ဥပုသ္သီလအမ်ဳိးမ်ဳိး
ဥပုသ္သီလအမ်ဳိးမ်ဳိး
“ဥပုသ္” ဟူေသာ စကားသည္ “ဥေပါသထ” ဟူေသာပါဠိမွ ဆင္းသက္လာေသာပါဠိပ်က္စကားျဖစ္ပါသည္။ (ဥပ+၀သထ) ဥပ=ညစာမစားျခင္း၊ သူအသက္ မသတ္ျခင္း စေသာအက်င္႔ေကာင္းႏွင္႔ ျပည္႔စံု၍+၀သထ=ေနျခင္း၊ညစာမစားျခင္း၊ သူ႔အသက္ မသတ္ျခင္း စေသာအဂၤါရွစ္ပါးႏွင္႔ျပည္႔စံုုေသာ သီလကို ခံယူေဆာက္တည္၍ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္၊ တရားဂုဏ္ေတာ္ မ်ားကို အာရံုျပဳကာ အကုသိုလ္စိတ္မ်ားမျဖစ္ေစဘဲ စိတ္စင္ၾကယ္ေအာင္ ေစာင္႔စည္းေနထိုင္မွုကို “ဥပုသ္ေစာင္႔” သည္ဟုေခၚပါသည္။
ဥပုသ္ ကိုအခ်ဳပ္အားျဖင္႔ အရိယာ(ျမတ္ေသာ) ဥပုသ္္၊ ေဂါပါလ (ႏြားေက်ာင္းသားေစာင္႔နည္း) ဥပုသ္ ဟူ၍ (၂)မ်ဳိးရိွသည္။ အရိယာ ဥပုသ္ တြင္ ျဗဟၼ ဥပုသ္၊ ဓမၼ ဥပုသ္ စသည္ျဖင္႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးရိွပါသည္။
ျဗဟၼဥပုသ္။ ။ ရွစ္ပါးသီလ ယူျပီးလွ်င္“ ျဗဟၼ” မည္ေသာ ဘုရားရွင္ကို အာရံုျပဳေနျခင္း၊ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ကိုရြတ္ဖတ္အာရံုျပဳေနျခင္းကို “ျဗဟၼဥပုသ္” ဟုေခၚပါသည္။
ဓမၼဥပုသ္။ ။ တရားေတာ္၏ ဂုဏ္ေတာ္တစ္ပါးပါးကို အာရံုျပဳ၍ လည္းေကာင္း၊ ရြတ္ဖတ္၍လည္းေကာင္း ေနျခင္းကို “ဓမၼဥပုသ္” ဟုေခၚပါသည္။
သံဃာ႔ဥပုသ္။ ။ သံဃာဂုဏ္ေတာ္တစ္ပါးပါးကို အာရံုျပဳ၍လည္ေကာင္း၊ ရြတ္ဖတ္၍လည္းေကာင္း ေနျခင္းကို “သံဃာ႔ဥပုသ္” ဟုေခၚပါသည္။
သီလဥပုသ္။ ။ သီလ ယူျပီးလွ်င္ မိမိသီလကို မက်ဳိးမေပါက္ မေျပာက္ မက်ားပံုကို အာရံုျပဳ၍ ၀မ္းေျမာက္စြာ ေနထိုင္ျခင္းကို “သီလဥပုသ္” ဟုေခၚပါသည္။
နတ္ဥပုသ္။ ။ သီလ ယူျပီးလွ်င္ နတ္တို႔ကို ပမာတင္၍ မိမိစိတ္တြင္ ရိွေသာ သဒၶါ သီလ စေသာ သူေတာ္ေကာင္းတရားမ်ားကို ေအာက္ေမ႔ဆင္ျခင္လွ်က္ ၀မ္ေျမာက္စြာေနျခင္းကို “နတ္ဥပုသ္” ဟုေခၚပါသည္။
ႏြားေက်ာင္းသားဥပုသ္။ ။ သီလ ကိုေကာင္းစြာေစာင္႔စည္းျခင္းမရိွဘဲ ႏြားေက်ာင္းသားသည္ “ယေန႔ မည္သည္ေနရာတြင္ ႏြားမ်ားေရေသာက္၏။ မနက္ျဖန္ မည္သည္ေနရာ ျမက္စား၍ မည္သည္႔ ေနရာတြင္ ေရေသာက္လိမ္႔မည္” ဟု ေတြးေတာၾကံစည္သကဲ႔သို႔ “ယေန႔ မည္သည္႔ စားေသာက္ဖြယ္ကို စား၍ မနက္ျဖန္ မည္သည္႔ စားေသာက္ဖြယ္ကို စားေသာက္မည္” ဟု အစားအေသာက္ႏွင္႔ေလာကီီေရးရာကိုသာ ၾကံစည္ေနေသာဥပုသ္သည္ “ႏြာေးက်ာင္းသားဥပုသ္” (ေဂါပါလဥပုသ္) ဟုေခၚပါသည္။
ယခုအခါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဥပုသ္ေစာင္႔ရင္း စားေသာက္ၾက၊ ေပ်ာ္ရြင္ၾက သည္ကို ဘာသာျခားတို႔က ျမင္လွ်င္ မ်ားစြာေသာ ျမန္မာတို႔ ဥပုသ္ေစာင္႔ပံုကို “စဥ္းစားဆင္ျခင္ဥာဏ္ မရိွေသာ လူမ်ဳိး” ဟုအထင္ေသးၾကလိမ္႔မည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ဥပုသ္ေစာင္႔လွ်င္ ႏြားေက်ာင္းသားဥပုသ္ မျဖစ္ေစဘဲ အရိယာဥပုသ္မ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစား၍ ေစာင္႔သံုးမွသာ ေလာက အက်ဳိး၊ သံသရာအက်ဳိး တိုးတက္ဖြယ္ရိွပါသည္။
0 comments:
Post a Comment