2009 flu pandemic (၂၀၀၉ ကပ္ေရာဂါအသြင္တုပ္ေကြး) ေနာက္ဆက္တြဲ ေမးခြန္းနွင့္အေျဖမ်ား

၄ရက္ ဇြန္လ ၂၀၀၉-Pndemic time line အရ
ဓာတ္ခြဲခန္းအတည္ျပဳေရာဂါရွိေက့စ္-၉၃၄၇၆
ေသဆုံးသူေက့စ္-၄၅၂
ေသေပ်ာက္မွဳႏွဳန္း-၀.၄၈ ရာခုိင္ႏွဳန္း( ေရာဂါရွိသူ တစ္ေထာင္တြင္ ေလးေယာက္-ငါးေယာက္)

ျမန္မာ
ေရာဂါရွိေက့စ္-၁( သတင္းပုိ႔ေန႔စြဲ ၂၇ ဇြန္လ ၂၀၀၉)
ေသဆုံးမွဳေက့စ္-မရွိ။

(၁)
ေမး။ ။ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကုသဖို႕ ေဆးဝါး အမ်ိဳးစား အမွန္သိေစဖို႕ ႏွင့္ ဘယ္မွာရႏိုင္ လဲဆိုတာ ေဖာ္ျပေပးႏိုင္မလားခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။ ။ သတိမူရန္မွာ တုပ္ေကြး ဗုိင္းရပ္စ္သည္ ဗုိင္းရပ္စ္သတ္ေဆး ေသာက္သုံးရန္မလုိဘဲ ကုိယ္ခႏၶာ ၏ ခုခံမွဳစနစ္အရ အလုိလုိ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။ ေသဆုံးရျခင္းမွာ ဗုိင္းရပ္စ္အသက္ရွင္ေနျခင္းေၾကာင့္ထက္ လူနာ၏ မူလေရာဂါေၾကာင့္၊ သုိ႔မဟုတ္ အသက္ငယ္ေသာ ကေလးငယ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ အသက္အလြန္ၾကီးေသာ သူျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ ခံႏုိင္ရည္ နည္းပါးေသာသူ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ပုိ၍အသက္ဆုံးရွဳံးရျခင္း ျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရး၀န္ၾကီး႒ာန ကမာၻ႔လူတုပ္ေကြးကပ္ေရာဂါ သိေကာင္းစရာ pamphlet(ဇြန္လ၊၂၀၀၉) ထုတ္ျပန္ခ်က္ အပုိဒ္ ၁၃ အရ "ကမာၻ႔လူတုပ္ေကြးေရာဂါအတြက္ Tamiflu(Oseltamivir) ႏွင့္ Relenza(Zanamivir) ေဆး (၂)မ်ိဳးသည္ ဤေရာဂါပုိးအတြက္ ကုသႏုိင္စြမ္းရွိေၾကာင္း အေထာက္အထားရွိပါသည္။ ဤေဆး၀ါးမ်ားကုိ ေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားခ်ိန္မွ ၄၈ နာရီအတြင္း သုံးစြဲပါက ပုိမုိထိေရာက္မွဳ ရွိပါသည္။" ဟု ထုတ္ျပန္ထားပါသည္။


ယင္းအနက္ Tamiflu သည္ တုပ္ေကြးအမ်ိဳးအစား အားလုံးအတြက္ တြင္က်ယ္စြာ အသုံးျပဳေနေသာ ေဆး အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ပါသည္။ ၀ယ္ယူရန္လြယ္ကူပါသည္။ Capsule အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ျပီးတစ္ကဒ္တြင္ ဆယ္လုံး ပါသည္။ ပထမအဆင့္တြင္ အသုံးျပဳသင့္ေသာ ေဆးျဖစ္ပါသည္။

Relenza သည္ အသက္ရွဳကိရိယာကုိသုံးေသာ Inhalar အမ်ိဳးအစား ျဖစ္သျဖင့္ ဒုတိယအဆင့္တြင္ သုံးၾကပါသည္။

ေဆးမ်ားတြင္ ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးမ်ားနွင့္ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္မ်ား ရွိပါသည္။ ဆရာ၀န္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္အတုိင္း သုံးစြဲရမည့္ ေဆးျဖစ္ပါသည္။

သတိျပဳရန္အခ်က္မွာ WHO မွ ထုတ္ျပန္ထားသည္မွာ ဤေဆးမ်ားကုိ ေရာဂါျပင္းထန္ဆုိး၀ါးေသာ အဆင့္တြင္ အသုံးျပဳရန္ ျဖစ္သည္။ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီး႒ာနမွ ဤေဆးမ်ားအေပၚ သီးသန္႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္းကုိ ရရွိပါက အသိေပးပါမည္။


(၂)
ေမး။ ။အိမ္မွာေနျပီးကု ဆိုေပမယ့္ ဘာေဆးႏွင့္ ကုရမွာလဲ၊ ဘယ္လိုေရြးခ်ယ္ရမလဲ ၊ ဘယ္မွာရႏိုင္မလဲ ဆိုတာ သိေစခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။ ။က်န္းမာေရး၀န္ၾကီး႒ာန မွ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အပိုဒ္ ၁ မွ ၈ အရ

