ကထိန္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ
ကထိန္ႏွင့္စပ္၍ သိဖြယ္ရာမ်ားမွာ-
၁။ ကထိန္ဆိုသည့္စကား၏ အဓိပၸါယ္
၂။ ခင္းဆိုသည့္ စကား၏ အဓိပၸါယ္
၃။ ကထိန္ခင္းရျခင္း အေၾကာင္း
၄။ ကထိန္ခင္းရျခင္း အက်ိဳး
၅။ ကထိန္အလွဴ မြန္ျမတ္သည္ဟု ဆိုရျခင္း ဤ ၅-မ်ိဳးမွာ သိဖြယ္ရာေကာင္းလွေပသည္။
၁။ ကထိန္-ဟူေသာစကားသည္ ကထိန-ဟူေသာ ပါဠိစကားမွ သက္ဆင္းျဖစ္ေပၚလာေသာ စကား ျဖစ္ေပသည္၊
ကထိန္-ဟူေသာပါဠိက ျမဲျခင္း-ဟူေသာ အနက္ကို ေဟာပါသည္။
ျမဲျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔တြင္ အခ်ိန္ကာလ ျမဲျခင္းႏွင့္ အက်ိဳးတရား ျမဲျခင္းတို႔ကို ေဟာပါသည္၊
ကထိန္-ဟူသည္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္လည္း ျမဲ၏။ အက်ိဳးတရားအားျဖင့္လည္း ျမဲ၏-ဟု အဓိပၸါယ္ရပါသည္။
( အခ်ိန္ကာလျမဲပံု )
ျမတ္စြာဘုရား သတ္မွတ္ေပးထားေသာ အခ်ိန္ကာလအတြင္းမွာသာ ကထိန္ခင္းျခင္းကို ျပဳလုပ္ၾကရ ေသာေၾကာင့္ ကထိန္သည္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ျမဲေပသည္။
သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔မွစ၍ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႔တိုင္ေအာင္ တလအတြင္းမွာသာ ကထိသကၤန္းလွဴျခင္း၊ ကထိန္ခင္းျခင္းကို ျပဳလုပ္ရမည္ဟု ျမတ္စြာဘုရား၏ အမိန္႔အာဏာေတာ္ျဖင့္ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ေပးထားေသာေၾကာင့္ တလအတြင္းမွာသာ ကထိန္ခင္းျခင္းကို ျပဳလုပ္ၾကရေပသည္၊ အျခားေသာ နတ္ေတာ္ ျပာသိုလ္ တပို႔တြဲ စေသာ လမ်ားသို႔ ေျပာင္းေရႊ႔ကာ ကထိန္ခင္း၍ မရၾကေပ၊ သို႔ျဖစ္၍ ကထိန္သည္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ျမဲျခင္းျဖစ္ေပသည္။
ေဆာင္။ ။ အခ်ိန္ကာလ, ေျပာင္းမရ, ျမဲလွကထိန္မည္ ။
( အက်ိဳးျမဲပံု )
ကထိန္ခင္းေသာေက်ာင္းတိုက္၌ ေနထိုင္ၾကသည့္ (ပုရိမ၀ါမွ ထေသာ) ရဟန္းေတာ္တို႔သည္ ကထိန္အက်ိဳး ၅-ပါးကို ရရွိေစ-ဟု ျမတ္စြာဘုရား ခြင့္ျပဳေပးသနားေတာ္မူေသာ အက်ိဳးတရား ၅-ပါးကို သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔မွစ၍ တေပါင္းလျပည့္ေန႔တိုင္ေအာင္ ၅-လအထိ ျမဲစြာတည္ေန၏၊ တပါးေသာလမ်ားသို႔ ကထိန္အက်ိဳးတရားမ်ား ေျပာင္းသြားျခင္း ေရြ႔သြားျခင္း မရွိေပ၊ သို႔ျဖစ္၍ ကထိန္သည္ အက်ိဳးတရားအားျဖင့္လည္း ျမဲျခင္းျဖစ္ေပသည္။
ေဆာင္။ ။ အက်ိဳးတရား, ေရြ႔မသြား, ျမဲျငား ကထိန္မည္။
