သင္႔ခႏၶာကုိယ္က သင္႔အဘိဓမၼာ အခန္း ၄

ယေန႔.. မိမိတုိ႔ခႏၶာမွာ ျဖစ္ေနတဲ႔ အဘိဓမၼာအခန္း-၄-ကုိ ဆက္လက္တင္ျပပါမယ္။ စိတ္တရားသည္ ပင္ကုိယ္ မူလသေဘာအားျဖင္႔ -၁-ပါးတည္းသာ ျဖစ္ေသာ္လည္း မိမိတုိ႔၏ အာ႐ုံအေပၚခံစားမႈအလုိက္၊ ဘုံအလုိက္၊ ကုသုိလ္, အကုသုိလ္အလုိက္ အမ်ိဳးအမည္မ်ား ကြဲျပားလာတယ္ဆုိတာ တင္ျပခဲ႔ပါတယ္။

ယေန႔ စိတ္အမ်ိဳးအမည္မ်ားကုိ သံသရာမွ မလြတ္ေျမာက္ေသးသူတုိ႔သႏၱာမွာ တစ္ပါးမဟုတ္ တစ္ပါး ျဖစ္ေနတဲ႔ (ေလာကီ)စိတ္၊ သံသရာမွထြက္ေျမာက္ၿပီးေသာ အရိယာပုဂၢိဳလ္တုိ႔သႏၱာန္မွာသာ ျဖစ္ေသာ (ေလာကုတၱရာ)စိတ္ အလုိအားျဖင္႔ အထက္မွာ ျပခဲ႔တဲ႔ စိတ္ -၈၉-ပါးကုိ ထပ္မံ ခြဲျပပါမယ္။

စိတ္ (၈၉)ပါးထဲမွာ သံသရာမွာ က်င္လည္ေနေသာ သူတုိ႔သႏၱာန္မွာ တစ္ပါး မဟုတ္၊ တစ္ပါး ျဖစ္ေနတဲ႔ (ေလာကီ) စိတ္က -၈၁-ပါးရွိပါတယ္။

ေလာကီစိတ္ (mundane)-၈၁-ပါးဆုိတာ….

၁။ အကုသုိလ္စိတ္ ၁၂-ပါး

Unwholesome consciousness

၂။ ကုသုိလ္စိတ္ ၁၇-ပါး

Wholesome consciousness

၃။ ၀ိပါက္စိတ္ ၃၂-ပါး

Resultant consciousness

၄။ ႀကိယာစိတ္ ၂၀-ပါး

Functional consciousness

ေပါင္း = ၈၁-ပါး။

----------------------------

ဤ -၈၁-ပါးကုိ ေလာကီစိတ္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ မိမိတုိ႔တစ္ေတြသႏၱာန္မွာ ေန႔စဥ္ အထက္ပါ ေလာကီစိတ္ -၈၁-ပါးထဲမွ တစ္ပါး မဟုတ္၊ တစ္ပါးနဲ႔ ျဖစ္ေနၾကတာပါ။

အထက္ပါ -၄-မ်ိဳးရဲ႕ အဓိပၸါယ္ေတြက…

အကုသုိလ္ဆုိတာ ဘာလဲ?

“အကုသုိလ္”ဆုိၿပီး လူေတြေျပာေန၊ သုံးစြဲေန ၾကတယ္။ ဘာလုိ႔ အကုသုိလ္ေခၚတာလဲ? ဆုိေတာ႔…

အျပစ္ႏွင္႔တကြျဖစ္ျခင္း၊ မေကာင္းက်ိဳးကုိ ေပးျခင္း သေဘာတရားေၾကာင္႔ ကုိယ္ျဖင္႔ျပဳတဲ႔ မေကာင္းမႈ ကာယကံ၊ ႏႈတ္ျဖင္႔ေျပာတဲ႔ မေကာင္းမႈ ၀စီကံ၊ စိတ္ျဖင္႔ ၾကံစီတဲ႔ မေကာင္းမႈ မေနာကံတုိ႔ကုိ အကုသုိလ္လုိ႔ ေခၚတာပါ။ (ပါဠိ= အကုသလံ သာ၀ဇၨဒုကၡ၀ိပါက လကၡဏံ)။

