္ ၀ိပႆနာ၏ ျပည့္စုံေသာ အလုပ္သေဘာမွန္ ျဖစ္ေပသည္။ သုိ႔ေသာ္လဲ အားထုတ္ခါစ၌ သတိသမာဓိ အားမရွိေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္စဥ္အတုိင္း လုိက္၍ ရွဳမွတ္ရန္ ခဲယဥ္း၏။ မမွတ္တတ္ဘဲေသာ္လည္း ရွိတတ္၏။ မွတ္စရာကုိ ရွာၾကံလ်က္ အခ်ိန္မ်ားစြာလဲ ကုန္တတ္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အစဥ္ထာ၀ရလဲ ရွိ၍ မွတ္သိရန္လဲ အလြန္လြယ္ကူ ထင္ရွားေသာ ေဖာင္းမႈ ပိန္မႈတုိ႔ကုိ အစအရင္းခံ ျပဳ၍ ရွဳမွတ္ရန္ ဤ၌ ညႊန္ျပအပ္ေပသည္။ ဥာဏ္ရင့္ေသာ အခါ ျဖစ္စဥ္အတုိင္း လုိက္၍ မွတ္ပုံကုိ ေနာက္ဤ ေတြ႔ရလတၱံ႔။ "( စာ၁၄-၁၅)______
စတင္ရွဳမွတ္ေသာ အခါ ပညတ္အာရုံကုိ လုံးလုံး ေဖ်ာက္ဖ်က္ျဖစ္၍ မျဖစ္ႏုိင္ပုံ၊ သမာဓိဥာဏ္မ်ားရမွ ပညတ္အာရုံမ်ား ကြာက်ကာ လကၡဏာေရးသုံးပါးလည္း အဆင့္ဆင့္ ထင္ရွားလာပုံ၊ သမာဓိဥာဏ္မ်ားျဖစ္ေအာင္ သက္စြန္႔ၾကိဳးပမ္း အားထုတ္အပ္ပုံကုိ ေဖာ္ျပထားေသာ ၀ိပႆနာ ဥာဏ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ပုံအခန္းမွာ အလြန္စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေကာင္းသေလာက္ လက္ေတြ႔က်ကာ ခုိင္မာ တိက်လွပါသည္။
_____"ရုပ္နာမ္ ၂ပါး တျခားစီ ကြဲျပားလ်က္ ထင္ရွားေသာ အခါ၌ သုတနည္းသူ ျဖစ္လွ်င္ ဤသုိ႔ သေဘာက်တတ္၏။ ေဖာင္းတာႏွင့္ မွတ္တာ၊ ပိန္တာႏွင့္ မွတ္တာ၊ ထုိင္တာႏွင့္ မွတ္တာ၊ ေကြးတာနွင့္ မွတ္တာ၊ ဤသုိ႔ စသည္ျဖင့္ ၂ ခု၊ ၂ ခုသာ ရွိတာပဲ။ သည့္ဟာ ၂ခု အျပင္ မရွိေတာ့ဘူး။ လူဆုိတာလဲ သည္ဟာ ၂ ခုပဲ။ မိန္းမေယာက်ာ္းဆုိတာလဲ သည္ဟာ ၂ခုပဲ။ သည္ဟာ ၂ ခုမွ တပါး ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါေကာင္ရယ္လုိ႔ အသီးအျခား မရွိေတာ့ဘူး ဟူ၍ မွတ္ေနဆဲမွာပင္ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ သုတရွိသူ ျဖစ္လွ်င္ကား အာရုံရုပ္ မွီရာ ရုပ္ႏွင့္ မွတ္မႈ နာမ္တုိ႔ကုိသာ မွတ္တုိင္းေတြ႔ျမင္ရေသာေၾကာင့္ ဤသုိ႔သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ ရုပ္နာမ္ ၂ ပါးမွ်သာ ရွိတာ ဟုတ္မွတ္ပါေပသည္။ ဤရုပ္နာမ္ ၂ မ်ိဳးမွ တစ္ပါး မိန္းမေယာက်ာ္း၊ ပုဂၢိဳလ္ သတၱ၀ါေကာင္ ဟူ၍ အသီးအျခား မရွိျပီ။ မွတ္ခုိက္မွာ မွတ္သိရတဲ့ ရုပ္ႏွင့္ မွတ္သိမႈနာမ္ ဤႏွစ္မ်ိဳးသာ ရွိသည္။ မမွတ္ဘဲ ေနခုိက္မွာလဲ အတူတူဘဲ။ ျဖစ္ဆဲ မွီရာရုပ္ႏွင့္ ၾကံမႈ စေသာ နာမ္ ၌ႏွစ္မ်ိဳးသာရွိသည္။ ဤ ရုပ္နာမ္ ၂မ်ိဳးကုိပဲ ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါ မိန္းမ ေယာက်ာ္းဟု ေခၚေ၀ၚေနၾကရေပသည္။(....)