၂။ ခင္းျခင္းဟူသည္-ကထိန္အက်ိဳးမ်ားကို က်ယ္ျပန္႔သြားေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္၊
ကထိန္မခင္းေသာ ေက်ာင္းတိုက္၌ ေနထိုင္ၾကေသာ ရဟန္းေတာ္တို႔သည္ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္မွစ၍ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔အထိ ၁-လသာ ကထိန္အက်ိဳးကို ရရွိၾကေပသည္၊
ကထိန္ခင္းေသာ ေက်ာင္းတို္က္၌ ေနထိုင္ၾကေသာ ရဟန္းေတာ္တို႔သည္ ၁-လမွ ၅-လအထိ က်ယ္ျပန္႔၍ အက်ိဳးတရားမ်ားကို ရရွိၾကေပသည္။
ေဆာင္။ ။ တလက်ိဳးကား, ငါးလပြား, ျပန္႔သြား ခင္းသည္မည္။
ဥပမာ-မိမိတို႔အိမ္သို႔ ဧည့္သည္မ်ား ေရာက္ရွိလာ၍ ငါးေခါက္ေခါက္ထားေသာ ေကာ္ေဇာႀကီးကို
ခင္းခ် ျဖန္႔ခ်လိုက္ေသာအခါ တဆမွ ငါးဆသို႔ က်ယ္ျပန္႔သြားသကဲ့သို႔ ထို႔အတူ ဒကာ ဒကာမမ်ားက ကထိန္သကၤန္းကို လွဴဒါန္းလိုက္ေသာအခါ သံဃာေတာ္မ်ားက ဝိနည္းကံျဖင့္ ကထိန္ခင္းလိုက္သည္ရွိေသာ္ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔မွစ၍ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔အထိ ၁-လသာ ရရွိေသာ အက်ိဳးမွ တေပါင္းလျပည့္ေန႔တိုင္ေအာင္ ၅-လအထိ ကထိန္အက်ဳိးတရားမ်ား က်ယ္ျပန္႔သြားေပသည္၊ ကထိန္အက်ိဳးတရား ၅-ပါးကို ရဟန္းေတာ္မ်ား ၁-လမွ ၅-လအထိ က်ယ္ျပန္႔စြာ ခံစားခြင့္ ရရွိၾကေပသည္။
ဤကဲ့သို႔ ဒကာ ဒကာမမ်ားက သကၤန္းလွဴ၍ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္မ်ားက ၁-လမွ ၅-လအထိ ကထိန္အက်ိဳးတရား က်ယ္ျပန္႔သြားေအာင္ ဝိနည္းကံျဖင့္ ျပဳလုပ္ျခင္းကိုပင္ ခင္းသည္ဟု ဆိုရပါသည္။
၃။ ကထိန္ခင္းရျခင္းအေၾကာင္းမွာ-
ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္ေတာ္အခါက ပါေဝယ်ကတိုင္းသား ရဟန္း (၃ဝ) တို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးျမင္ဖို႔ရာ ေရာက္လာၾကရာတြင္ သကၤန္းကို မိုးစိုး၍ သကၤန္းျဖင့္ ပင္ပန္းေနၾကေသာေၾကာင့္ ကထိန္ခင္းျခင္းကို ခြင့္ျပဳေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
ပါေဝယ်ကတိုင္းသား ရဟန္း (၃ဝ)တို႔၏ ရဟန္းျဖစ္လာရျခင္းအေၾကာင္းမွာ-
ျမတ္စြာဘုရား ဘုရားျဖစ္ျပီး၍ တဝါရျပီးေသာအခါ ဗာရာဏသီျပည္မွာ ကၽြတ္ထိုက္ၾကေသာ ေဝေနယ်မ်ားကို ေထာက္ထားရႈေမွ်ာ္ကာ အလိုေတာ္အတိုင္း သီတင္းသံုးေနထိုင္ေတာ္မူျပီးေနာက္ ဥရုေဝလေတာသို႔ ၾကြသြားေတာ္မူ၍ သစ္ပင္ရင္းတခုမွာ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူ၏၊ ထိုအခါ ေကာသလမင္းႀကီးႏွင့္ ဘတူမိကြဲ ဘဒၵဝဂၢီ ညီေနာင္ (၃ဝ)တို႔သည္ ဥရုေဝလေတာထဲသို႔ ဇနီးမယားတို႔ႏွင့္တကြ ဥယ်ာဥ္ကစား ေပ်ာ္ပါးဖို႔ရာ ေရာက္လာၾကေပသည္၊ ထိုညီေနာင္ ၃-က်ိပ္တို႔အနက္ မင္းသားတေယာက္မွာ ဇနီးမယား မရွိ၍ ျပည့္တန္ဆာမကို အငွါးမယားအျဖစ္ ေခၚခဲ့ရသည္၊ ထိုျပည့္တန္ဆာမသည္ မင္းသားတို႔ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ျဖစ္၍ ေပ်ာ္ပါးကစားေနၾကစဥ္ မင္းသား၏ ပစၥည္းဥစၥာဘ႑ာမ်ားကို ခိုးယူ၍ ထြက္ေျပးသြားေလသည္၊ မင္းသား ၃ဝ-တို႔သည္ ခိုးယူထြက္ေျပးသြားေသာ အမ်ိဳးသမီးကို လိုက္ရွာၾကရာ ျမတ္စြာဘုရားကို ေတြ႔ျမင္ၾကေလ၏၊ ျမတ္စြာဘုရားထံ ခ်ဥ္းကပ္၍
(ဘေႏၲ ဘဂဝါ ဧကံ ဣတၳႎ ပေႆယ် အပိ) ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ကို ေတြ႔ျမင္မိပါသလားဘုရား-ဟု ေလွ်ာက္၏။
ျမတ္စြာဘုရားက-(ကႎ ပန ေဝါ ကုမာရာ ဣတၳိယာ-) မင္းသားတို႔ သင္တို႔သည္ အမ်ိဳးသမီးကို ဘယ္အတြက္ လိုက္ရွာေနၾကပါသနည္း-ဟုေမးေသာ္
မင္းသားတို႔က-(ဣဓ မယံ ဘေႏၲ တႎသမတၱာ ဘဒၵဝဂၢိယာ သဟာယကာ သပဇာပတိကာ ဣမသၼႎဝနသေ႑ ပရိစာရိမွာ၊ ဧကႆ ပဇာပတိ နာေဟာသိ၊ တႆ အတၳာယ ေဝသီ အာနီတာ အေဟာသိ၊ အထ ေခါ သာ ဘေႏၲ ေဝသီ အေမွသု ပမေတၱသု ပရိစာေရေႏၲသု ဘ႑ံ အာဒါယ ပလာယိတၳ၊ ေတ မယံ ဘေႏၲ သဟာယကာ သဟာယကႆ ေဝယ်ာဝစၥံ ကေရာႏၲာ တံ ဣတၳႎ ဂေဝသႏၲာ ဣမံ ဝနသ႑ံ အာဟိ႑ာမ-)
ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား တပည့္ေတာ္တို႔သည္ မိမိတို႔ဇနီးမယားႏွင့္အတူ ဤေတာအုပ္၌ ထိုထိုဤဤ လွည့္လည္ကုန္လ်က္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ခံစားခဲ့ၾကပါကုန္သည္ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္တို႔ ၃-က်ိပ္တို႔အနက္ မင္းသားတေယာက္မွာ ဇနီးမရွိပါဘုရား၊ ထိုမင္းသားအတြက္ ျပည့္တန္ဆာမတေယာက္ကို ေခၚေဆာင္ခဲ့ပါသည္ဘုရား၊ ယခု ထိုျပည့္တန္ဆာမက တပည့္ေတာ္တို႔ ေမ့ေလ်ာ့ေပ်ာ္ပါးေနၾကစဥ္ ဘ႑ာကိုယူ၍ ထြက္ေျပးသြားပါသည္ဘုရား၊ ထိုအမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ေပ်ာက္သြားသျဖင့္ လိုက္ရွာရသည့္အေၾကာင္း ေလွ်ာက္ထားၾကေလသည္။
ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားက-(တံ ကႎ မညထ ေဝါ ကုမာရာ၊ ကတမံ ႏုေခါ တုမွာကံ ဝရံ၊ ယံ ဝါ တုေမွ ဣတၳႎ ဂေဝေသယ်ာထ၊ ယံ မယံ အတၱာနံ ဂေဝေသယ်ာထ)
မင္းသားတို႔ ယခုငါေျပာမည့္စကားကို သင္တို႔ ဘယ္လိုမွတ္ထင္ၾကသနည္း-သင္တို႔သည္ ေပ်ာက္သြားတဲ့ မိန္းမကို ရွာျခင္းႏွင့္ မိမိကုိယ္ကို ရွာျခင္းတို႔တြင္ အဘယ္ရွာျခင္းက ပိုျမတ္ပါသနည္း-ဟု ေမးေတာ္မူ၏၊ ပါရမီရင့္ေနၾကေသာ မင္းသားတို႔က မိမိကုိယ္ကို ရွာျခင္းက ပို၍ျမတ္ပါသည္ဘုရား-ဟု ေလွ်ာက္ထားၾကေလ၏၊