သာမာန္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအတြက္ ေဆးရုံသြားရန္မလုိပါ။

သာမန္ တုပ္ေကြးေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ-
အဖ်ားၾကီးျခင္း(အပူခ်ိန္ ၃၇.၈ စင္တီဂရိတ္ အထက္ရွိျခင္း)
ႏွာရည္ယုိျခင္း၊ႏွာေခ်ျခင္း
ေခ်ာင္းဆုိးျခင္း
လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
ကုိယ္လက္ကုိက္ခဲျခင္း
ေခါင္းကုိက္ျခင္း
အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
တစ္ခါတစ္ရံပ်ိဳ႔ျခင္း၊အန္ျခင္း၊၀မ္းသြားျခင္း

စသည္ျဖင့္ အျခားတုပ္ေကြးေရာ၈ါ လကၡဏာမ်ားႏွင့္ ဆင္တူပါသည္။ ဤသာမာန္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအတြက္ ေဆးရုံသြားရန္မလုိပါ။

ဲ

ျပင္းထန္တုပ္ေကြးေရာ၈ါ လကၡဏာမ်ားမွာ

အသက္ရွဴမ၀ျခင္း
အသက္ရွဴၾကပ္ျခင္း
အရည္မေသာက္ႏုိင္ျခင္း
အဖ်ားပုိၾကီးျခင္း
သတိလစ္ျခင္း

ျပင္းထန္တုပ္ေကြးေရာ၈ါ လကၡဏာမ်ားအတြက္ ေဆးရုံတက္ေရာက္ကုသရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ေနအိမ္တြင္ကုသနည္း

၁-တုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္လွ်င္ မိမိအိမ္တြင္ေနထုိင္ပါ။
၂-ရုံး၊ေက်ာင္းႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားသုိ႔ မသြားပါႏွင့္။
၃-ခရီးသြားလာျခင္းကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
၄-ပါးစပ္ႏွာေခါင္စည္းတပ္ဆင္ထားပါ။
၅-ႏွာေခ်ေခ်ာင္းဆုိးျပီးတုိင္း တစ္ရွဴးႏွင့္ လက္ကုိင္ပ၀ါကုိ အသုံးျပဳပါ။ ျပီးမွ ဆပ္ျပာျဖင့္ လက္ေဆးပါ။
၆-အာဟာရျဖစ္ျပီး ေက်ညက္လြယ္ေသာ အစားအစာမ်ားစားပါ။
၇-အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။
၈-ျဖစ္ႏုိင္ပါက ေလေကာင္းေလသန္႔ ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနထုိင္ပါ။
၉-လုိအပ္ပါက က်န္းမာေရး႒ာနမ်ားတြင္ ကုသမွဳခံယူပါ။
(စာေရးသူ၏ သီးျခား မွတ္ခ်က္ ။ ။အကုိက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးအေနနွင့္ အစာအိမ္ေရာဂါ ႏွင့္ ေသြးယုိစီးမွဳ ေရာ၈ါမ်ား ႏွင့္ အျခားေဆးမေသာက္သင့္ေသာ ေရာဂါမ်ား မရွိပါက Asprin ကုိ ၁၃ ႏွစ္အထက္ တြင္ သုံးျပဳႏုိင္ပါသည္။ ၁၃ ႏွစ္ေအာက္ ျဖစ္ပါက ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ လုိပါသည္။)
၁၀- ျပဳစုသူမ်ား လုိက္နာရန္

-ဖ်ားနာသူအား ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းေသာ သီးသန္႔ခန္းတြင္ထား။
-မရွိပါက အိမ္သားမ်ားႏွင့္ (၆)ေပခန္႔အကြာတြင္ထား။
-လူနာအား ပါးစပ္ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ဆင္ထား။
-လူနာျပဳစုသူ တစ္ဦးသာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ထား ျပီး ျပဳစုသူသည္ ႏွာ ေခါင္းစည္း လက္အိတ္အသုံးျပဳ။
-အျခားဧည့္သည္ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ မေတြ႔သင့္။
-လူနာေခ်ာင္းဆုိးႏွာေခ်ပါက တစ္ရွဴး လက္ကုိင္ပ၀ါကုိ အသုံးျပဳပါ။ အသုံးျပဳျပီး စနစ္တက် စြန္႔ပစ္ပါ။
-လူနာအသုံးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကုိ ေလွ်ာ္ဖြတ္သူသည္ ႏွာေခါင္းစည္း လက္အိတ္၊ ရင္ဖုံးအကာ ၀တ္ဆင္ျပီး ပုိးသတ္ေဆးျဖင့္ စိမ္ျပီး ေလွ်ာ္ဖြတ္။ ေနပူလွမ္း၊ မီးပူတုိက္။
-က်န္းမာေ၇း႒ာနက ခ်မွတ္ထားေသာ အခ်က္အလလက္မ်ားအတုိင္း (၁၀) ရက္အထိ လုိက္နာ ေဆာင္ရြက္ပါ။

Posted by AHlaTaya at 11:00 AM