*ေလာကီလူသား ထုိေယာက္်ားအတြက္*

ဗုဒၶဘုရားရွင္ ( ၄၅ ) ၀ါပတ္လံုး ေဟာၾကားေတာ္ မူခဲ့ေသာ တရား ေဒသနာေတာ္ မ်ားသည္ သံသရာ ၀ဋ္ဆင္းရဲမွ လြတ္ေျမာက္ေရး ကိုသာ အမ်ားအားျဖင့္ ေရွးရႈ ေဟာၾကားခဲ့သည္မွာ မွန္ပါေသာ္လည္း ဘုရားရွင္၏ ရည္ရြယ္ေတာ္ မူရင္းအတိုင္း ၀ိမုတၱိ ရသကို မခံစားရ ေသးမီ အတြင္းမွာပင္ ေလာကီ သုခကို လက္ေတြ႔ ခံစားႏိုင္ခြင့္ ရေရးအတြက္ ေလာကီၾကီးပြားေရး၊ လူမႈေရး တရားတို႔ကိုလည္း ေဟာၾကားခဲ့ပါသည္။ထိုလူမႈေရးတရားတြင္ လူ႔ေလာက လူ႔ေဘာင္အတြက္ အေရးၾကီးဆံုး လူမႈေရး တာ၀န္ျဖစ္ေသာ လင္ေယာက်္ား က်င့္၀တ္၊ ဇနီးမယား က်င့္၀တ္တို႔သည္ လူ႔ေလာက လူ႔ေဘာင္ သာယာ၀ေျပာေရး၊ ပစၥဳပၸန္ သံသရာႏွစ္ျဖာ ေကာင္းက်ိဳး စီးပြား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး တို႔အတြက္ အလြန္ပင္ အေရးပါလွေသာ က်င့္၀တ္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ဗုဒၶဘုရားရွင္က သိဂၤါလ သတို႔သားအား ေဟာၾကားခဲ့ေသာ လင့္က်င့္၀တ္၊ မယားက်င့္၀တ္ တို႔ကို သဂၤဇာ ဆရာေတာ္ ဘုရားၾကီးက ျမန္မာဘာသာ လကၤာျဖင့္ ျပဳစု ေရးသားခဲ့ပါသည္။လင့္က်င့္၀တ္ ငါးပါး ( ၁ ) မေထမဲ့ကင္း( ၂ ) အပ္ႏွင္းဥစၥာ( ၃ ) မိစၧာမမွား( ၄ ) ၀တ္စားဆင္ယင္( ၅ ) ျမတ္ႏိုးၾကင္ ငါးအင္လင္က်င့္ရာ။ဤေဖာ္ျပပါ လင္က်င့္၀တ္ အခ်က္ၾကီးမ်ားတြင္ မည္သည့္ အခ်က္သည္ အေရးမၾကီး လွသျဖင့္ လိုက္နာရန္ မလိုဟု ယူဆစရာ အခ်က္တစ္ခ်က္မွ် မပါ၀င္ေပ ။
မေထမဲ့ကင္း"ငါက ေယာက်္ားျဖစ္သည့္ အတိုင္း အိမ္ေထာင္ တစ္ခုလံုး အတြက္ ရွာေဖြ ေကၽြးေမြးကာ တာ၀န္ယူရသူ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ငါ့လုပ္စာ စားေနေသာ မိန္းမသား အေပၚ၌ အေရးတယူ အေလးမူစရာ မလို" ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ "ငါက ေယာက်္ားရင့္မာၾကီး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ငါလုပ္သမွ် ငါေျပာသမွ် ခံရမည္သာ ျဖစ္ေသာ အားႏြဲ႔သည့္ မိန္းမသား အေပၚ၌ ရိုေသေလးစား အေရးထားလွ်င္ ပိုရံုပဲရွိမည္" ဟူေသာ သေဘာထားကာ ႏွိမ့္ခ်ျပီး ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံလွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း တရားေတာ့မည္ မဟုတ္သလို ေယာက်္ားေကာင္း တစ္ေယာက္လည္း ပီသေတာ့မည္ မဟုတ္ပါေခ်။ အခ်ိဳ႕ ေယာက်္ားတို႔သည္ အားထားေလာက္ေသာ ဇနီး၊ ေလးစားေလာက္ေသာ ဇနီး၊ ငဲ့ညႇာထိုက္ေသာ အခ်က္အလက္ မ်ားႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ဇနီးမ်ိဳးကို ရေစကာမူ ---- မယားေနစ ေၾကာင္ေသမွ- မယားႏွင့္ႏြား မသနားႏွင့္ -ဟူေသာ လူမိုက္တို႔၏ စကားကို အားက်ကာ တစ္ဖက္သက္ အႏိုင္ယူတတ္ဖို႔ ေလာက္သာ အာရံုျပဳထား စိတ္၀င္စား ၾကသည္။ "မိန္းမကို ဘယ္လို သြားက်ိဳးေအာင္ ခ်ိဳးရမည္လဲ၊ ဘယ္လို အႏိုင္ယူရ မည္လဲ" ဟု ေမတၱာ မဖက္ေသာ စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ ရန္သူသဖြယ္၊ မိမိက ေယာက်္ားေကာင္း၊ ေယာက်္ားျမတ္ သဖြယ္ သေဘာထားကာ ကိုယ္ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ႏႈတ္ျဖင့္ လည္းေကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ႏွိပ္စက္မႈ မ်ိဳးကို ျပဳတတ္ၾက ေလသည္။ ထိုကဲ့သို႔ေသာ ေယာက်္ားဆိုး တို႔၏ မတရားသျဖင့္ မေထမဲ့ျမင္ျပဳမႈ၊ ေျပာဆို ႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို အခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖို႔ မ်ိဳသိပ္ကာ သည္းခံ ေနၾကလိမ့္မည္ မဟုတ္ေခ်။ "ပါးကိုက္ေတာ့ နားကိုက္မည္" ဆိုသကဲ့သို႔ စြမ္းအား ရွိသေရြ႕ တုံ႔ျပန္တတ္ၾက သည္ကို ေတြ႔ရ ျမင္ရဖူးၾက ေပလိမ့္မည္။အခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖို႔ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ေၾကာင့္ "မႏိုင္၍ သည္းခံရျခင္း" သေဘာျဖင့္ ျပဳမူေနထိုင္ၾက ရေသာ္လည္း "ေနေသးသပ ျခံဳထဲက - ခ်ိဳေသြးသပ တျမျမ" ဆိုသကဲ့သို႔ ရွိတတ္ၾက ေလသည္။ အခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမူ ထိုကဲ့သို႔ ဆိုး၀ါးေသာ လင္သား အေပၚ၌ မိမိ၏ အားကိုးရာ မဲ့ေသာ အေျခအေန၊ ခ်စ္ခင္ စြဲလန္းေသာစိတ္ စသည္တို႔ ဖံုးလႊမ္းထား မႈေၾကာင့္ တုန္႔ျပန္ေရး၊ လက္စား ေခ်ေရးကို မေတြးေတာ ရွာေတာ့ဘဲ ဘ၀ကုသိုလ္ကံပဲဟု ဆိုကာ အညႇင္းဆဲခံဘ၀၊ မေထမဲ့ျမင္ အျပဳခံဘ၀ျဖင့္ အိမ္ေထာင္မႈ ဒုကၡကို စံုမွိတ္၍ ခံၾကရ ရွာေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ အိမ္ေထာင္ေရး ဒုကၡမ်ား မေရာက္ၾက ေစရန္ႏွင့္ ႏွိမ့္ခ် ေခၚေ၀ၚ ေျပာဆိုျခင္း စေသာ မေထမဲ့ျမင္ မျပဳရဟု ဘုရားရွင္က လင္ေကာင္း တစ္ေယာက္၏ ဦးစြာေသာ က်င့္၀တ္ကို ေဟာၾကားေတာ္ မူခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ဤေနရာတြင္ ခ်စ္ေမတၱာ အရင္းခံျဖင့္ ခ်စ္စႏိုး ေခၚေ၀ၚ ျပဳမူမႈမ်ားကိုကား မေထမဲ့ျမင္ ေျပာဆို ျပဳမူျခင္းဟူ၍ မယူဆထိုက္ေပ။ "အက်ီစားသန္ ရန္ျဖစ္" ဟူေသာ အဆိုစကား အရ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မခံခ်င္ ေလာက္ေအာင္ က်ီစားမႈ - အၾကီးအက်ယ္ ရန္မီးပြားေစ တတ္သည္ အထိ ျပဳမူ ေျပာဆိုမႈတို႔ကား မျပဳလုပ္၊ မေျပာဆိုသင့္ၾကေပ။ အခ်ိဳ႕ေသာ လင္ေယာက်္ားမ်ားက -"မိန္းမရွိခိုး - သြားမက်ိဳး၊မိန္းမရိုေသ - အသက္ရွည္"ဟူေသာ ဆိုရိုးမ်ားကို လက္ကိုင္ျပဳကာ လြန္လြန္ကဲကဲ အေရး ေပးတတ္ၾကသျဖင့္ အေပါင္းအသင္း ေလာက၌ အဆင္မေျပျခင္း၊ ၾကီးပြားေရး လမ္းစ မေျဖာင့္ျဖဴးျခင္း စေသာ အျပစ္မ်ား ျဖစ္ပြားတတ္ၾက ေပသည္ ။ "က်ီး ဘုတ္ရိုေသ၊ ဘုတ္ က်ီးရိုေသ" ဆိုေသာ စကားပံု ကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း၊ “လင္ႏွင့္မယား လွ်ာႏွင့္သြား” ဆိုသကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း မယုတ္မလြန္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ေမတၱာႏွင့္ယွဥ္ ေစတနာျဖင့္ ငင္၍ အိမ္ေထာင္ သာယာေရးကို တည္ေဆာက္ ၾကရသည္။
အပ္ႏွင္းဥစၥာအိမ္ဦးနတ္ဟု ေခၚေ၀ၚ သမုတ္ခံရေသာ အိမ္ေထာင္ဦးစီး ျဖစ္ေသာ လင္ေယာက်္ား တို႔သည္ အမ်ားအားျဖင့္ အိမ္၏ျပင္ပသို႔ ထြက္ကာ ပစၥည္းဥစၥာ ရွာေဖြျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္မ်ားစြာ ကုန္ရေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရလာေသာ ပစၥည္းကို အိမ္ႏွင့္ ၾကမ္းမကြာ ေ၀ဖန္ သံုးစြဲလ်က္ အိမ္မႈကိစၥကို ေက်ပြန္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ တာ၀န္ရွိေသာ အိမ္သူ သားမယားအား ရသမွ် ဥစၥာ ပစၥည္းမ်ားကို အပ္ႏွင္း သင့္လွပါသည္။ အခ်ိဳ႕ ေယာက်္ားမ်ားသည္ စိတ္ခ်ရေသာ မိန္းမ၊ မ်က္ႏွာ လႊဲရေသာ မိန္းမမ်ား အေပၚမွာပင္ ရသမွ် ပစၥည္းဥစၥာတို႔ကို ပံုႏွံ မအပ္ဘဲ အၾကံဆိုးျဖင့္ တိတ္တဆိတ္ စုေဆာင္းထားၾက ျပီးလွ်င္ အလြဲသံုးစား ျပဳျခင္း ၊ တရားမွ်တမႈ မရွိဘဲ မိမိကိုယ္တိုင္ ေ၀ဖန္ ခြဲျခမ္းျခင္း စသည္တို႔ကို ျပဳလုပ္တတ္ၾက ေလသည္။ ထိုအခါ ဓာတ္ဆီ မထည့္ေသာ ကားၾကီးကဲ့သို႔ အိမ္ေထာင္ေရး သုခတည္းဟူေသာ ပန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ေအာင္ မေမာင္းႏွင္ ႏိုင္ဘဲ ရွိတတ္ၾက ေလသည္။ မိန္းမထံ ဥစၥာ မအပ္ႏွံသျဖင့္ အိမ္သူ မိန္းမမွ စိတ္ဆင္းရဲဖြယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ ၾကံဳရျပီးလွ်င္ ၾကာေလၾကာေလ မိမိ ဂုဏ္သိကၡာကိုပါ ထိခိုက္လာသည္ဟု ဆိုကာ မေထမဲ့ျမင္ ျပဳလာေတာ့သျဖင့္ လင္ေယာက်္ား ကိုယ္တိုင္ပင္ စိတ္ဆင္းရဲဖြယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ ၾကံဳရတတ္ ေလသည္ ။