ဤကဲ့သို႔ မိမိကိုယ္ကို ရွာျခင္းက ပိုျမတ္တယ္ဆိုရင္ သင္တို႔ ထိုင္ၾကကုန္ေလာ့၊ သင္တို႔အား ငါဘုရား တရားေဟာမည္-ဟု မိန္႔ေတာ္မူျပီး
၁။ ဒါနကထာ-ဒါနႏွင့္စပ္ေသာစကား
၂။ သီလကထာ-သီလႏွင့္စပ္ေသာစကား
၃။ သဂၢကထာ-နတ္ျပည္ႏွင့္စပ္ေသာစကား
၄။ ကာမာနံ အာဒီနဝကထာ-ကာမဂုဏ္တို႔၏ အျပစ္ႏွင့္စပ္ေသာစကား
၅။ ေနကၡေမၼ အာနိသံသကထာ-ကာမဂုဏ္တို႔မွ ထြက္ေျမာက္ျခင္း၌ အက်ိဳးႏွင့္စပ္ေသာစကား
ဤေဒသနာေတာ္အစဥ္ကို ေဟာေတာ္မူ၏။
တရားေတာ္ကို နာၾကားရသျဖင့္ မင္းသားတို႔စိတ္သည္ ႏူးညံ့လ်က္ နီဝရဏကင္းစင္ စိတ္ထားၾကည္လင္ေနၾက သည္ကို သိေတာ္မူေသာ ဘုရားရွင္သည္ ဒုကၡ, သမုဒယ, နိေရာဓႏွင့္ မဂၢ-ဟူေသာ သစၥာေလးပါး တရားေတာ္ကို ေဟာေဖာ္ညႊန္ျပေတာ္မူေလ၏။
ထိုအခါ မင္းသားတို႔၏ သႏၲာန္အသီးသီးဝယ္ ညစ္ေၾကးမတင္ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေသာ အဝတ္ျဖဴ၌ ဆိုးေရသည္ ေကာင္းစြာစြဲသကဲ့သို႔ ဒိ႒ိ ဝိစိကိစၧာ-စေသာ ျမဴအညစ္အေၾကးကင္းေသာ ဓမၼဉာဏ္မ်က္စိ ျဖစ္ေပၚလာေလေတာ့၏။
အခ်ိဳ႔က ေသာတာပတၱိမဂ္, အခ်ို႔က သကဒါဂါမိမဂ္, အခ်ိဳ႔က အနာဂါမိမဂ္ကို ရၾကေလသည္။
ဓမၼမ်က္စိ ရျပီးၾကေသာ မင္းသား ၃-က်ိပ္တို႔သည္ ဘုရားရွင္ထံ ရွင္ရဟန္းအျဖစ္ကို ေလွ်ာက္ထား ေတာင္းပန္ၾက ကုန္၏။
ျမတ္စြာဘုရားက-ဧထ ဘိကၡေဝါ-ဟု ေခၚေတာ္မူကာ ဧဟိ ဘိကၡဳ-ရဟန္းျပဳေပးေတာ္မူ၏၊
ဧဟိ ဘိကၡဳ-ရဟန္း လာေလာ့, ေကာင္းစြာ ဆင္းရဲ၏အဆံုးကို ျပဳဖို႔ရန္ ျမတ္ေသာအက်င့္ကို က်င့္လွည့္ေလာ့-ဟု ဘုရားရွင္ေခၚေတာ္မူသည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ လူ႔အသြင္ကြယ္ေပ်ာက္၍ အလိုအေလ်ာက္ ေခါင္းတံုးရိတ္ျပီး သကၤန္းတို႔ကို ဝတ္ရံုလ်က္ သပိတ္ကိုလြယ္ကာ ျဖစ္ေပၚလာ၏။
ျမတ္စြာဘုရား သာဝတၳိျမိဳ႔ေတာ္၏ ေတာင္ဘက္ရွိ ေဇတဝန္ေက်ာင္းေတာ္၌ သီတင္းသံုးေတာ္မူစဥ္ အာရညကင္ဓုတင္, ပိ႑ပါတ္ဓုတင္, ပံသုကူဓုတင္, တိစီဝရိတ္ဓုတင္မ်ားကိုေဆာင္ၾကေသာ ပါေဝယ်က တိုင္းသား ဘဒၵဝဂၢီ ညီေနာင္သံုးက်ိပ္ ရဟန္းေတာ္တို႔သည္ ၁၃-ႏွစ္တိုင္တိုင္ ေတာအရပ္၌ ေနၾကျပီးေသာအခါ ျမတ္စြာဘုရားကိုဖူးျမင္ရန္ သာဝတၳိျမိဳ႔ေတာ္သို႔ အလာဝယ္ ဝါဆိုဝါကပ္ရာေန႔ နီးလြန္း၍ သာဝတၳိျမိဳ႔ေတာ္သို႔ ဝါဆိုအမီ ေရာက္ဖို႔ကား မစြမ္းႏိုင္ၾကေသာေၾကာင့္ လမ္းခရီးအၾကားရွိ သာဝတၳိႏွင့္ ၆-ယူဇနာကြာေဝးေသာ သာေကတျမိဳ႔၌ ဝါကပ္ခဲ့ၾကရကုန္၏။.