စဥ္းစားၾကည့္လုိက္ပါ၊ အကုသုိလ္အမႈ တစ္ခုခု လုပ္မယ္လုိ႔ စတင္စဥ္းစားတဲ႔အခ်ိန္က စၿပီး.. မိမိမွာ ပူေလာင္ေနရၿပီ၊ အကုသုိလ္ အမႈလုပ္သူတုိင္း သူမ်ား မပူေလာင္ခင္မွာ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ အရင္ ပူေလာင္ေနရပါတယ္။ အကုသုိလ္အမႈၾကံစီေနရင္း ပူေလာင္တဲ႔ အက်ဳိးကလည္း ကာလမျခား ေပးေနတာပါ။ တရားဂုဏ္ေတာ္ -၆-ပါးထဲမွာပါတဲ႔ “အကာလိေကာ” “အခ်ိန္အခါမဆုိင္းပဲ အက်ိဳးေပးတယ္”ဆုိတာ ဒီသေဘာပါ။ ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ အဘိဓမၼာသေဘာတရားအရကေတာ႔ ေကာင္းတာလုပ္ရင္ ေကာင္းတဲ႔ အက်ိဳး၊ မေကာင္းတာလုပ္ရင္ မေကာင္းတဲ႔ အက်ိဳး အနဲႏွင္႔ အမ်ားဆုိသလုိ အက်ိဳးေပးတယ္တာ ဒီသေဘာကုိ ေခၚတာပါ။

ဒီေနရာမွာ သံသယျဖစ္ဖြယ္ရွိပါတယ္။ တျခားဘာသာ၀င္ေတြ တိရစၦာန္ေတြ သတ္ၿပီး ယဇ္ပူေဇာ္ ကုသုိလ္ျပဳေနၾကတာ ေပ်ာ္ေနၾကတာပဲ၊ ပူေလာင္မႈ မျဖစ္ဘူးလုိ႔ ထင္ျမင္ယူဆႏုိင္ပါတယ္။ မသိမႈ ဖီစီးေနေတာ႔ တဒဂၤေပ်ာ္ေနတာေတာ႔ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ တကယ္စဥ္းစား ဆင္ျခင္တတ္တဲ႔ ဉာဏ္ျဖင္႔ ဆင္ခ်င္ၾကည့္လုိက္မယ္ဆုိရင္ တခါက တင္ျပဘူးတဲ႔ “အီရတ္က သားအဖ ၂-ေယာက္ပမာ” စစ္မွန္တဲ႔ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ ခံစားရမယ္လုိ႔ မထင္မိပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြက်ေတာ႔လည္း သြန္းသင္မႈရဲ႕ လြမ္းမုိးမႈေတြက အားႀကီးေတာ႔ အမွားကုိ အမွန္ထင္ေနၾကလုိ႔ ေပ်ာ္ႏုိင္ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဓမၼမိတ္ေဆြမ်ား ဒီကိစၥႏွင္႔ ပိတ္သက္၍ အႀကံျပဳႏုိင္ပါတယ္၊ ေဆြးေႏြးႏုိင္ပါတယ္။

ကုသုိလ္ဆုိတာကေကာ ဘာလုိ႔ ကုသုိလ္လုိ႔ေခၚသလဲ?

အကုသုိလ္ကုိ သိရင္ ကုသုိလ္ဆုိတာ အလုိလုိ သိၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ “အျပစ္မရွိျခင္း၊ ေကာင္းက်ိဳးကုိ ေပးတတ္ျခင္း သေဘာတရား”ေၾကာင္႔ ကုိယ္ျဖင္႔ ျပဳတဲ႔ ေကာင္းမႈ ကာယကံ၊ ႏႈတ္ျဖင္႔ေျပာတဲ႔ ေကာင္းမႈ ကာယကံ၊ စိတ္ျဖင္႔ ၾကံစီတဲ႔ ေကာင္းမႈ မေနာကံအမႈ တုိ႔ကုိ ကုသုိလ္လုိ႔ေခၚတာပါ။ (ပါဠိ= ကုသလံ သာ၀ဇၨသုခ၀ိပါကလကၡဏံ)။

၀ိပါက္ဆုိတာ ဘာလုိ သေဘာလဲ?