မိစၧာမမွားတဏွာခ်စ္ႏွင့္ ပက္သက္လာလွ်င္ မနာလိုစိတ္၊ သ၀န္တိုစိတ္ ရွိၾကသည္မွာ ေလာက ဓမၼတာ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ "မုန္႔သာ ေ၀စားမယ္ ၊ လင္ကို ေ၀မစားႏိုင္ဘူး"၊ "ထမင္းကိုသာ ေ၀သာစားရဲ႕ လင္ကို မထိနဲ႔ဆရာ" ဟူေသာ ေလာက ေ၀ါဟာရအရ ေျပာဆိုၾကလွ်က္ ရွိရာ ေ၀စားရလွ်င္ - အထိခံရလွ်င္ ေဒါသၾကီးကာ မီးပြင့္တတ္ၾက စျမဲ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လင္က ကိုယ္ပိုင္ မယားကိုသာ အလိုရွိသကဲ့သို႔ မယားကလည္း ကိုယ့္လင္ တစ္ဦးတည္း ကိုသာ အလိုရွိတတ္ ၾကေပသည္။ အခ်ိဳ႕ သူတို႔သည္ ခ်စ္သူ မ်ားမ်ားရွိျခင္း ၊ မယားမ်ားမ်ား ယူႏိုင္ျခင္း ကိုပင္ အသာအယာၾကီး သာယာကာ ဂုဏ္ယူ တတ္ၾကေပသည္။"ေယာက်္ားေကာင္း ေမာင္းမတစ္ေထာင္" ဟူေသာ စကားကို အသံုးျပဳကာ မယားမ်ားမ်ား ရမႈကို အားက် သေဘာ က်တတ္သည္။ အမွန္အားျဖင့္ ဤစကားသည္ ေယာက်္ားတိုင္းႏွင့္ ဆိုင္ေသာစကား မဟုတ္ေခ်။ ေရွးအခါက ထံုးတမ္း စဥ္လာအရ သမၼဳတိနတ္ဟု ဆိုအပ္ေသာ ဘုရင္မင္းႏွင့္ ဆိုင္ေသာ စကားျဖစ္သည္။ ဘုရင္မ်ား၏ တိုင္းျပည္ လံုျခံဳေရးအရ သမီးကညာ ဆက္သသည္ကို လက္ခံ သိမ္းပိုက္ျခင္းကို တင္စား ေျပာဆိုေသာ စကားသာ ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္ပိုင္ ဇနီးရွိလွ်က္ စိတ္ဓာတ္ ေဖာက္ျပား အခ်စ္ပြား၍ ေပ်ာ္ပါး လိုက္စားသူတို႔သည္ မိမိကိုယ္ ကိုမိမိပင္ ပ်က္ဆီးေအာင္ ဖ်က္ဆီးသကဲ့ သို႔လည္း ျဖစ္တတ္ေပသည္။ သို႔တြက္ လင္ေကာင္း တစ္ေယာက္သည္ မိန္းမႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိဇနီးမွ တစ္ပါးေသာ မိန္းမမ်ား အေပၚ၌ အေမ၊ ညီမ၊ အေဒၚလို သေဘာထားေသာ စိတ္ကို ေမြးျမဴ၍ ဆက္ဆံ ၾကရသည္။ ေဖာက္ျပန္ေသာ စိတ္ကို မေမြးရပါ။ မိန္းမဘက္က ေဖာက္ျပန္လာသည္ကို ေတြ႔က ထိုအေတြ႔ကို မသာယာဘဲ ဘီလူးသဘက္ သဖြယ္ သေဘာထားသင့္ လွပါသည္။
၀တ္စားဆင္ယင္ဇနီးတြင္ အ၀တ္အစား ႏြမ္းပါးက မိမိဂုဏ္လည္း ၫႈိးႏြမ္းတတ္ ေလသည္။ လင္ေယာက်္ားေကာင္း တစ္ေယာက္သည္ မိန္းမကို "ကၽြန္စုတ္ႏွင့္ သရက္ေစ့" ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေအာင္ မထားရေပ။ ခ်စ္ဇနီး ဟူသည္ မိမိ၏စိတ္ကို သာယာဖြယ္ျပဳရန္ တာ၀န္ အရွိဆံုးသူ ျဖစ္ေလရာ လွပစြာ တန္ဆာ မဆင္ခဲ့ပါလွ်င္၊ မိမိပင္ မိမိမယား၌ စိတ္ပ်က္စိတ္ကုန္ ခံစားရ တတ္သည္။"မိန္းမတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာကား အဆင္းတည္း""လူမွာအ၀တ္ ေတာင္းမွာအကြပ္"ဆိုထားသည့္ အတိုင္း ေတာ္ရံုတန္ရံု ရုပ္ရည္ကို အ၀တ္ျဖင့္ တင့္တယ္ ေစႏိုင္သည္ ။ အ၀တ္တို႔၌ ေလာလီမႈ မေရာက္ေအာင္လည္း လင္ေယာက်္ားသည္ သင့္ေလ်ာ္ေအာင္ ဆင္ျမန္းေပး ရသည္။
ျမတ္ႏုိးၾကင္အိမ္ေထာင္ေရးတြင္ ျမတ္ႏိုး ခ်စ္ၾကင္သည့္ စိတ္ကား အလြန္ပင္ အေရးပါ အရာေရာက္သည့္ ေသာ့ခ်က္ၾကီး ျဖစ္ေလသည္။ ထိုစိတ္သာ တကယ္ ၾကီးမားစြာ ရွိခဲ့ပါလွ်င္ မိမိဇနီးအတြက္ လိုက္နာရမည့္ ၀တၱရားမ်ားကို လိုက္နာရန္ ခဲယဥ္းေတာ့မည္ မဟုတ္ေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ မူလကပင္ ခ်စ္ခင္ ျမတ္ႏိုးမႈ မရွိဘဲ အိမ္ေထာင္ဘက္ ျပဳခဲ့ပါလွ်င္ အဆင္မေျပေသာ အိမ္ေထာင္ေရး ျဖစ္တတ္ ေလသည္။ အေကာင္းဆံုးမွာ လင္ကလည္း နတ္သားကေလး ကဲ့သို႔ ထင္ရေလေအာင္ မယားကလည္း နတ္သမီးေလး ကဲ့သို႔ ထင္ရေလေအာင္ က်င့္ၾကံ သင့္ေလသည္။ နတ္သား ကေလးႏွင့္ တူေသာမိမိသည္ ၾကင္ဖက္အေပၚ ၌လည္း နတ္သား နတ္သမီးသဖြယ္ ၾကင္နာစြာ သေဘာထား၍ ေပါင္းသင္း ထိုက္လွေပသည္။စတုက အဂၤုတၱိဳရ္ ပါဠိေတာ္ ပထမသံ၀ါသ သုတ္၌ ---"သူ႔အသက္ သတ္ျခင္းစေသာ မေကာင္းမႈတို႔၌ က်ဴးလြန္ေလ့ ရွိေသာလင္ကို သူေသလင္ ဟူ၍လည္းေကာင္း မယားကို သူေသမယား ဟူ၍လည္းေကာင္း" ေဟာၾကားေတာ္ မူခဲ့ေလသည္။ "မေကာင္းမႈမွ ၾကဥ္ေရွာင္ေလ့ ရွိေသာလင္ကို နတ္သားလင္ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ မယားကို နတ္သမီး မယားဟူ၍လည္းေကာင္း" ေဟာၾကားေတာ္ မူခဲ့သည္ ။ ---( ၁ ) သူေသလင္ႏွင့္ သူေသမယား( ၂ ) သူေသလင္ႏွင့္ နတ္သမီးမယား( ၃ ) နတ္သားလင္ႏွင့္ သူေသမယား( ၄ ) နတ္သားလင္ႏွင့္ နတ္သမီးမယား။အိမ္ေထာင္ဘက္ ျပဳပံု (၄) မ်ိဳးကိုလည္း ေဟာၾကားေတာ္ မူခဲ့ပါသည္။ သို႔တြက္ နတ္သားလင္ႏွင့္ နတ္သမီးမယား ျဖစ္ေအာင္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ၾကင္နာစြာ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံျပီး မေကာင္းမႈတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရာသည္။++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ဆရာေတာ္တစ္ပါး ေပးပို႔လိုက္တာ ေလးကို ျပန္လည္မွ်ေ၀ ဓမၼဒါန ျပဳအပ္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ...ေလးစားစြာျဖင့္ဖိုးသား