ဤသာေကတျမိဳ႔မွ ၆-ယူဇနာမွ်သာ ကြာေဝးေသာ သာဝတၳိျမိဳ႔ေတာ္၌ ဘုရားရွင္ သီတင္းသံုးေတာ္ မူေနေသာ္လည္း ဘုရားရွင္ကို ဖူးျမင္ခြင့္ မရၾကကုန္-ဟု ေတြးၾကံၾကျပီး ျငီးေငြ႔လ်က္ မိုးလပတ္လံုး ေနၾကရကုန္၏။ မိုးလလြန္၍ ပဝါရဏာျပဳျပီးၾကေသာ္ ခရီးဆက္လက္ၾကြေတာ္မူၾကရာ လမ္းခရီးအၾကား၌ မိုးႀကီးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ သကၤန္းမ်ား မိုးစို ရႊံ႔ညႊန္မ်ားေပက်ံ၍ ပင္ပန္းစြာ ျမတ္စြာဘုရားထံသို႔ ေရာက္လာၾကကုန္၏။
ထိုအခါ ဘုရားရွင္က-ခ်စ္သားရဟန္းတို႔ က်န္းက်န္းမာမာ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ညီညီညြတ္ညြတ္ မွ်မွ်တတ ရွိၾကလ်က္ ခရီးလမ္းပန္း ပင္ပန္းမႈမရွိဘဲ လာခဲ့ၾကရကုန္သေလာ-စသည္ျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္စကား မိန္႔ၾကားေသာ္ ရဟန္းသံုးက်ိပ္တို႔သည္ က်န္းမာ မွ်တ ညီညြတ္ၾကပါသည္ဘုရား၊ သို႔ေသာ္ တပည့္ေတာ္မ်ား ဘုရားဖူရန္ အလာဝယ္ သာဝတၳိျမိဳ႔ေတာ္သို႔ ဝါဆိုမီေရာက္ဖို႔ရန္ မစြမ္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ သာေကတျမိဳ႔၌ ဝါကပ္ခဲ့ၾကပါသည္ဘုရား။
မိုးလလြန္၍ ပဝါရဏာျပဳျပီးေသာ္ ခရီးဆက္လက္ လာခဲ့ၾကရာ လမ္းခရီးအၾကား၌ မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ သကၤန္းမ်ား မိုးစို ရႊံ႔ညႊန္မ်ားေပက်ံ၍ ေလးလံေသာသကၤန္းမ်ားျဖင့္ ပင္ပန္းစြာ လာခဲ့ရပါသည္ဘုရား။
ထိုအခါ ဘုရားရွင္သည္ ဘဒၵဝဂၢီညီေနာင္သံုးက်ိပ္ ရဟန္းေတာ္တို႔၏ ျဖစ္ေၾကာင္းကုန္စင္ကို ေထာက္ရႈေတာ္မူလ်က္ အစမထင္ သံသရာတခြင္၌ ျဖစ္ခဲ့ေသာ အေၾကာင္းအရာႏွင့္စပ္ေသာ တရားေတာ္ (သံယုတၱနိကာယ္ နိဒါနဝဂၢ အနမတဂၢသံယုတ္ တႎသမတၱသုတ္) ကို ေဟာေတာ္မူလွ်င္ ထိုရဟန္းေတာ္တို႔သည္ တရားေတာ္၏ ျပီးဆံုးခ်ိန္၌ ရဟႏၲာျဖစ္သြားၾကေလ၏။
ထို႔ေနာက္ ဘုရားရွင္သည္ အႏုဇာနာမိ ဘိကၡေဝ ဝႆံ ဝု႒ာနံ ဘိကၡဴနံ ကထိနံ အတၳရိတုံ-ရဟန္းတို႔ မိုးလပတ္လံုး ေနျပီးေသာ (ပုရိမဝါမွ ထကုန္ေသာ) ရဟန္းတို႔အား ကထိန္ခင္းျခင္းငွါ ငါဘုရားခြင့္ျပဳေတာ္မူ၏-ဟု ကထိန္ခင္းရန္ ခြင့္ျပဳေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
0 comments:
Post a Comment