လူေတြ ေျပာေျပာေနတာ ရွိပါတယ္။ ကာလ၀ိပါက္ ေန႔မကူးဘူး..စသည္ျဖင္႔။ ဆုိလုိတာက အကုသုိလ္လုပ္ရင္ ဘယ္အကုသုိလ္အျပစ္ျဖစ္ျဖစ္ ေန႔မကူးဘူး ခံစားရမယ္လုိ႔ ဆုိလုိတာပါ။

၀ိပါက္=ဆုိတာ ပါဠိစကား “၀ိပါက”ကလာတာပါ။ အထူးထူးေသာ (အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ) ကုသုိလ္+အကုသုိလ္တုိ႔၏ အက်ိဳးသေဘာကုိ ၀ိပါက္လုိ႔ ေခၚတာပါ။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကေတာ႔ ကုသုိလ္+အကုသုိလ္အမႈတုိ႔ အက်ိဳးေပးျခင္းခံရတဲ႔ သေဘာတရားပါ။ (ပါဠိ= အညမည၀ိသိ႒ာနံ ကုသလာကုသလာနံ ပါကာတိ ၀ိပါကာ)။

ေနာက္ဆုံးက.. ႀကိယာ

ဒီစကားလုံးကေတာ႔ လူပုဂၢိဳလ္တုိ႔အတြက္ စိမ္းေနပါလိမ္႔မယ္။ ေန႔စဥ္ စကားထဲမွာ အသုံးျပဳတာ မရွိသေလာက္ပါဘဲ။ ဒီႀကိယာစိတ္ေတြသည္ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ရဟႏၱာပုဂၢိဳလ္တုိ႔ သႏၱာန္မွာသာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

ရဟႏၱာပုဂၢိဳလ္တုိ႔ ျပဳလုပ္တဲ႔ တံျမတ္စည္းလွဲျခင္း၊ ဘုရားရွိခုိးျခင္းစသည့္ ကုသုိလ္ေတြသည္ ပုထုဇဥ္ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ ရဟႏၱာအဆင္႔အထိ မျဖစ္ေသးတဲ႔ အရိယာပုဂၢိဳလ္မ်ားလုိ ကုိယ္လုပ္သည့္ကံက အက်ိဳးေပးသည့္ ကုသုိလ္အေနႏွင္႔ မျဖစ္ေတာ႔ပါဘူး။ ဒါေၾကာင္႔ ရဟႏၱာပုဂၢိဳလ္တုိ႔ ျပဳလုပ္တဲ႔ ကုသုိလ္သည္ ဤႀကိယာ(ကိရိယာ)ဟူေသာ စိတ္အေနႏွင္႔သာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ႀကိယာကုိ “ကိရိယာ”လုိ႔လည္းေရးသားၾကပါတယ္။ ၂-မ်ိဳးလုံးမွန္ပါတယ္။ ဆုိလုိတာက ျပဳလုပ္ကာမတၱဆုိတဲ႔ သေဘာပါ။ အက်ိဳးေပးျခင္း သေဘာမရွိ။ အက်ိဳးမေပးေတာ႔တဲ႔ ရဟႏၱာတုိ႔သႏၱာန္မွာ ျဖစ္တဲ႔ ကုသုိလ္ျဖစ္ပါတယ္။ (ပါဠိ= ကိရိယာ ေနဝ ကုသလာ နာကုသလာ န စ ကမၼဝိပါကာ)။

ဆက္လက္ တင္ျပပါမည္

ေရးသားသူ