ဤသုိ႔ စသည္ျဖင့္ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ ထုိသုိ႔ေသာ ဆင္ျခင္မႈမ်ားကုိလဲ ေပၚတုိင္းေပၚတုိင္း ဆင္ျခင္တယ္ ဆင္ျခင္တယ္ ဟု မွတ္ျပီးလွ်င္ ေဖာင္းမႈ ပိန္မႈ စေသာ မွတ္ေနက်ကုိသာ ဆက္၍ မျပတ္မွတ္ပါေလ" (စာ-၁၉) _____ဟု နာမရူပပရိေစၧဒ ဥာဏ္ ျဖစ္ပုံကုိ အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပထားသည္။
______"ထုိ႔ထက္ ဘာ၀နာ ရင့္သန္ေသာ အခါ ကိုယ္အမူအရာ တစ္စုံတစ္ခုကုိ ျပဳရန္ ၾကံေသာ ထုိစိတ္သည္ အလုိလုိပင္ ထင္ရွားေပၚ၏။ ျဖစ္ေပၚလာသည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ ထုိစိတ္ကုိ လြယ္ကူစြာပင္ မွတ္သိႏုိင္၏။ အားထုတ္ခါစကမူကား ေကြးမည္ ၾကံစဥ္မွာ ေကြးခ်င္တယ္ ဟုမွတ္ခဲ့ေသာ ထုိေကြးခ်င္တဲ့ စိတ္ကုိ ရွင္းလင္းစြာ မသိႏုိင္ခဲ့ေသး။ ဘာ၀နာ ရင့္သန္ေသာ ထုိကာလ၌ကား ေကြးခ်င္တဲ့ စိတ္ကုိ ဘယ္အရာႏွင့္မွ် မေရာဘဲ ရွင္းလင္းထင္ရွားစြာ သိႏုိင္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကုိယ္အမူအရာ ျပဳျပင္လုိတုိင္း ျပဳျပင္ရန္ ၾကံတဲ့ စိတ္ကုိ ေရွးဦးစြာ မွတ္ရ၏။ ထုိ႔ေနာင္မွ ျပဳျပင္တဲ့ ကုိယ္အမူအရာကုိ ဆက္၍ မွတ္ရ၏/(....)ထုိ႔ေၾကာင့္ ေကြးမည္ ဆန္႔မည္ စသည္ျဖင့္ ၾကံတဲ့ စိတ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိလုိ႔ ေကြးမႈ ဆန္႔မႈ စေသာ ကုိယ္အမူအရာ၊ ရုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍လဲ မွတ္ဆဲမွာပင္ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ ဆုံးျဖတ္မိ၏။ အေအးဓာတ္ အပူဓာတ္ေၾကာင့္ ေအးရုပ္ပူရပ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍လညး္ေကာင္း၊ စားေသာက္တဲ့ အစာအာဟာရရွိလုိ႔၊ ဤကုိယ္ရုပ္မ်ားတည္တံ့လ်က္ ျဖစ္ေနသည္ ဟူဤလည္းေကာင္း၊ ေဖာင္းမႈ ပိန္မႈ စေသာ မွတ္စရာေတြ ရွိလုိ႔၊ မွတ္သိေနမႈမ်ား ျဖစ္ေနသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း ျမင္စရာ အဆင္း ၾကားစရာ အသံ စေသာ အာရုံေတြ ရွိလုိ႔။ ျမင္မႈ ၾကားမႈ စေသာ စိတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ မ်က္စိ၊ နား စေသာ မွီရာရုပ္ရွိလုိ႔ ျမင္မႈ ၾကားမႈ စေသာ စိတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း (....) ဤရုပ္နာမ္ေတြကုိ ျဖစ္ေပၚေအာင္ ဖန္ဆင္း ျပဳလုပ္ေပးသူကား မရွိျပီ။ သူတုိ႔၏ ဆုိင္ရာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေပၚသည္ ဟူ၍ လည္းေကာင္း ဤသုိ႔ စသည္ျဖင့္လဲ သေဘာက်လ်က္ ဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္တတ္၏။ ဤသုိ႔ေသာ ဆုံးျဖတ္မႈမွာ ရွဳမွတ္မႈကုိ ရပ္ဆုိင္း၍ ၾကာျမင့္စြာ စဥ္းစားလ်က္ ျဖစ္ရသည္ကား မဟုတ္ေပ၊ မွတ္ရင္းမွတ္ရင္းပင္ ရွင္းလင္းစြာ အလုိလုိ သိသိသြားသည္ဟု ထင္ရေလာက္ေအာင္ လ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ေပၚလာေသာ သိမႈ သာတည္း။ ဤဆင္ျခင္မႈမ်ားကုိလည္း ဆင္ျခင္တယ္ သေဘာက်တယ္၊ သိတယ္ ဟု မွတ္ျပီးလွ်င္ မွတ္ေနက်ကုိသာ ဆက္၍ ဆက္၍ မျပတ္မွတ္ပါေလ။"(စာ ၂၀) _____ဟု ပစၥယပရိဂၢဟ ဥာဏ္ျဖစ္ပုံကုိ ေဖာ္ျပပါသည္။ ဤတြင္ ဆင္ျခင္မႈ ဟူသည္မွာ တမင္ အားထုတ္ကာ ေတြးေခၚေနျခင္းမ်ိဳးကုိ မဆုိလုိဘဲ တရားရွဳမွတ္ရင္း သိလာေသာ အသိမ်ားအား အလုိအေလ်ာက္ သုံးသပ္မိျခင္း ျဖစ္သည္ကုိ ဆုိလုိျခင္းအား လည္းေကာင္း၊ အဆုိပါဆင္ျခင္မႈမ်ားကိုလည္း ၾကာရွည္လက္ခံ သိမ္းဆည္း မထားအပ္ဘဲ ဆင္ျခင္သည္ စသည္ျဖင့္ ရွဳမွတ္အပ္ပုံကုိလည္းေကာင္း သိျမင္ျပီ ျဖစ္ပါသည္။
ဤစကားကုိ ထင္ရွားေစဦးမည့္ စာပုိဒ္တုိကေလးမွာကား ဤသုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။ _____"ဤလုိ ဆင္ျခင္မႈမ်ားကုိလည္း မွတ္ျပီးလွ်င္ မွတ္ေနက်မ်ားကုိသာ မျပတ္မွတ္သြားပါေလ။ ဤသုိ႔ေသာ ဆင္ျခင္မႈမွာ ပင္ကုိယ္ဥာဏ္လဲ မထက္၊ သုတလည္း နည္းေသာ သူအား နည္းနည္းက်ဥ္းက်ဥ္းသာ ျဖစ္တတ္သည္။ (..)ဆင္ျခင္မႈကုိ အေလးမျပဳဘဲ မွတ္မႈကုိသာ အေလးျပဳ၍ အတင္းမွတ္ေနလွ်င္ကား ထုိသူတုိ႔မွာလည္း နည္းနည္းက်ဥ္းက်ဥ္းသာ ျဖစ္၍ ဥာဏ္အတက္ ျမန္တတ္၏။ ဤအရာ၌ အနည္းငယ္ ဆင္ျခင္ရုံမွ်ျဖင့္လည္း ကိစၥျပီးသည္သာဟူ၍ တစ္ထစ္ခ် ယုံၾကည္ထားပါေလ။" (စာ-၂၀)______
ဆက္လက္၍ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပမည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ ျဖစ္ပ်က္ျမင္သည္ဟု ဆုိအပ္သည့္ သမၼႆနဥာဏ္ႏွင့္ ဥဒယဗၺယ ဥာဏ္အထူးမ်ား ျဖစ္ပုံမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဤအပုိင္းမ်ားမွာ အေရးၾကီးျပီး စိတ္၀င္စားဖြယ္လည္း ေကာင္းသည္။
ဆက္ရန္...(သာသနာမွတ္ေက်ာက္(၂)-၀ိပႆနာရွဳနည္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္(၂))
သေကၤတမ်ား
(...)သည္ စာမ်ားမည္စုိးသျဖင့္ ခ်န္လွပ္ထားမႈမ်ား
__" "__သည္ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မ်ား။
0 comments:
Post a Comment